Spring naar inhoud

De burgers van Ostula nemen het heft in handen

De burgerwacht van Semeí Verdía moet rust brengen.

© Joris Vermost / VRT
geschreven op 23 januari 2015

De reis naar Ostula, het dorp van onze laatste kleine held, lijkt wel een reis in de tijd: Er is geen internet en zelfs geen telefoon. Voor ons is het afkicken. Semeí Verdía is het gewoon. “Een bewuste strategie van de Mexicaanse overheid”, vertelt hij. “Die wil de inheemse bevolking hier, de Náhua, achterstellen, en afzonderen van de rest. Daarom kregen drugskartels en bendes hier vrij spel”.

De politie vertrouwen ze niet, die werkt samen met de kartels. “Dus hebben we ons lot in eigen handen moeten nemen”, zegt commandant Semeí. In en rond het dorp zijn verschillende checkpoints opgezet. Om een oogje in het zeil te houden. En aan het huis van Semei, want hij is een doelwit van de vijand.

De meeste van zijn mannen lopen rond met allerlei soorten wapens, buitgemaakt op de kartels. Ook automatische geweren, en dat is verboden door de overheid. “We hebben geen keus” vertelt Semeí, “zonder die wapens zijn we geen partij voor de gewelddadige bendes”. De overheid heeft geprobeerd de burgerwachten te ontwapenen, maar zolang de overheid hun veiligheid niet kan of wil garanderen, weigeren ze categoriek.

Semeí wandelt rond met een kalasjnikov en aan zijn heup draagt hij altijd een mooi pistool, met een kunstig versierde greep. Hij is er duidelijk trots op. Zelfs op het veld, als hij aan het werk is, doet hij het niet uit.

De commandant is een kleine man, letterlijk dan. Maar hij is ook een natuurlijke leider. Hij kwettert voortdurend en iedereen luistert naar hem. Hij heeft een vriendelijke uitstraling, maar het is duidelijk dat hij de touwtjes strak in handen heeft. Hij heeft het goed voor, zonder twijfel. Van de drugsteelt heeft bewust afstand genomen. Want ooit, vroeger, heeft hij ook wel eens marihuanaplanten geteeld. Maar daar is hij mee gestopt. Bewust. Om een voorbeeld te stellen ook. “Met papaya’s veroorzaak je geen ellende, veel minder gedoe ook.”

Wie zijn grote voorbeeld is? Emiliano Zapata, de legendarische verzetsstrijder van de Mexicaanse revolutie, iets meer dan honderd jaar geleden. Zapata heeft in Mexico een heldenstatus bereikt, de Ché Guevara van begin twintigste eeuw, zeg maar. Hij nam het op voor de arme boeren én voor de Indianen. Hoe hij daarmee begon? Hij werd gekozen als leider van het defensiecomité in zijn dorp… om op te boxen tegen de machtige grootgrondbezitters en om het land aan de boeren terug te geven. De Mexicanen kennen hun geschiedenis, dat is duidelijk. En met wat goede wil, is er ook een fysieke gelijkenis.

Het systeem van de autodefensas heeft wel gewerkt: de drugsbendes zijn nu verdreven en blijven op een relatief veilige afstand zodat de dorpsbevolking in alle rust haar leven kan verderzetten.

VRTNU VRTNU VRTNU