Spring naar inhoud

Jan Seys over de kabeljauw

Ode Aan Wat Verdwijnt

geschreven op 06 februari 2019

Te warm onder de vinnen?

Twintig jaar geleden schreef Mark Kurlansky de internationale bestseller ‘De Kabeljauw. Biografie van de vis die de wereld veranderde’. Daarin beschrijft hij de cruciale rol die deze charismatische koudwatervis gespeeld heeft in de wereldgeschiedenis, als bron van ongebreidelde welvaart maar ook als oorzaak voor fel bevochten oorlogen. Die tijd is lang voorbij. Vandaag gaat het de verkeerde kant op met de kabeljauw.

Dat bleek al in de jaren negentig. Hoewel de visserij op de historische Grand Banks in Newfoundland in 1992 volledig werd gesloten, konden de door overbevissing ingestorte populaties zich niet meer herstellen. Ook elders, zoals in onze eigen Noordzee, trekt deze slome bodemrondvis zich traag maar gestaag terug naar noordelijker wateren. De oorzaak? Het wordt onze sikdragende veelvraat te warm onder de vinnen. Bovendien vinden baby-kabeljauwtjes in de zuidelijke Noordzee niet langer het basisvoedsel, nodig om de eerste delicate weken te overleven. Het betreffende voedsel, zoals het roeipootkreeftje bijvoorbeeld, is de afgelopen dertig jaar, door klimaatwijziging, zo’n duizend kilometer noordwaarts getrokken.

Wetenschappers voorspellen dat bij een verdere opwarming met 4°C de kabeljauw de Noordzee volledig zal hebben verlaten.

marien bioloog Jan Seys

De vis heeft dan geen keuze, volgen is de boodschap! Wetenschappers voorspellen dat bij een verdere opwarming met 4°C de kabeljauw de Noordzee volledig zal hebben verlaten. Samen met de ‘koning van de Noordzeevissen’ vluchten intussen ook schelvis, tong, wijting, haring, ja mogelijk zelf onze Noordzeegarnaal, noordwaarts. Hun plaats wordt nu al deels ingenomen door zeebaars, mul, inktvis, pieterman en sardien. Wie schrijft de volgende bestseller: ‘De Mens. Biografie van het zoogdier dat de wereld (van de vissen en alle andere leven) veranderde’?

Jan Seys is marien bioloog en communicatieverantwoordelijke bij het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ).

VRTNU VRTNU VRTNU