Spring naar inhoud

Deze vrouw bekeerde de stroper die haar wou doden

© Filip Huygens / VRT
geschreven op 12 september 2015

Ze waren met zo'n twintig, de mannen die Josphine Ekiru de bossen hadden ingelokt. Ze hadden haar wijsgemaakt dat ze wilden stoppen met stropen. Maar ze hadden iets heel anders in gedachten.

door de Vranckx-redactie

Er was al een pistool op haar gericht, toen Josphine de mannen smeekte om haar nog één keer met hen te laten praten. Die kans kreeg ze, en ze greep hem met beide handen. Ze had het over de neushoorns, die de jongemannen doodden. Maar ook over hun eigen vrienden die het leven gelaten hadden tijdens het stropen, een lot dat ook hen onvermijdelijk zou wachten. Dat ook dàt een verlies zou zijn voor hun gemeenschap.

De mannen lieten haar gaan, op voorwaarde dat Josphine er met niemand over zou praten. Ze hield woord, maar bleef haar belagers opzoeken en op hen inpraten. Nu, drie jaar later, zijn ze allemaal gestopt met stropen. Julius Lokinyi beschermt tegenwoordig zelfs de dieren die hij vroeger op de huid zat, als ranger.

Josphine bij Julius Lokinyi, een van de stropers die ranger werd.

Dialoog: het is Josphines geheime wapen. Ze kent de stropers in haar gemeenschap bij naam - onder anderen haar eigen nonkels. Toen ze besefte dat er steeds meer overheidsgeld ging naar anti-stroopmaatregelen en haar eigen gemeenschap daar armer van werd, besloot ze dat ze de stropers zou proberen overtuigen om ermee op te houden.

We zullen onze dieren niet redden door ruzie te stoken met onze jongemannen. Je moet ze doen inzien dat de dieren van hen zijn, niet van de overheid

Josphine Ekiru

En toch is het allemaal minder vanzelfsprekend dan het misschien klinkt, vertelt Josphine. Isiolo, de stad op tien minuten van haar geboortestad Ngarema, is een smokkelhotspot voor neushoorn-hoorns, een welkome bijverdienste voor de (vrij arme) inwoners. Bovendien is haar Turkana-herdersgemeenschap erg patriarchaal. Vrouwen hebben er zo goed als niets te zeggen.

Maar de mannen luisteren naar Josphine. Ze veroverde als eerste vrouw een zitje in de Kenya Wildlife Conservancies Association, en bemiddelde in het conflict tussen haar Turkana-gemeenschap en de Borana in het Nakuprat-Gotu-natuurpark. Ook dat geweld kostte immers het leven aan neushoorns. Een factor om mee rekening te houden, in een land waar maar liefst 70% van het groot wild buiten de omheiningen van de natuurparken leeft - tussen de mensen dus.

Josphine tussen dorpsoudsten op een stammenvergadering van de Turkana en de Samburu.

Ook in haar eigen stam wordt naar Josphine geluisterd. Op een bijeenkomst tussen haar stam, de Turkana, en de Samburu, over het steeds weer oplaaiende geweld tussen beide gemeenschappen, kiest ze zorgvuldig haar moment om het woord te nemen. Haar gevoel voor timing doet een grote emotionele intelligentie vermoeden. Wanneer we haar achteraf vragen of politiek niet iets voor haar zou zijn, aarzelt ze even. Dat ze toch iets wil veranderen, antwoordt ze uiteindelijk. En dan: "Misschien".

VRTNU VRTNU VRTNU