Spring naar inhoud

Is religie een vloek of een zegen?

Grote Vragen

© vrt
geschreven op 21 februari 2019
Komt God terug? Zo luidt de vraag in Nachtwacht deze week. Ons Grote-Vragenpanel buigt zich over diverse vormen van geloven en levensbeschouwing. Ziet het religie als een vloek of een zegen?
Anniek Gavriilakis

Anniek Gavriilakis van Bond Zonder Naam komt elke dag in contact met christenen, moslims, joden en niet-gelovigen. Ieder beleeft zijn religie op een persoonlijke manier. In de omgang met elkaar, in het dagelijkse leven op straat, op de tram of in de winkel is die levensbeschouwing volgens haar van geen enkel belang.

Schrijfster Anne Provoost, auteur van onder meer Beminde ongelovigen - een atheïstisch sermoen (2008), vindt dat ze iets mist in vergelijking met religieuze mensen. Ze heeft geen 'god spot' en dat tekort verhindert haar te geloven in een soort transcendente kracht. Ze kan het prima vinden met mensen die daar wel in geloven, maar toch zou ze religie graag willen doen verdwijnen. Vooral het aspect waarbij een gelovige zijn religie, al dan niet bewust, wil opdringen aan een ongelovige.

Filosoof Jean Paul Van Bendegem sluit daarbij aan en maakt het onderscheid tussen religie en godsdienst. Het eerste ziet hij als een individuele levensbeschouwing, het tweede als een georganiseerde, overkoepelende structuur. De geschiedenis heeft uitgewezen dat religie als sociaal-maatschappelijke structuur, met politieke macht en invloed, vaak uitdraait op de monopoliegedachte "wat een zegen is voor ons, moet ook een zegen zijn voor jou". Dan wordt religie een vloek.

Johanna Pelgrims is een orthodoxe christen. Haar levensbeschouwing noemt ze geen religie, maar een godsdienst. Ze geeft wel een andere betekenis aan dat woord dan Jean Paul Van Bendegem. 'Godsdienst' betekent voor haar echt een "(gebeds)dienst voor God". En ze wenst dat haar religieuze gevoelens, haar godsdienstbeleving, voor niemand een vloek mogen zijn. Want, zoals ook Peter De Graef aangeeft: religie op zich is geen vloek of zegen. Wat je ermee doet, dat heeft gevolgen die positief of negatief kunnen zijn.

VRTNU VRTNU VRTNU