Spring naar inhoud

Nelofer Pazira

geschreven op 12 september 2017

“De menselijke wil is het machtigste wapen dat we hebben. Als we écht iets willen veranderen, dan kan dat ook.”

Nerofer Pazira in Wanderlust

In de vierde aflevering van Wanderlust bezoekt Alicja de Afghaanse journaliste en filmmaakster Nelofer Pazira in Beiroet.

Nelofer Pazira was vijf jaar toen ze in Afghanistan in politieke problemen verzeilde. Communisten grepen er de macht, haar vader werd gearresteerd en gemarteld. Als tiener stapte ze in het verzet en als zestienjarige organiseerde ze de vlucht met haar familie naar Pakistan. Twee jaar later vonden ze onderdak in Canada. Daar kon ze naar de universiteit en haalde een diploma antropologie en sociologie. Haar persoonlijke ervaringen schreef ze neer en haar biografie werd verfilmd. De vluchtelingenproblematiek werd een constant thema in haar documentaires en boek. Haar liefde voor Afghanistan zit diep geworteld en ze houdt contact met Kabul.

“De vluchteling verliest niet enkel zijn fysieke plek, hij verliest ook een stukje van zijn identiteit. Van een individu met een naam en adres en familiebanden, ga je naar de categorie migrant/vluchteling. Je begint je een vreemde te voelen. Ook voor jezelf.”

Nelofer Pazira in Wanderlust

Persoonlijke vrijheid is voor Nelofer het hoogste goed sinds ze in Pakistan moest leren leven met een boerka en de vele beperkingen die vrouwen opgelegd krijgen.

“Vrijheid is voor mij het meest dierbare op de wereld. Ik realiseerde me dat vrijheid me was ontnomen enkel door een simpele grenslijn over te steken. Een lijn die amper bestond. Maar net door die grenslijn over te steken, werd al mijn vrijheid afgenomen.”

Nelofer Pazira in Wanderlust

Nelofer is dankbaar dat ze uiteindelijk in Canada terecht kwam en kon studeren. Ze ervaarde hoe vrijheid voelde. Maar ze bleef zich wel altijd een nomade voelen. Na haar studies wisselde ze haar woonplaats in Canada af met Parijs, Ierland en Beiroet. De Libanese hoofdstad doet haar het meest aan Kabul denken en geeft haar hoop.

“Toen ik veertien jaar geleden voor het eerst in Beiroet kwam, waren de gebouwen in de stad niet langer vol met kogelgaten. Beiroet herleefde. Het was heropgebouwd en de instelling van de mensen die er woonden was helemaal veranderd. Ze leefden opnieuw in een vrij land. Ik vestigde me er toen nog niet definitief, maar ik dacht; Ok, hier zie ik mezelf terugkomen, hier kan ik voor een tijdje wonen want ik kan van deze stad iets leren. En het brengt me elke dag iets bij, zaken waarvan ik nooit dacht dat ze mogelijk waren. “

Positieve boodscap

Als overtuigd moslim gelooft ze in de fundamentele vrijheid van de mens. Haar geloof geeft kracht om weerstand te bieden tegen elke vorm van onderdrukking. Toch vindt ze het niet gemakkelijk om vandaag een moslima te zijn. In de Westerse wereld heb je al snel het gevoel verantwoording te moeten afleggen over je geloof, een soort verdedigingsreflex die elke moslim kent. Het is één van de problemen waar de moslimwereld mee kampt.

“Ik denk dat het vandaag veel moeilijker is om moslim te zijn. Het probleem ligt in de wereldpolitiek, de onveiligheid door de zelfmoordaanslagen, door de taliban, door IS, door de verschillende monsters die maar blijven opduiken. Ja, het is heel moeilijk om vandaag een moslim te zijn omdat je jezelf onmiddellijk moet verdedigen: Ik ben een moslim maar ik ben geen terrorist.”

Nelofer Pazira in Wanderlust

Nelofer neemt Alicja mee naar het Palestijnse vluchtelingenkamp Shatila in Beiroet. Bijna zeventig jaar geleden kwamen hier de eerste vluchtelingen aan. Nu, drie generaties later, hebben zij nog steeds geen Libanese nationaliteit en geen zicht op een toekomst. Het kamp heeft intussen de omvang van een stad, tussen een wirwar van elektriciteitsdraden en prikkeldraden wonen duizenden mensen in nauwe en armoedige steegjes. Hoop is er ver te zoeken en de wetteloosheid in dit gebied geeft ruimte aan IS om hun leden te rekruteren. Maar Nelofer vindt dat deze situatie een verantwoordelijkheid is van iedereen, ook van de moslims.

“We moeten proberen verstaan wat er aan de basis ligt van de problemen in de wereld. Die problemen komen niet van God, ze worden veroorzaakt door menselijk falen. Wij liggen aan de basis. Ieder van ons. En het is niet enkel het Westen die dat moet inzien, ook de moslimwereld moet dat inzien. De moslimlanden zijn rijk. Inwoners van de Golfstaten kopen hier in Beiroet appartementen van 5 miljoen per stuk. Meestal staan ze leeg. Het is schandalig, als je beseft dat de gezinnen die hier in het Shatila kamp wonen zelfs geen fatsoenlijke badkamer hebben. De rijke moslimwereld moet eens nadenken over de toekomst van de wereld want zij kunnen er iets aan veranderen.”

Nelofer Pazira in Wanderlust

Nelofer is kritisch, maar ze wil met haar verhaal vooral een positieve boodschap geven.

“Ik geloof dat de menselijke wil het sterkste is dat we hebben. Het is ons machtigste wapen. Je kan iets veranderen als je het wilt. Als je het écht wilt, dan zie je het voor je ogen gebeuren.”

Nelofer Pazira in Wanderlust
VRTNU VRTNU VRTNU