Spring naar inhoud

Over makers en Wetenschap

(met grote W)

geschreven op 24 november 2018
Op de Dag van de Wetenschap tonen wetenschappers overal in Vlaanderen waar ze mee bezig zijn. Ook de makers van Team Scheire deden mee. Maar wat is dat eigenlijk, een maker, en hoe word je dat? Maarten Weyn houdt een enthousiast pleidooi voor makers en Wetenschap.
Maarten Weyn aan de slag voor Team Scheire

De voorbije maanden had ik het genoegen om voor Team Scheire samen met zeven andere ‘makers’ oplossingen te zoeken. Lieven Scheire en de redactie daagden ons uit en schopten ons regelmatig uit onze comfortzone om mensen met een zeer specifieke vraag te helpen. Lazlo bijvoorbeeld, die wil kunnen gamen maar een hersenverlamming heeft. Of Tima, die in een rolstoel zit, maar zelfstandig naar school wil. En Monique die heel graag foto’s wil nemen, maar blind is.

De makercultuur

Allemaal problemen die onmiddellijk door de makers tot uitdagingen werden omgedoopt. Als ik naar de uitzendingen van mijn collega’s kijk, zie ik mensen die zich met zeer veel enthousiasme en gedrevenheid over deze uitdagingen ontfermden. Ze wisten bij aanvang nog niet goed hoe de vraag aangepakt of opgelost kon worden, maar werden wel gedreven door een enorme passie. Ook al zetten ze vaak een stap in het onbekende.

Het gaat over met je armen wijd open een probleem omhelzen.

De makercultuur wordt vaak omschreven als een uitbreiding op de doe-het-zelf cultuur. Ook al is deze vaak door technologie geïnspireerd, dan nog doet dit zwaar te kort aan al die enthousiastelingen die je in de verschillende makerspaces, hackerspaces en fablabs kan vinden.

Het gaat voor mij meer over de manier waarop je met je armen wijd open een probleem omhelst, wetende dat je verschillende muren zal tegenkomen voordat je een oplossing vindt. Over creatief naar oplossingen zoeken en ze dan praktisch uitwerken. Continu proberen naar een oplossing toe te werken en bij elke hindernis herbekijken of je pad wel het beste was en je plan herdenken. Zonder dat je weet waar die muren zullen staan, ben je al klaar om erover te kruipen, eronder te graven, erlangs te gaan of ze desnoods op te blazen.

Het gaat niet over succes or fail. Dat zijn geen twee aparte paden. Het gaat over try, fail, adapt and try again, een continu leren waarom iets niet werkt zodat je betere concepten kan bouwen. We hebben allemaal op die manier leren fietsen, dus waarom zouden we dan ook niet zo problemen oplossen, onderzoek doen, bedrijven opstarten, of gewoon ons leven leiden? Het zou alleen maar een falen zijn als we er niets uit zouden leren.

Van zodra je begrepen hebt dat er niet dat ene doel is dat je moet bereiken of er niet die ene alles-of-nietsdeadline is die alles gaat bepalen, dan kan je je passie de vrije loop laten en zal je vanzelf verschillende doelen halen.

Iedereen kan maker worden en de stap is kleiner dan je denkt.

Wat deze attitude nog mooier maakt, is dat je er niet alleen voor staat. In makerspaces is het vanzelfsprekend dat je met elkaar praat en open je problemen en ideeën aan elkaar voorlegt, zodat je van elkaar kan leren en je bij jezelf continu nieuwe mogelijkheden en competenties ontdekt. Mensen die bij het prille ontstaan van een idee dat idee al uitdagen door het met anderen te bespreken, zullen veel sneller mooie oplossingen bouwen.

Want daar doen we het voor: anderen helpen, samen met anderen onszelf uitdagen, en vooral anderen motiveren om dat zelf ook te doen.

Iedereen maker

Iedereen kan een maker worden en de stap is kleiner dan je denkt. Ga bijvoorbeeld eens kijken op instructables.com, waar je enorm veel projecten vindt van mensen die dingen gebouwd hebben en net dat stapje verder gegaan zijn om ook aan anderen uit te leggen hoe je hetzelfde kan doen. Je vindt er zelfs hoe je met de sonic screwdriver van Dr. Who kan betalen. Of neem thingiverse.com, waar mensen ontwerpen van 3D-objecten opladen, of github.com/explore, waar softwarebouwers hun code vrijgeven.

Op github.com/TeamScheire vind je trouwens alle bronbestanden van de oplossingen die in de afleveringen gebouwd zijn. Allemaal vanuit het idee dat als je deelt, je van elkaar kan leren en beter kan samenwerken.

Als je zelf naar een makerspace of fablab wil gaan, zoek er dan één in je buurt via makerscene.io. Daag jezelf eens uit en laat je verrassen door wat je allemaal kan.

Ook in het onderwijs is er een nieuwe trend ontstaan, aansluitend bij STEM, die makeronderwijs wordt genoemd en waar men veel meer vanuit een probleemoplossende, project-gebaseerde leerervaring start. Je moet maar één keer zien hoe kinderen zich zo ontplooien en zichzelf verbazen met wat ze kunnen en leren, om te weten dat dit de goede richting is.

Dag van de Wetenschap

En dat brengt ons bij de Dag van de Wetenschap. Ja, van de Wetenschap, met de grote W van Willen, Weten en Wetenschap. In Vlaanderen gebeuren er schitterende dingen op het gebied van wetenschap en technologie. Om dit nog meer zichtbaar te maken was er op 25 november de Dag van de Wetenschap.

Continu jezelf en de dingen in vraag stellen, en jezelf uitdagen: daar draait het om.

Op deze dag laten organisaties, bedrijven, scholen, universiteiten en vele enthousiastelingen zien waar hun passie ligt. Hoe ze onderzoek doen, dingen bouwen, met technologie problemen oplossen, maar vooral zichzelf uitdagen om te leren en te ontdekken.

Want daar draait het allemaal om: continu jezelf en de dingen in vraag stellen en je hierbij uitdagen om naar verklaringen en oplossingen te zoeken.

Maarten Weyn is professor mobiele communicatie aan de Universiteit Antwerpen, Internet of things-specialist én maker.

VRTNU VRTNU VRTNU