Spring naar inhoud

Wordt onze cultuur steeds schaamtelozer?

Grote Vragen

© vrt
geschreven op 02 november 2018
Normen vervagen, waarden veranderen, dat gaat zo in een maatschappij in beweging. Maar wordt onze cultuur steeds schaamtelozer volgens ons panel van wijzen?

Volgens schrijfster Joke van Leeuwen hangt het ervan af wat je verstaat onder "cultuur". De kunstwereld is heel wat preutser geworden als je vergelijkt met enkele decennia geleden. Maar in een bredere context, in de maatschappij algemeen genomen, is de schaamteloosheid toegenomen. "Dat is het gevolg van het marktdenken en het neoliberalisme. Zoals bijvoorbeeld de schaamteloosheid van het financieel graaien."

Psycholoog Paul Verhaeghe merkt op dat de samenleving waarin schuld een belangrijke emotie was (vaak door een religieuze opvoeding) plaats heeft gemaakt voor een maatschappij waarin schaamte centraal staat. "Vandaag moet iedereen met zijn successen uitpakken. De keerzijde daarvan is dat we voortdurend het risico lopen om te mislukken en daar duikt de schaamte op."

Kamagurka verwijst naar programma's als 'Big Brother' of 'Temptation Island'. Het gewone leven van de gewone mens wordt in beeld gebracht. Die mens weet dat en zoekt naar manieren om in beeld te blijven. Met alle schaamteloze gevolgen van dien. En zelfs nieuwsfeiten zijn soms beschamende vertoningen.

Maar het gebrek aan schaamte heeft ook een positieve kant. Filmregisseur Gust Van den Berghe houdt een pleidooi voor "het soort schaamteloosheid van kleine kinderen die in hun blote billen rond de tafel lopen, zonder dat iemand daar aanstoot aan neemt."

VRTNU VRTNU VRTNU