Spring naar inhoud

Sara Maitland

geschreven op 16 oktober 2017

"Ik zie nu meer dingen dan vroeger en heb ook meer interesse in wat ik zie. Alleen zijn maakt je opmerkzamer."

In de achtste aflevering van Wanderlust zoekt Alicja de stilte op. Daarvoor trekt ze naar Galloway in Schotland waar ze schrijfster Sara Maitland bezoekt. Sara trok zich zeven jaar geleden terug in een afgelegen herdersstal die ze eigenhandig verbouwde. Haar verlangen naar stilte begon al vele jaren eerder maar had tijd nodig om een plek te vinden.

Pas na haar scheiding en toen de kinderen het huis uit waren, verruilde Sara het drukke Londen voor het eerst voor het platteland. Vervolgens huurde ze een huisje op het afgelegen Isle of Skye. Toen ze daar een keer tien dagen ingesneeuwd geraakte, ontdekte ze meteen ook de mindere kanten van een leven in afzondering. Toch bleef de stilte haar bekoren, haar zoektocht naar stilte viel ook samen met haar bekering tot het katholicisme.

Persoonlijk vind ik de voordelen van stilte fantastisch maar er zijn ook meetbare voordelen. Gevoelens worden bijvoorbeeld veel intenser. Je zintuigen staan veel scherper. Na tien dagen afzondering op het eiland Skye werden mijn smaakpapillen plots wakker en smaakte mijn eten fantastisch. Keerzijde van de medaille: wanneer je het koud hebt, heb je het echt heel koud. Net omdat de zintuigen zo worden aangescherpt, kunnen sommige mensen helemaal geen stilte verdragen.

Sara Maitland in Wanderlust

Veel mensen uit Sara’s omgeving begrijpen niet waarom ze voor dit soort leven heeft gekozen. Volgens Sara zijn mensen bang van stilte, net omdat ze er nooit mee leerden omgaan.

Stilte wordt vaak als straf gebruikt. Ik zou een kind nooit straffen met de woorden: “ga naar je kamer.” Ik zou het eerder als een beloning beschouwen: je bent de hele middag zo braaf geweest. Als beloning krijg je een half uurtje alleen in je kamer.

Sara Maitland in Wanderlust

Ook in Sara’s leven zijn stilte en afzondering lang niet aanwezig geweest. Integendeel, ze groeide op in een groot en rumoerig upper-class gezin in Londen. Als kind was ze een rebel en hield ze van discussiëren. Later, in de jaren zeventig, stond ze op de barricaden voor het feminisme. En ook toen ze getrouwd was met een predikant, liepen mensen voortdurend haar huis in en uit. Tegenwoordig bidt Sara drie uur per dag in stilte. En zet ze twee dagen per week haar telefoon en computer uit. Andere dagen moet de computer aan, want om dit leven in stilte te kunnen financieren geeft ze lessen creatief schrijven op afstand.

Ze blijft ook zelf schrijven. Hoe haar leven in stilte verloopt, lees je in haar boek A book of Silence (2008) vertaald als Stilte als antwoord. Voor The School of Life schreef ze er zelfs een handleiding over: How to Be Alone (2014). Maar ze schreef ook Gossip from the Forest (2012), een boek over sprookjes en over hoe landschappen onze verbeelding vormgeven. Haar misschien wel belangrijkste boek is het bekroonde Daughter of Jerusalem (1978), een feministische herwerking van het Oude en het Nieuwe Testament. Dat boek zette haar in het Verenigd Koninkrijk op de kaart als feministisch schrijfster en denker. Het was trouwens de latere Amerikaanse president Bill Clinton – ooit een studievriend van Sara in Oxford - die haar in 1970 voor het eerst meenam naar een lezing van feministe Germaine Greer.

Terugkerende vragen in Sara’s werk van de laatste twintig jaar zijn: ‘wat is thuis?’, ‘hoe vind je je thuis?’, ‘hoe hangen geschiedenis en landschap samen met dat gevoel van thuis?’.

Veel introverte mensen, hebben het gevoel dat ze in hun sociaal leven een rol moeten spelen. Wanneer ik thuis ben, moet ik geen rol spelen. Thuis is waar niet veel is, waar niets moet. Thuis is de plek die je gelukkig maakt.

Sara Maitland in Wanderlust
VRTNU VRTNU VRTNU