Spring naar inhoud
bekijk tot 24/9 online op VRT NU

First cousin once removed

Bekijk First cousin once removed op

Naar aanleiding van de Werelddag Dementie op 21 september kan je op Canvas een zeer persoonlijke documentaire over dit thema bekijken: First Cousin Once Removed van Alan Berliner.

Tjak, tjak, tjak. Op het ritme van een oude, ratelende schrijfmachine filmt de New Yorkse documentairemaker Alan Berliner - niet te verwarren met de Belgische regisseur Alain Berliner – zijn achterneef Edwin Honig. De dichter, vertaler, criticus en docent Honig is een man wiens boeken en gedichten internationaal veel bijval genieten. Met zijn vertalingen van het werk van Federico García Lorca, Calderón de la Barca en Fernando Pessoa opende hij voor deze literaire reuzen de weg naar het Engelstalige publiek. Daarvoor werd hij door de koning van Spanje en de president van Portugal geridderd. Zelf herinnert hij zich daar helemaal niets van. De bijna 90-jarige man heeft Alzheimer.

Tjak, tjak, tjak. Alan Berliner is een bekend documentairemaker. Met zijn films valt hij geregeld in de prijzen. Met deze First Cousin Once Removed (2012) won hij de grote prijs op het Internationaal Documentary film Festival in Amsterdam. Vaak neemt hij zichzelf en zijn familie tot onderwerp. Hier portretteert hij zijn achterneef, goede vriend en mentor Honig wanneer Alzheimer toeslaat en een ravage veroorzaakt in diens geheugen. Gedurende vijf jaar filmt hij de geleidelijke aftakeling. Hij ziet, en toont ons, hoe de dichter de strijd met de ziekte aangaat en weigert zomaar zijn poëtische ziel op te geven.

Het is niet de zoveelste familiefilm geworden. Voor Berliner werd de film ook een zoektocht naar het geheugen. Wat is het? Wat betekent het? Hoe bepaalt het mee onze identiteit? Is het de lijm van het leven? Hoe belangrijk is het niet alles te onthouden? En wanneer je het verliest, knipt het dan ook de draad met het leven door? Bestaat er zoiets als een visuele metafoor om dit geheugenverlies beter te vatten ?

In een meeslepende montage van archiefbeelden, familiefoto’s, home movies, poëzie-voorstellingen en interviews met familieleden, vrienden en oud-studenten vertelt Berliner ons over het leven van de oude man. Over tragedies, liefdes, verlies, ironie en literaire durf. First Cousin Once Removed wordt zo een documentaire over het belang van het geheugen in ons leven en over de fragiliteit van ons bestaan.

Edwin Honig overleed in 2011 op 91-jarige leeftijd.

VRTNU VRTNU VRTNU