Spring naar inhoud

Nachtwacht: Privacy

aflevering 1

© canvas
geschreven op 09 februari 2019

Nachtwacht, het spraakmakende late night debatprogramma dat liep van 2003 tot 2005, is terug. Jan Leyers is ook nu de moderator. In elke aflevering diept hij samen met drie gasten een thema uit. De allereerste aflevering is gewijd aan een goed dat steeds zeldzamer lijkt te worden: onze privacy.

Rogier De Langhe "Privacy wordt overbodig"

Rogier De Langhe "Privacy wordt overbodig"

Overal rondom ons liggen machtige organisaties op de loer om zicht te krijgen op ons privéleven, en die gegevens te verkopen. En daarvoor zijn alle middelen goed. Dat bleek de voorbije maanden uit het alsmaar uitdijende Facebook-schandaal, en in de nieuwe reeks Facebook en ik op Canvas. Maar economiefilosoof Rogier De Langhe betoogt in Nachtwacht dat we ons zorgen maken om niks. Meer nog: het opgeven van onze privacy is even wenselijk als onvermijdelijk.

Voor De Langhe (Universiteit Gent) is privacy hopeloos passé. Het begrip ontstond ook pas in de 19de eeuw, zegt hij. Pas toen de industriële revolutie machthebbers betere communicatiemiddelen en meer controle over de burgers verschafte, ontstond de behoefte om ons privéleven af te schermen. Maar in de nieuwe digitale wereld hebben we er alle belang bij om onze geheimen te delen: hoe meer Google, Amazon en co over ons weten, hoe meer rotklusjes ze uit onze handen kunnen nemen. Bovendien vervaagt het onderscheid tussen privé en publiek op elk vlak – kijk maar naar sociale media. En burgers gebruiken al die kennis over mekaar net om méér macht te verwerven – bijvoorbeeld door te gaan samenwerken via die sociale media. We hebben dus echt geen reden om bang te zijn. “Als we een samenleving willen waarin we niet eenzaam maar verbonden zijn, dan moeten we onze privacy durven in vraag stellen.”


Ben Caudron "Zonder privacy is samen leven onmogelijk"

Ben Caudron "Zonder privacy is samen leven onmogelijk"

Voor internetpionier en technologiesocioloog Ben Caudron is die evolutie levensgevaarlijk. Volgens hem zijn we hard aan het bouwen aan een samenleving waar alles draait om bewaking en beïnvloeding. Bedrijven én overheden houden ons constant in de gaten, en gebruiken die informatie om ons gedrag te beïnvloeden. En daarna verkopen ze die informatie door zodat anderen hetzelfde kunnen doen.

“Het is onvoorstelbaar naïef om te denken dat Facebook goede bedoelingen met ons heeft.” Daarom moet de staat ingrijpen, zegt Caudron, en technologiebedrijven dwingen om privacy van bij de ontwikkeling in hun systemen in te bouwen.


Mieke De Ketelaere "Artificiële intelligentie: zegen of vloek"

Mieke De Ketelaere "Artificiële intelligentie: zegen of vloek"

Maar zullen we onze privacy nog kúnnen beschermen eenmaal artificiële intelligenties ons leven in handen nemen? Dat vraagt Jan Leyers aan AI-specialiste Mieke De Ketelaere. Zij is voorzichtig optimistisch. Enerzijds kan AI net ingezet worden om onze privacy te beschermen. Anderzijds gaan artificiële intelligenties vandaag soms bijzonder slordig om met onze privacy en onze vrijheden. Zo keurde een AI-beveiligingssysteem in een luchthaven het paspoort van een Aziaat af omdat hij zijn ogen dichthield op de foto. Het systeem was enkel op Europese gezichten getraind.

De Ketelaere vindt het ook bijzonder opvallend dat de IT-wereld nog altijd overal mee wegraakt. “Als er iets fout loopt in de auto-wereld of de medische wereld, dan moeten ze meteen verantwoording afleggen. Bedrijven als Facebook en Google doen vrolijk verder.”


Rogier De Langhe "Privacy wordt overbodig"

Overal rondom ons liggen machtige organisaties op de loer om zicht te krijgen op ons privéleven, en die gegevens te verkopen. En daarvoor zijn alle middelen goed. Dat bleek de voorbije maanden uit het alsmaar uitdijende Facebook-schandaal, en in de nieuwe reeks Facebook en ik op Canvas. Maar economiefilosoof Rogier De Langhe betoogt in Nachtwacht dat we ons zorgen maken om niks. Meer nog: het opgeven van onze privacy is even wenselijk als onvermijdelijk.

Voor De Langhe (Universiteit Gent) is privacy hopeloos passé. Het begrip ontstond ook pas in de 19de eeuw, zegt hij. Pas toen de industriële revolutie machthebbers betere communicatiemiddelen en meer controle over de burgers verschafte, ontstond de behoefte om ons privéleven af te schermen. Maar in de nieuwe digitale wereld hebben we er alle belang bij om onze geheimen te delen: hoe meer Google, Amazon en co over ons weten, hoe meer rotklusjes ze uit onze handen kunnen nemen. Bovendien vervaagt het onderscheid tussen privé en publiek op elk vlak – kijk maar naar sociale media. En burgers gebruiken al die kennis over mekaar net om méér macht te verwerven – bijvoorbeeld door te gaan samenwerken via die sociale media. We hebben dus echt geen reden om bang te zijn. “Als we een samenleving willen waarin we niet eenzaam maar verbonden zijn, dan moeten we onze privacy durven in vraag stellen.”

Ben Caudron "Zonder privacy is samen leven onmogelijk"

Voor internetpionier en technologiesocioloog Ben Caudron is die evolutie levensgevaarlijk. Volgens hem zijn we hard aan het bouwen aan een samenleving waar alles draait om bewaking en beïnvloeding. Bedrijven én overheden houden ons constant in de gaten, en gebruiken die informatie om ons gedrag te beïnvloeden. En daarna verkopen ze die informatie door zodat anderen hetzelfde kunnen doen.

“Het is onvoorstelbaar naïef om te denken dat Facebook goede bedoelingen met ons heeft.” Daarom moet de staat ingrijpen, zegt Caudron, en technologiebedrijven dwingen om privacy van bij de ontwikkeling in hun systemen in te bouwen.

Mieke De Ketelaere "Artificiële intelligentie: zegen of vloek"

Maar zullen we onze privacy nog kúnnen beschermen eenmaal artificiële intelligenties ons leven in handen nemen? Dat vraagt Jan Leyers aan AI-specialiste Mieke De Ketelaere. Zij is voorzichtig optimistisch. Enerzijds kan AI net ingezet worden om onze privacy te beschermen. Anderzijds gaan artificiële intelligenties vandaag soms bijzonder slordig om met onze privacy en onze vrijheden. Zo keurde een AI-beveiligingssysteem in een luchthaven het paspoort van een Aziaat af omdat hij zijn ogen dichthield op de foto. Het systeem was enkel op Europese gezichten getraind.

De Ketelaere vindt het ook bijzonder opvallend dat de IT-wereld nog altijd overal mee wegraakt. “Als er iets fout loopt in de auto-wereld of de medische wereld, dan moeten ze meteen verantwoording afleggen. Bedrijven als Facebook en Google doen vrolijk verder.”

VRTNU VRTNU VRTNU