Spring naar inhoud

Renata Salecl

geschreven op 21 september 2017

In de zesde aflevering van Wanderlust wandelt Alicja door Ljubljana met de Sloveense filosofe en sociologe Renata Salecl. Op dit moment doceert Salecl onder andere aan het Instituut voor Criminologie van de Universiteit van Ljubljana. Haar werk focust op de combinatie van recht, criminologie en psychoanalyse. Salecl is ook de ex-vrouw van Slavoj Žižek, een van de bekendste denkers uit Slovenië - hij wordt wel eens een 'celebrity philosopher' genoemd - en heeft samen met hem een zoon met wie ze in Ljubljana woont.

Voor haar academische carrière was Renata Salecl activiste voor de links liberale oppositie tegen het Sloveens staatscommunisme. Bij de eerste democratische verkiezingen in Slovenië in 1990, kwam ze op voor de socialisten, maar ze werd niet verkozen en verliet de politiek nog datzelfde jaar. Toch blijft ze in haar werk en ook in haar columns voor diverse tijdschriften zeer kritisch ten opzichte van de kapitalistische maatschappij.

Salecl schreef de boeken The spoils of freedom: psychoanalysis and feminism after the fall of socialism (1994), Gaze and voice as love objects (met Slavoj Žižek) (1996), (Per)versions of love and hate (1998), Sexuation (2000), On anxiety (2004) en The Tyranny of Choice (2010). Haar boeken werden vertaald in dertien talen.

Renata Salecl heeft vooral naam gemaakt met haar twee jongste boeken On anxiety en The Tyranny of Choice die focussen op angst en keuzes.

In On anxiety gaat het over de constante angst die in leven wordt gehouden door het politieke systeem en de (sociale) media. Over hoe die alle maatschappijkritiek verdooft en zorgt ervoor dat veel mensen kiezen voor oogkleppen en struisvogelpolitiek.

In The Tyranny of Choice focust Salecl op het feit dat we voortdurend keuzes moeten maken. Dat leidt tot angst, schuldgevoel en een gevoel van falen want misschien maken we wel de verkeerde keuzes.

Renata volgt hierin graag het advies van Sigmund Freud:

When it comes to small things in life, you should think long and hard before deciding things, when it comes to big things, you should just do it.

Renata Salecl in Wanderlust

Salecl schrijft ook over onze obsessie met perfectie in de huidige (kapitalistische) maatschappij. Over het tevergeefs streven naar een ideaalbeeld gevormd door onszelf en door wat we denken dat de anderen over ons denken of zouden moeten denken. Die obsessie is heel sterk gericht op het eigen individu, waardoor we geen oog meer hebben voor sociale verandering en verbetering.

Volgens Renata is het belangrijk om die drang naar perfectie los te laten en een zekere mate van ontevredenheid in het leven te omarmen.

We worden platgeslagen met termen als geluk en zelfverwezenlijking waardoor de angst om foute keuzes te maken ons verlamt. We moeten aanvaarden dat de toekomst onzeker is. Het leven zal altijd een risico inhouden en onvoorspelbaar blijven, wat we ook doen. En geen enkele keuze kan dat gevoel van ontevredenheid ooit helemaal wegnemen. We zouden ontevredenheid dus beter omarmen en als een motor beschouwen. Wie nooit ontevredenheid heeft gekend, zal nooit een boek schrijven, nooit een schilderij maken of iets anders creatiefs verwezenlijken.

Renata Salecl in Wanderlust

Renata Salecl is atheïste, en gelooft in de vooruitgang van de wetenschap, in de mogelijkheden van de mens én in het goede, zelfs in moeilijke tijden. Ze is altijd geïnteresseerd in nieuwe ideeën, altijd op zoek, vol twijfel en vragen. Ze gelooft sterk dat je levenskwaliteit verbetert als je literatuur leest, vreemde talen leert en voldoende over geschiedenis en kunst weet. Vooral kunst is voor Renata Salecl een grote noodzaak in haar persoonlijke en professionele leven. In elke stad die ze bezoekt gaat ze op zoek naar plaatselijke kunst. Ze wil weten hoe mensen er denken en creëren, hoe hun verbeelding eruit ziet op die plek in de wereld. Ze vindt het een privilege dat veel vrienden van haar kunstenaars zijn.

Kunst is goed voor academici, het zorgt ervoor dat je 'out of the box' blijf denken.

Renata Salecl in Wanderlust
VRTNU VRTNU VRTNU