Spring naar inhoud

aflevering 1: Rebellie

zondag 12 februari

© VPRO / Canvas
geschreven op 10 februari 2017
Dimitri Verhulst onderzoekt het verband tussen Socrates, Pippi Langkous, punk en Jacques Brel en reist onder meer naar Athene.
De beeltenis van Socrates in de voorstelling 'Socrates now'
Ode aan de rebelse geest

We beginnen onze rondreis in Athene. Waar anders? Het is in het oude Griekenland, de bakermat van de Europese cultuur, dat Socrates zich uitsprak tegen het slaafs volgen van de autoriteiten. Zelf nadenken, en zelf je koers bepalen, dat was zijn devies. Of de historische figuur Socrates werkelijk bestaan heeft is niet eens van belang. Wat van belang is is dat zijn geest blijft rondwaren en er eens in de zoveel tijd nieuwe rebellen opstaan die zich uitspreken tegen de gevestigde orde. Die de status quo bevragen en vastgeroeste principes overboord gooien.

Inwoonster van Malmö die Pippi Langkous als een rolmodel ziet

Soms zijn het fictionele figuren, ontsproten aan het brein van eigenzinnige kunstenaars, zoals de rebelse Pippi Langkous, gecreëerd door de Zweedse schrijfster Astrid Lindgren. Een meisje dat haar leven precies zo inricht als ze dat zelf wil, wars van alle regeltjes en morele afspraken.

Gavin Friday zingt 'Au suivant' van Jacques Brel, begeleid door Dimitri op de piano

Maar vaker nog zijn het de makers zelf die rebelleren. Zoals Jacques Brel, die zijn woede over burgerlijkheid vervat in bijtende chansons als Les Bourgeois en Les Flamandes. Waar Franse chansons in Nederland nog wel eens een tuttig imago hebben, laten wij zien dat het in veel opzichten juist een genre was van rebellen, zoals ook de jonge garde chansonniers laat zien en horen.

Nadya Tolokonnikova van Pussy Riot, met op de achtergrond de zanger van de legendarische Britse punkgroep Sham 69

In veel opzichten waren de chansonniers voorlopers van de Britse punkbeweging, die schopten tegen heilige huisjes en korte metten maakten met kapitalisme, consumentisme en koningsgezindheid.Dat punk not dead is laten vandaag de dag de vrouwen van Pussy Riot zien. Opgroeien in Moskou met de muziek van Britse punkers en nu de revolutie helpen ontketenen tegen het regime van Poetin, in messcherpe woorden en muziek. Socrates kan tevreden zijn.

VRTNU VRTNU VRTNU