Spring naar inhoud

Waarom is het zo moeilijk om te veranderen?

Grote Vragen

© vrt
geschreven op 23 november 2018
In de reeks 'Grote vragen' peilt ons panel van wijzen deze keer naar de maakbaarheid van de mens. Zou een individu zichzelf kunnen kneden tot de mens die hij wil zijn? En waarom is het dan zo moeilijk om te veranderen?

Veranderen doen we sowieso. Denk maar aan ouder worden, dat kost geen enkele moeite. Maar heel bewust iets aan je wezen, gedrag of identiteit veranderen, dat is een heel andere kwestie. Dat komt onder meer omdat de mens een gewoontedier is, zeggen psychologen Elke Van Hoof en Paul Verhaeghe.

Volgens Paul Verhaeghe hangen ons gedrag en onze gewoontes vast aan onze omgeving. Als we de omgeving veranderen, dan kunnen we ons gedrag makkelijker aanpassen. Ook traumatische ervaringen gooien ons leven overhoop en zorgen er vaak voor dat we als mens veranderen.

Elke Van Hoof wijst op het verslavende effect van onze gewoontes. Die vergen weinig energie, ze gaan als het ware vanzelf en roepen een aangenaam bevestigend effect op. En dat zorgt er dan weer voor dat er een dosis dopamine vrijkomt in onze hersenen.

Andreas De Block

Dan hoeft het niet te verbazen dat van de goede voornemens bij nieuwjaar ruim 60% al sneuvelt voor er zes maanden verstreken zijn, zoals filosoof Andreas De Block aanhaalt. "Een keertje falen volstaat voor ons vaak om het voornemen overboord te gooien."

Je kunt je ook afvragen waarom we überhaupt zouden moeten veranderen. Of met de woorden van regisseur Gust Van de Berghe: "Ik probeer vooral mezelf te blijven of te worden, en dat is al moeilijk genoeg."

VRTNU VRTNU VRTNU