Spring naar inhoud

Lore Vandamme over de kwabaal

Ode Aan Wat Verdwijnt

geschreven op 15 februari 2019

Verrijzenis van de kwabaal?

Via mijn werk bij het INBO kwam ik voor het eerst in aanraking met de kwabaal (Lota lota). Het is de enige kabeljauwachtige die uitsluitend in zoet water leeft. De kwabaal plant zich voort in de winter op overstroomde weilanden. Het water moet voldoende koud zijn om de vissen tot voortplanting aan te zetten. Dat maakt de soort extra kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering.

Het is een mooie vis die blijkbaar ook erg lekker zou zijn. Ik kan daar niet over meespreken gezien de vis veel te zeldzaam is en het zonde zou zijn om hem op te eten. Voor otters en reigers is het ideaal voedsel daarentegen.

Door de verslechte waterkwaliteit en het indijken van waterlopen, verdwenen het geschikte voortplantingshabitat en de kraamkamers voor de larven. In 1970 werd de kwabaal zo goed als uitgestorven beschouwd in Vlaanderen. Door de verbetering in waterkwaliteit en het herstellen van habitat op diverse plaatsen, zijn er opnieuw kansen voor kwabaal in Vlaanderen. Daarom worden sinds 2005 jaarlijks gekweekte kwabaaltjes uitgezet in onder andere de Grote Nete. Uit de jaarlijkse monitoring blijkt dat de uitgezette dieren goed overleven en groeien, en zich ook voortplanten! Er is dus hoop voor deze vis bij ons.

Tenzij door klimaatverandering het kwik zou gaan stijgen.... De kwabaal is namelijk koud water minnend. Kwabalen planten zich alleen voort wanneer het water koud genoeg is, en hun eitjes en larven raken misvormd of sterven als het water in winter of voorjaar te warm wordt. Ook in de zomer hebben de volwassen en jonge vissen voldoende koud water nodig. Ze zoeken dan de diepere delen van hoofdrivieren op.

Kwabalen planten zich alleen voort wanneer het water koud genoeg is, en hun eitjes en larven raken misvormd of sterven als het water in winter of voorjaar te warm wordt

De watertemperatuur in de Grote Nete is voorlopig nog laag genoeg voor de kwabaal om te overleven en zich voort te planten. Maar actie en volharding zijn essentieel indien we deze bijzondere vis verder kansen willen kunnen bieden in ons land!

Lore Vandamme werkt als biologe bij het INBO (Instituut voor Natuur-en Bosonderzoek).

VRTNU VRTNU VRTNU