Spring naar inhoud

Ellen Debackere

Doctor in de Geschiedenis

geschreven op 04 september 2017

TUSSEN STAD EN STAAT. HET LOKALE BELEID TEN AANZIEN VAN BUITENLANDERS IN ANTWERPEN, 1830-1880

Migratie is vandaag zonder twijfel een hot item. Opmerkelijk is dat een aantal tendensen die we anno 2017 zien reeds in de negentiende eeuw speelden.

Ellen Debackere

Ellen Debackere (°1989) studeerde geschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel. Verbonden als onderzoekster aan het Centrum voor Stadsgeschiedenis van de Universiteit Antwerpen en HOST van de Vrije Universiteit Brussel, schreef ze een doctoraat over het vreemdelingenbeleid in Antwerpen tijdens de negentiende eeuw. Momenteel schrijft en onderzoekt Ellen nog steeds, maar probeert ze om als freelance journaliste onderzoek op een toegankelijkere manier voor een breder publiek te brengen.

In mijn doctoraat voerde ik onderzoek naar de praktijk van het negentiende-eeuwse vreemdelingenbeleid. Tot voor kort werd gedacht dat het vreemdelingenbeleid vanaf de onafhankelijkheid van België volledig in handen van de nationale staat was. Ik kan aantonen dat de stad Antwerpen tijdens de tweede helft van de negentiende eeuw een grote autonomie behield op dit terrein en het beleid invulde naar gelang haar noden. En dat ze die autonomie ook durfde in te zetten.

Migratie is vandaag zonder twijfel een hot item. De tendensen die in de negentiende eeuw speelden, doen dat anno 2017 – hoewel in gewijzigde vorm – vaak nog steeds. Men denke maar aan de vreemdelingentaks die de Antwerpse autoriteiten een paar jaar geleden zonder inspraak van de centrale staat wilden invoeren. Een ander voorbeeld is hoe de Europese Unie momenteel verwoede pogingen doet om al haar lidstaten hetzelfde migratiebeleid te laten voeren, maar daarbij – net als het jonge België destijds – weerstand ondervindt.

Door niet enkel naar de wetgeving, maar ook naar de praktijk te kijken, kon ik met dit onderzoek aantonen dat de stedelijke overheid van Antwerpen de ruimte had om dit beleid in te vullen naar gelang haar eigen wensen en noden. Daaruit blijkt dat zij verschillende groepen buitenlanders op een verschillende manier durfde verwelkomen.

Ik zie de Vlaamse PhD Cup als een mooi platform om het grote publiek te informeren over het historische karakter van migratie en migratiebeleid en iedereen de kans te geven ervan bij te leren. Wetenschap staat immers ten dienste van de maatschappij en dus moet het de samenleving ook kunnen bereiken.

VRTNU VRTNU VRTNU