Spring naar inhoud

Ronny Mosuse kiest cultuur

- met playlist

geschreven op 06 februari 2016
Ronny Mosuse in Congo, op zoek naar zijn roots.

In de rubriek Keuzes, keuzes, keuzes maakt een kunstliefhebber in hart en nieren een hoogstpersoonlijke selectie uit het actuele cultuuraanbod. Deze week stelt muzikant/zanger/auteur Ronny Mosuse zijn selectie voor.

De Antwerpenaar met Congolese roots heeft net zijn langverwachte boek De verborgen geschiedenis van mijn vader uit, over de zoektocht naar zijn roots. Tot eind maart begeleidt hij Tine Embrechts en Karlijn Sileghem nog in de theatervoorstelling De Hersenhap, samen met Aram Van Ballaert en Hugo Matthysen. Daarna graaft hij verder in muzikale herinneringen met Jan De Smet in Living Roots.

FILM: The Lobster

Je krijgt me niet zo vaak in de bioscoop. Met die jongste kinderen ga ik wel eens naar The Minions kijken ofzo, omdat ik mee moet (lacht). Maar verder is het geleden van Babel dat ik er nog geweest ben. Of voor een film als The Constant Gardener ga ik wel nog naar de cinema.

The Lobster was dus een experiment. Ik wou me eens laten verrassen en dat is helemaal gelukt. De film is een compleet niet-Hollywoodiaans romantisch drama. Je zit niet te wachten op het ‘happy end’, want het plot is niet te voorspellen. Je hebt wel een vermoeden dat het iets met relaties te maken heeft, met mensen die zich tot elkaar aangetrokken voelen, maar dat niet mogen, of niet kunnen, of niet willen. In de film is het verboden om in de nabije toekomst single te zijn. Wil je in de maatschappij overleven, dan moet je voor een bepaalde leeftijd een koppel vormen. Zo niet, verander je in een dier, wat op zich wel echt grappig is. Colin Farrell wil dan als een kreeft terugkeren. Ik denk dat ik altijd als een aap zou willen reïncarneren. Slingerende apen in bomen, ik kan daar geweldig van genieten, van dat plezier en die vrijheid.

"Wil je in de maatschappij overleven, dan moet je voor een bepaalde leeftijd een koppel vormen."

Aangezien ik al voor de tweede keer getrouwd ben, ben ik toch ook wel met relaties bezig af en toe (lacht). Ik moet dat niet onder stoelen of banken steken. Ik denk dat de meerderheid van de bevolking daar wel vaak over nadenkt. Dat heeft misschien te maken met het feit dat wij als kinderen altijd een beetje mismeesterd zijn geworden door onze ouders. Omdat wij stuk voor stuk, of toch de meesten, als prinsen en prinsessen ter wereld zijn gekomen. Dus denken we allemaal dat onze moeder of vader er voor ons alleen is. Ik denk dat dat zich vaak voortzet in de manier waarop wij latere relaties aangaan.

Als je dat rationeel nagaat is het soulmategegeven toch een beetje onnozel.
Ronny Mosuse nav The Lobster

In andere culturen wordt daar vaak heel anders naar gekeken. Het opeisen van een partner is, vrees ik, iets heel westers. Als je dat rationeel nagaat, is dat soulmate-gegeven een beetje onnozel. Ik denk wel dat je soulmates kan hebben, dat kunnen ook vrienden of vriendinnen zijn. Maar de illusie dat je partner, waar je dan toevallig kinderen mee maakt, dat ook moet zijn... Ik ben nogal een sterke gelover in de pure biologie. Dat mensen door elkaar aangetrokken worden omdat de natuur dat nu eenmaal zo wou. Ik ben dus compleet niet romantisch (lacht). Door de overload aan romantische films lijkt dat nochtans iets heel belangrijks is voor ons. Dat is waarom The Lobster mij begeestert. Omdat het uitgangspunt daar geweldig het tegenovergestelde is.

Colin Farrell in The Lobster

EXPO: Machtsvertoon - over prestige en symbolen

Ik werk vaak in Antwerpen en was nog nooit in het MAS geweest. Dus heb ik een aantal interviews voor mijn boek gegeven in het MAS-café. Ik was geïntrigeerd door het gebouw zelf en door de manier van tentoonstellen. Els De Palmenaer, conservator collectie Afrika, gaf me een persoonlijke rondleiding en dat was onwaarschijnlijk interessant.

Het machtsvertoon dat we vandaag kennen is een canon van iets dat al duizenden jaren bezig is. Dat is wat die krachtige symbolen op de expo vertellen. Zoals we een literaire canon kennen, of een filosofische, zo heb je ook die ook bij macht en dat machtsvertoon. De reden waarom Bart De Wever nog altijd in verband gebracht wordt met Machiavelli, wordt daar heel goed vertoond. Symbolen worden steeds hergebruikt in de geschiedenis. Het zijn 'truuken van de foor': ze bestaan al eeuwenlang en werken nog steeds. Dat vind ik interessant.

Die westerlingen, dat is toch een speciaal volk. Maar bon, ik ben zelf een halve dus ik kan daar weinig over zeggen.
Ronny Mosuse

In de tentoonstelling kwam uiteraard ook een stukje van Congo terug. Vooral de uitgebreide collectie oude kruisbeelden op de expo zijn herkenbaar. Je kan ook Congo niet binnenkomen, zonder overal kruisbeelden te zien. Niet de paterkes en de missiezusters, maar de Portugezen brachten het katholicisme er binnen, ten tijde van het Koninkrijk Congo. Ze brachten het kruisbeeld en het verhaal van Jezus mee, maar ook geweren. Zo ontstond een soort van ruilhandel tussen het Westen en Congo. Dan denk je toch: “Amai, die westerlingen, da’s toch een speciaal volk geweest”. Maar bon, ik ben zelf een halve, dus ik kan daar weinig over zeggen.

Is het rijkdom, schoonheid of net afkomst die het verschil maakt?

FESTIVAL: Erbarme dich - Klara Festival

Als je zelf muzikant bent en werkt in de weekends en ’s avonds, schiet er bitter weinig tijd over om zelf iets te zien. Het moet een jaar of twee geleden zijn dat ik nog eens in Bozar ben geweest, voor een pianoconcerto van Chopin. Nu zag ik Erbarme Dich op de affiche staan en daar moet ik nu echt tijd voor maken. Ik wil dat zien, horen en beleven.

Het thema 'lijden en medelijden' intrigeert me ook. Het is namelijk een interessante uitdaging om die thema's in muziek te brengen. De beleving is zo subjectief. Neem nu opera: als professioneel muzikant percipieer ik muziek –en dan heb ik het puur over het orkest dat in de orkestbak zit- helemaal anders dan iemand die voor het libretto komt, voor de tekst. Of voor de charme van de acteurs en de actrices die daar staan te zingen en te acteren. Dat wringt soms bij mij, dan denk ik soms. Wacht: “zwijg nu is”, of “verkoop nu is niet zoveel show”, want er is juist een prachtige beweging van de violen.

De stukken die ze gaan opvoeren op het Klara festival staan voor diezelfde uitdaging. Ik ben grote fan van Bach, van zijn Johannespassie, dus de voorstelling And you must suffer / St. Johns Passion wil ik zien. Ik ben benieuwd wat ze gaan toevoegen en hoop natuurlijk dat het ene het andere versterkt en niet omgekeerd.

CONCERT: Boubacar Traoré

Boubacar Traoré tourt in februari en maart langs Vlaamse cultuurcentra. En die West-Afrikaanse blues, dat is het wel voor mij. Echte blues kent maar vijf tonen, zonder veel tirlantijntjes. Microtonaal. Heel anders dan de composities met komma's, zoals we die bijvoorbeeld in de Arabische muziek zien. Als je de witte en zwarte toetsen hebt op een piano, bijvoorbeeld de do en de do kruis, dan zitten daar in de Arabische muziek nog tonen tussen. Mijn goeie vriend, Aram Van Ballaert, de drummer van de Clement Peerens Explosition, hoort dat heel graag die speciale tonaliteit. Ik kan er maar niet gewoon aan worden. Turkse muziek dat lukt nog wel, want die hebben een mengvorm.

Ik heb die West-Afrikaanse blues leren kennen in 2010 toen ik het liedje Independance, chachacha voor het eerst hoorde. Al is dat Rumba, zo je wil. Maar ook via een expo en de website van het Koninklijk museum voor midden Afrika viel toen veel muziek van het Afrikaanse continent te ontdekken. Dat jaar was wel een keerpunt voor mij.

Waar ik ook van hou is de poëzie in hun teksten. Alle Afrikaanse liederen zijn ogenschijnlijk altijd één op één. Dan staat er gewoon: “mijn vrouw is weggegaan”, of “ik zag een leeuw”. Maar als je dan de vertaling van de teksten een paar keer leest, merk je de dubbele lagen op. Dat herken je ook in de Amerikaanse blues van Screamin' Jay Hawkins bijvoorbeeld. Bij zijn teksten denk je ook altijd "so what?". Maar het is 'meerlagiger' dan men denkt.

Jan Delvaux en Bobby Ewing halen alles nog eens uit de kast op Belpop Bonanza Royale.

THEATERSHOW: Belpop Bonanza Royale

Jan Delvaux en Bobby Ewing zijn kameraden van mij natuurlijk. Ze spreken me er altijd over aan dat ik op de eerste twee edities van Belpop Bonanza niet aanwezig kon zijn. Dus ik ben het aan hen verschuldigd om naar deze koninklijke marathoneditie te gaan.

Maar los daarvan vind ik het geweldig en ook nog eens reuze interessant wat zij doen voor de Belgische popmuziek. Ze bieden een geweldig overzicht. Het zijn twee absolute freaks in het uitpluizen van details. Ik doe dat ook wel graag, dingen uitpluizen, maar niet binnen mijn eigen genre van popmuziek. Ik kan moeilijk mijn eigen wereld gaan doorspitten om die vervolgens op een piëdestal te zetten. Maar hoe zij dat doen, dat vind ik lovenswaardig.

Belpop Bonanza Royale

The soundtrack van The Lobster, de Johannespassion van Bach en de West-Afrikaanse blues waar Ronny zo van houdt, kan je hier beluisteren:

VRTNU VRTNU VRTNU