Spring naar inhoud

Zit er een grens aan vrije meningsuiting?

Grote Vragen

© vrt
geschreven op 16 september 2018
Nu er een nieuwe Nederlandse vertaling van Hitlers 'Mijn strijd' in de winkel ligt en leden van Schild & Vrienden koketteren met Hitlers gedachtegoed vragen we aan ons panel van wijzen of er een grens is aan de vrije meningsuiting.

De vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht dat is opgenomen in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Maar, zoals auteur en juriste Rachida Lamrabet duidelijk maakt, is geen enkel recht absoluut. In België is bijvoorbeeld grondwettelijk bepaald dat je vervolgd kan worden als je mening aanzet tot haat en geweld.

Schrijfster Joke van Leeuwen ziet het recht op vrije meningsuiting vooral als een wapen tegen willekeur van machthebbers. "We mogen met dat recht niet te lichtzinnig en te egocentrisch om gaan," zegt ze, "terwijl elders in de wereld mensen worden opgesloten of zelfs vermoord omwille van hun mening."

Tunde Adefioye, dramaturg bij de KVS in Brussel, nuanceert de officiële regels. Uiteraard is het een probleem als mensen onder het mom van vrije meningsuiting hatelijke opmerkingen maken, maar Tunde vindt dat de aandacht niet moet gaan naar de beperking van de vrijheid van mening. Waar het echt om zou moeten gaan, is de beperking van boodschappen van haat en de verspreiding ervan.

Filosoof Chams Eddine Zaougui wijst erop dat er naast de wettelijke begrenzing van het recht op vrije meningsuiting, ook een morele begrenzing is. Dat heeft veel te maken met fatsoen en het moeilijke evenwicht tussen een mening uiten en rekening houden met de ander.

Als cartoonist krijgt Kamagurka zelf vaak de opmerking dat zijn grap te ver gaat of onfatsoenlijk is. Zijn antwoord daarop is: "Er zijn ook grenzen aan de ernst," want voor je het weet, mag je nergens meer mee lachen.

VRTNU VRTNU VRTNU