Spring naar inhoud

Spookstad Hebron

Rudi Vranckx blikt terug op zijn laatste bezoek.

© Joris Vermost / VRT
geschreven op 05 augustus 2015

Hebron, een stad op de Westelijke Jordaanoever met een grote Palestijnse bevolking en een kleine joodse kolonistengemeenschap. Ik ben hier in mijn carrière al vaker geweest, maar deze keer is het anders. Hebron is een spookstad geworden. - Rudi Vranckx

door de Vranckx-redactie

We zijn met onze ploeg op stap met Yehuda Shaul van Breaking The Silence. Yehuda is een van de kleine helden die we volgen voor onze nieuwe reeks Kleine helden; een orthodoxe jood die tijdens zijn diensttijd in het Israëlische leger zo gedesillusioneerd raakte, dat het intussen zijn levensdoel is geworden om zijn landgenoten te confronteren met de gevolgen van de Israëlische nederzettingenpolitiek. Dat doet hij met rondleidingen als deze, in Hebron.

Onze groep, die een veertigtal (vooral jonge) mensen telt, wordt begeleid door zes oud-militairen. Het is ronduit fascinerend. **Voor de eerste keer beleef ik Hebron door de ogen van een Israëlische soldaat. **Yehuda haalt anekdotes op over zijn diensttijd. Die heuvel daar, wijst hij: dat was zijn positie. Hij moest er van zijn commandant mortieren afvuren naar een doelwit dat een kilometer verder lag. Je kon op geen enkele manier weten of er al dan niet burgers in de buurt waren.

Maar los van die verhalen beleef ik Hebron deze keer ook anders omdat de stad *zelf *veranderd is.

Hele delen zijn onleefbaar gemaakt voor de Palestijnse inwoners.

Neem nu Shuhada Street: ooit een drukke winkelstraat, maar sinds 2000 volledig gesloten voor Palestijnen. De bewoners mogen er niet door hun voordeur naar buiten, want die is verzegeld. De enige weg is via de achterdeur… of via het dak. In december 2006 werden 400 winkels gesloten, meer dan driekwart van alle zaken. Meer dan duizend huizen in de omgeving (iets meer dan vier op de tien) werden ontruimd. En zo bloedt de lokale economie langzaam dood.

De belangrijkste marktplaats van de stad viel hetzelfde lot te beurt, net zoals een resem andere straten. “Geneutraliseerd”, heet dat dan. Het leven rond die geamputeerde stadsdelen sterft langzaam uit. Voor de mensen die errond wonen, wordt het onleefbaar. Tien jaar geleden, tijdens de Tweede Intifada, was de situatie in Hebron ook al problematisch, maar het was er wel nog leefbaar. Nu zijn hele delen van Hebron een spookstad geworden. Griezelig, bijna.

Die dode stadsplekken zijn het gevolg van het vacuüm dat Israël creëert rond de joodse wijken. Zo heb je ook al snel meer Israëlische militairen nodig dan er kolonisten zijn die beschermd moeten worden. Met z’n 700 zijn ze, die joodse kolonisten, tegenover 170.000 Palestijnen.

Hebron: het betekent zowel in het Hebreeuws als in het Arabisch “vriend van God”. Maar die parallel moet zowat het enige zijn wat de joodse en de Arabische inwoners van deze gepolariseerde stad met elkaar gemeen hebben. Hebron lijkt wel een miniatuurversie van de Westoever, merkte de Duitse krant Der Spiegel op.

De radicale kolonisten kennen Yehuda Shaul maar al te goed. Hij is hier berucht met zijn begeleide rondleidingen; ooit is hij zelfs gearresteerd, waarna hij veertien dagen lang de stad niet in mocht. Ook vandaag is de spanning af en toe te snijden. Enkele kolonisten komen op ons afgestapt en schelden Yehuda de huid vol. Tegenpropaganda. Maar Yehuda eert de principes van het geweldloos verzet. **Hij antwoordt niet, en wacht met gebogen hoofd af tot zijn tegenstanders uitgeraasd zijn. **

En dan praat hij voort. “Je moet er vooral niet op ingaan”, vertelt hij. “Dat is wat ze willen, dat je ruzie begint te maken. Je kan beter gewoon zwijgen en afwachten.”

VRTNU VRTNU VRTNU