Spring naar inhoud

Beluister de soundtrack van Italië

geschreven op 22 maart 2016

Bijzondere verhalen als die van de kleine helden in Italië, die vragen om een bijzondere soundtrack. De maffia, tristesse, maar ook een moment van opwinding dat voorbij komt flitsen: regisseur Mark De Visscher legt uit welke keuzes hij gemaakt heeft, en waarom.

Door de Vranckx-redactie

Een maffiaverhaal in het zuiden van Italië, daarvoor zou de muziekkeuze voor de hand kunnen liggen. De Siciliaanse Tarantella natuurlijk, "Sicilia" van Ennio Morricone, "Il Canto Di Malavita" door La Musica Della Mafia, het thema van The Godfather dat Nino Rota geschreven heeft...

Ik heb ze allemaal beluisterd en allemaal geselecteerd, maar uiteindelijk hebben ze de eindmontage toch niet gehaald. Ook het stuk van The Godfather niet, dat Pino nochtans voor ons gespeeld heeft op zijn orgeltje terwijl we hem filmden. Online werkte het, maar in onze televisiedocu kwam die muziek als een bulldozer op de sfeer inrammen.

Wat ik dan wel gebruikt heb? Pino zelf was één en al muziek. Ik herinner me hem vrolijk meezingend met "Hotel California" luid op de autoradio terwijl we over de bergweggetjes van Sicilië reden, de haren in de wind. In zijn jeugd was hij een Doors-fan, en speelde hij in een groepje. "A Wider Shade Of Pale" was ook een van z'n favorieten en ook dat nummer heeft hij voor ons gespeeld - dat heeft de uitzending dan weer wel gehaald. Met veel passie laat Pino het vuur van z'n jeugd opflakkeren in zijn toetsenspel, maar zijn verrimpelde vingers verraden vermoeidheid. Het zegt zo veel over Pino, en daarom krijg je dat fragment ook te zien in onze reportage.

Een priester, dat zou je dan weer al snel naar religieuze orgelmuziek kunnen leiden. Maar om padré Maurizio in te leiden, hebben we beelden gebruikt van de omgeving waarin zijn verhaal zich situeert, de baai van Napels. Die heb ik gefilmd, vanop het Castel Sant'Elmo. Zuiders blauw dat overgaat in witte mist in de verte, met daartussen zeilboten als schuivende witte driehoekjes. Die sfeer vond ik later terug in de muziek van Marco Beasley, een componist die zelf ook geboren is in Napels.

De muziek roept de religieuze, hogere sferen op waarin ik de kijker even wil laten vertoeven, om hem daarna weer met beide voeten in de harde realiteit te doen belanden

Over zijn lied "Stella Diana" zegt Beasley dat "het een soort van gebed is van een zondaar. Misschien denkt hij na over de dood, omdat de dood verbonden is met het leven. Het is er het einde van. Hij voelt - wij voelen - hoe dun de lijn tussen leven en dood is".

"Maffiosi" genoeg, vond ik. Maar bovenal roept deze muziek de religieuze, hogere sferen op waar ik de kijker even in wil laten vertoeven, om hem daarna weer met beide voeten in de harde realiteit van de maffia te doen belanden: kankerverwekkende afvalstoffen in de Siciliaanse bodem.

Voor deze aflevering heb ik ook veel muziek gebruikt van de Italiaanse pianist en componist Ludovico Einaudi, en dan vooral zijn album Una Mattina en de film Samba. Daarmee wilde ik het gevoel van verslagenheid onderstrepen dat zo overheerst in de streek. De maffia zie je niet, en je spreekt er ook niet over. Maar ze is er wel.

Het verhaal van Ignazio is ook dat van een vreemd contrast

Het is die maffia die het leven van Ignazio overhoop gooit en hem isoleert van zijn vrienden en dorpsgenoten. Hij had een bloeiend bouwbedrijf dat nu echter helemaal is stilgevallen door de maffia. Zijn graafmachines staan als stille getuigen rond z'n huis. Het verhaal van Ignazio is daardoor deels ook dat van een vreemd contrast. Dat prachtige, golvende landschap tussen de olijfgaarden waar hij leeft, dat landelijke huis waarin hij geboren is: dat allemaal is nu zijn gevangenis.

Om dat allemaal weer te geven, was de muziek van Ludovico Einaudi heel geschikt. Je kan hem trouwens live aan het werk zien in Brussel op 10 mei in de Bozar. Het concert is uitverkocht, maar misschien kan je op de dag van de voorstelling nog ergens een kaartje bemachtigen?

Op weg naar Palermo. Het resultaat van die montage zie je in de aflevering van Kleine helden.

Ik sluit af met nog één opvallend stukje muziek dat ik met veel plezier gebruikt heb, "Caravan" van Justin Hurwitz & Tim Simonec uit de film Whiplash. Ideaal om de snelle rit van Ignazio naar Palermo te illustreren. Het is zo'n moment waarop je kan zien hoe muziek een flitsende beeldmontage mogelijk maakt. Zonder die soundtrack zou je die montage nooit zo kunnen maken.

VRTNU VRTNU VRTNU