Spring naar inhoud

Libanese christenen verliezen politiek veld

geschreven op 24 september 2015

Libanese christenen verliezen politiek veld

16 juli 2015. Tientallen auto's vol met vlaggen wapperende mannen en vrouwen verstoppen het verkeer in Beirut. Het is een warme donderdagochtend en deze jongeren maken zich klaar om te gaan protesteren. "We zijn hier om de rechten van Libanese christenen te verdedigen", zegt de 23-jarige Joel.

Al 409 dagen zitten de Libanezen zonder president. Het is niet de eerste keer dat het land zonder leider of regering zit, maar deze keer is het anders: terwijl Libanon in een politiek vacuüm verkeert, rukt I.S. op aan de grenzen. En ook binnen de eigen landsgrenzen broeit er wat.

In vervlogen tijden werd Beiroet het Parijs van het Midden-Oosten genoemd, met zijn christelijke en Franse invloeden, een easy-going centrum van vrije handel en bourgondisch leven. Maar sinds het begin van de 15-jarige burgeroorlog in 1975 leven sjiieten, soennieten en christenen op gespannen voet. En het conflict in buurlanden Syrië en Irak zet het land nog meer onder druk.

Een kerk en een moskee, vlak naast elkaar gebouwd in Beiroet.

Sinds de onafhankelijkheid in 1943 heeft het land een christen als president, een soenniet als eerste minister en een sjiiet als voorzitter van het Parlement. Maar tientallen jaren van oorlog, emigratie en lage geboortecijfers hebben de christelijke bevolking politiek verzwakt. De cijfers doen met de ogen knipperen: was in 1926 nog 84% van de Libanezen christen, dan was dat zes jaar later al een kwart minder. Midden vorige eeuw was christelijk Libanon goed voor de helft van de bevolking, sinds de 15-jarige burgeroorlog is het nooit meer dan 35% geweest.

De Libanese president is de enige christelijke staatsleider in het hele Midden-Oosten. In het licht van religieuze vervolging, is Libanon de laatste hoop voor het christendom op het Arabisch schiereiland.

Libanon-expert Abou Zeid

Hoewel de demografische verhoudingen binnen Libanon de laatste jaren dus razendsnel en drastisch veranderden, wordt de politieke macht officieel nog altijd gelijkmatig verdeeld tussen moslims en christenen.

"We slingeren van crisis naar crisis, met oppervlakkige kalmtes tussenin. Maar de crises komen sneller en dichterbij, tot we in één lange, alles verterende crisis belanden.

Libanese ambassadeur Muhammad Shatah, twee weken voor zijn dood in een bomaanslag

Intussen werden de leefomstandigheden van de Libanese christenen steeds problematischer. Vooral 2012 was een dieptepunt. In westelijke regio's, waar een christelijke meerderheid woont, zouden sjiieten maronitisch land hebben ingepalmd, terwijl in het zuiden islamitische milities cafés en restaurants hebben aangevallen die alcohol serveren.

Libanese christenen vormen hun eigen milities om dorpen te verdedigen tegen I.S.

Tijdens een van de vele hoogtepunten in het Syrische conflict, in 2013, werden soennitische moskeeën, christelijke en alevitische winkels en kerken in Libanon het slachtoffer van aanslagen. In januari 2014 werd de christelijke Al-Saeh-bibliotheek in Tripoli in brand gestoken. Twee derde van de 80.000 boeken tellende collectie werd vernield. In een van die boeken was een pamflet gevonden dat de profeet Mohamed beledigde.

Een Hezbollah-strijder houdt de wacht op de heuvels rond Beiroet.

Terwijl christelijke milities en de sjiitische Hezbollah elkaar aan het front vinden in de strijd tegen I.S., sturen interne onrust en een stagnerende economie de Libanese christenen dus weer de migratieroute op. Hoogopgeleiden ruilen hun thuisland voor landen met meer zekerheid, zoals Frankrijk, Dubai of Koeweit. Zouden ze nog terugkomen?

Deze artikelreeks kwam tot stand in samenwerking met camping VRT. Studenten Elise Hoste, Elise Hermans, Fatima-Zahra Naimi, Rein Bauwens en Lorenzo Vicencio werkten mee aan dit project.

VRTNU VRTNU VRTNU