Spring naar inhoud

Kun je de mens herleiden tot één identiteit?

Grote Vragen

© vrt
geschreven op 15 maart 2019
Kolonisatie, discriminatie en diversiteit zijn de thema's in Nachtwacht deze week. In debatten over deze onderwerpen dreigt de polarisatie, een wij-zij-denken waarin men zichzelf en vooral de ander herleidt tot één aspect van de identiteit. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

De mens is een veellagig wezen, daarover zijn onze panelleden het eens. De mens is een geheel van verschillende identiteiten gebaseerd op diverse eigenschappen: afkomst, kleur, geslacht, sociale positie, politieke voorkeur enzovoort.

Voor schrijfster Anne Provoost is identiteit als een ijsberg: een massieve blok die in de zee dobbert, slechts een klein deel is zichtbaar, de vorm verandert continu, hier smelt een deel weg, daar vriest er weer wat aan vast. Als identiteit wordt beschouwd als een in steen gehouwen onveranderbaar feit, dan vindt ze dat verdacht.

'We zijn complexe wezens die niet kunnen worden teruggebracht tot een simpele identitaire premisse', zegt ook journaliste Catherine Vuylsteke. Daarom is er volgens haar behoefte aan veel minder nadruk op identiteit in het politieke debat. Juist om verdeeldheid en polarisatie tegen te gaan.

Christophe Busch van Kazerne Dossin is een specialist in polarisatie en de bestrijding ervan. In zijn pleidooi voor de-polarisatie schuift hij identiteit juist niet van de tafel. Omarm identiteit, zegt hij, maar wel op zo'n manier dat er ruimte komt voor inhoudelijke thema's die ertoe doen, in plaats van één bepaalde identiteitslaag uit te vergroten.

Hoe je het ook draait of keert, je veelgelaagde identiteit draag je altijd met je mee, aldus vrouwenactiviste Johanna Pelgrims. Je staat nooit volledig neutraal tegenover de ander. Wederzijds respect is dan de manier om de onderlinge verschillen te overbruggen.

Voor voormalig 11.11.11-directeur Bogdan Vanden Berghe is het hele identiteitsdebat daarom een beetje zinloos. De eenheid in diversiteit is te vinden in algemeen aanvaarde waarden zoals respect, verdraagzaamheid en solidariteit. Niet toevallig allemaal waarden die zijn neergeschreven in de Europese Verklaring voor de Rechten van de Mens.

VRTNU VRTNU VRTNU