Spring naar inhoud

Hanne tipt balletmuziek

© Alain Honorez
geschreven op 17 januari 2019

Balletmuziek vertelt een verhaal, drukt een gevoel uit of weekt een emotie los. Hanne Decoutere danst met haar lievelingsballet Romeo en Julia op het ritme van Prokofjev, maar heeft ze nog andere favorieten? Voor canvas.be tipt ze haar top drie.

1. Romeo en Julia

Waarom?

Mijn lievelingsballet is Romeo en Julia in een choreografie van Jean-Christophe Maillot, choreograaf/directeur van Les Ballets de Monte-Carlo. Ik heb de toestemming gekregen om de balkonscène te dansen, maar of dat ook effectief lukt op pointes is nog maar de vraag. Ik heb de muziek van de liefdesdans ondertussen grijsgedraaid.

Jean-Christophe Maillot zei me: "Romeo is verliefd maar Julia is liefde." Zo hoor ik het ook in de muziek. Een speelse Julia, een beetje rebels ook, maar wel iemand die weet wat ze wil, het ritme bepaalt en geëmancipeerd is.

Ook de Dans van de ridders zal zeker bekend in de oren klinken. Het is een stukje muziek dat vaak in de balletlessen wordt gebruikt voor bepaalde oefeningen zoals de grands battements (je been zo hoog mogelijk in de lucht zwaaien).

Hanne traint in Monaco met directeur/choreograaf Jean-Christophe Maillot.

Wat is het?

Romeo en Julia vertelt het prachtige verboden-liefdesverhaal van twee mensen die voor elkaar tot het uiterste gaan, tot de dood. Liefde, is dat niet waar het in het leven uiteindelijk écht om draait? De balletmuziek van dit intense verhaal is geschreven door Sergej Prokofjev.

2. Het zwanenmeer

Waarom?

Wat het derde pianoconcerto van Rachmaninov is voor pianospelers is Het zwanenmeer van Tsjaikovski voor balletdansers. Toen ik vorig jaar aan mijn uitdaging begon vroeg iedereen me of ik Het zwanenmeer ging dansen. Ik geef toe: het staat in mijn top drie. Maar het avondvullende ballet is van zo'n duizelingwekkend hoge moeilijkheidsgraad dat ik er zelfs niet aan heb durven denken.

Vooral de dubbelrol van de witte zwaan Odette (het goede) en de zwarte zwaan Odile (het kwade) vormt een zeer grote uitdaging voor ballerina’s. De 32 fouettés van Odile (pirouettes waarbij je blijft draaien op één been, terwijl het andere slagbewegingen maakt om je te doen draaien) zijn even legendarisch als gevreesd. In de zaal zitten er telkens balletliefhebbers die elke draai tellen. Mijn coach Geneviève Van Quaquebeke noemt het een soort circus, een kunstje. Maar wel ééntje waar jarenlange oefening aan voorafgaat.

En oh ja, voor ik dit afsluit: de film Black Swan, met Natalie Portman als een hallucinerende ballerina, maakte uiteraard gretig gebruik van de muziek van Tsjaikovski.

Wat is het?

De notenkraker, De schone slaapster en Het zwanenmeer zijn de hoekstenen van het klassieke balletrepertoire. En voor elk van de drie balletten zorgde Marius Petipa voor de choreografieën. Heel vaak zie je in een programmaboekje de beide namen nog altijd samen staan.

Marius Petipa en Pyotr Ilyich Tsjaikovski

Het mag vreemd klinken maar de eerste productie van het vandaag wereldberoemde Zwanenmeer, in 1877, was geen succes. Pas een kleine 20 jaar later zorgde Petipa voor een nieuwe choreografie en Tsjaikovski zou een nieuwe partituur maken, maar hij stierf voor hij ertoe kwam. Zijn originele partituur werd nadien wel bewerkt en op die versie dansen ze vandaag nog altijd overal ter wereld het mythische ballet Het zwanenmeer.

3. Bolero

Waarom?

Voor ik me in deze balletuitdaging stortte, was ik een fervent loopster. De 20 kilometer van Brussel stond bijna elk jaar op mijn loopprogramma. Wie ooit aan de wedstrijd heeft deelgenomen weet dat de laatste 16 min voor het officiële startschot de Bolero van Ravel wordt gespeeld. Prachtige en opzwepende muziek. En dat moet ook Maurice Béjart, één van de grootste choreografen van de 20ste eeuw, gedacht hebben toen hij zijn versie van de Bolero creëerde. Het werd één van zijn grootste meesterwerken.

Wat is het?

Het stuk draait rond één danser of danseres die danst op een grote ronde tafel. Ik heb me laten vertellen dat het telkens om dezelfde tafel zou gaan, sinds de choreografie gecreëerd werd in 1961 (in Brussel, trouwens). Dat betekent dat wie op die tafel staat letterlijk in de voetsporen treedt van balleticonen als Jorge Donn, Elisabeth Ros of Sylvie Guillem, allen ooit uitverkoren om Béjarts solo te dansen.

Rondom de solist zit een groep mannen die één voor één rond de tafel beginnen te dansen, op het ritme van de muziek. Geleidelijk komen er meer en meer mannen bij. Door de opzwepende muziek oogt de choreografie best erotisch en de solist is op de laatste noten zowat in extase. Dat kan ook niet anders wanneer je zo’n krachttoer geleverd hebt.

De choreografie vraagt om een uitzonderlijke fysieke prestatie van de man of vrouw op de tafel. De Bolero is ook het stuk waarmee Wim Vanlessen, principal van Ballet Vlaanderen, afscheid neemt in februari 2019.

VRTNU VRTNU VRTNU