Spring naar inhoud

Hans Van Dyck over het gentiaanblauwtje

Ode Aan Wat Verdwijnt

geschreven op 06 februari 2019
bioloog Hans Van Dyck

Een meesterlijke bedrieger

“Dat soorten en populaties uitsterven is doodnormaal. Maar het ritme waarmee dat nu gebeurt, is dat niet. Stel dat ik één soort een joker kan geven om niet uit te sterven, welke zou dan zijn? Een onmogelijke opdracht voor een bioloog. Toch kies ik het gentiaanblauwtje (Maculinea alcon). Een vlinder van vochtige heide en graslanden waar een bijzondere plant groeit: de klokjesgentiaan. Deze soort heeft me al zoveel inzicht en fascinatie opgeleverd, maar is erg bedreigd. Ook in Vlaanderen zijn er nog enkele kleine populaties over, maar de jongste decennia verdwijnen die als sneeuw voor de zon.

De rups imiteert de geur en het geluid van het mierenbroed om zo van de goede zorgen in de mierenkolonie te profiteren

het gentiaanblauwtje

De kleine rups voedt zich alleen maar met die gentiaan en wordt nadien geadopteerd door mieren. Het is een voorbeeld van meesterlijk bedrog. De rups imiteert immers de geur en het geluid van het mierenbroed om zo van de goede zorgen in de mierenkolonie te profiteren. Eenentwintig van de negenentwintig gekende populaties in Vlaanderen zijn al verdwenen. In heel Europa is deze bijzondere soort een zorgenkind.

De voorspellingen zijn erg somber. Het verdwijnen en veranderen van het leefgebied weegt zwaar, maar extremere weersomstandigheden blijken nu de kleine populaties de spreekwoordelijke doodsteek te geven. Klimaatverandering versterkt de vele andere problemen die soorten als het gentiaanblauwtje ondervinden in een wereld op mensenmaat.

Hans Van Dyck is professor Gedragsbiologie aan de UCL (Université catholique de Louvain). Daar is hij ook hoofd van het Laboratorium Gedragsecologie en Natuurbehoud van het Earth & Life Institute.

VRTNU VRTNU VRTNU