Spring naar inhoud
tot 30 juni op vrt nu

Er was eens

Bekijk Er was eens op

Er was eens een toren in Brussel, zo groot dat de hele wereld erin paste. Alles wat leeft en ooit geleefd heeft werd erin verzameld. Van overal kwamen wetenschappers er naartoe op zoek naar het geheim achter al die rijkdom. En van hieruit vertrokken ze ook weer op expeditie naar alle windstreken op zoek naar dingen die ze nog niet kenden. Zes afleveringen lang mogen wij met hen mee en kunnen we een blik werpen achter dit ambitieus project zonder einde: het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel.

Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel

De meeste mensen kennen het museum dat aan die instelling verbonden is, van zijn iconische collectie iguanodons. Maar dat is slechts een fractie van de 37 miljoen specimens die wetenschappers uit allerlei disciplines in de loop der tijden verzameld hebben. Het is hun ambitieuze doel om alles wat leeft en wat ooit geleefd heeft, in kaart te brengen. Zo willen ze onze kennis van de natuur voortdurend verbeteren. Wetenschap is hún verhaal om de wereld uit te leggen.

In Er was eens volgen we een aantal van hen tijdens hun werkzaamheden in het Instituut in Brussel, maar we gaan ook mee op expeditie in binnen- en buitenland. Zo zien we niet alleen de wereld in het museum, maar ook het museum in de wereld. Zoals de wetenschap in snel tempo verandert, zo evolueert ook het Instituut. Het beweegt zich tussen traditie en moderniteit, tussen toegepast en fundamenteel onderzoek, tussen kleine en grote vragen. Er was eens gaat over wetenschap, over wetenschappers en over een ongelooflijke collectie objecten, elk met hun eigen verhaal.

Het verhaal wordt verteld door Bruno Vanden Broecke.

Er was eens is een coproductie van Diplodokus, Canvas en Belga Productions, met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds, de Belgische Tax Shelter, Fonds Pacal Decroos en het Brussels Hoofdstedelijke Gewest.

1. Leven in steen zondag 4 november

1. Leven in steen zondag 4 november

Op basis van stukjes leven dat in steen is veranderd proberen paleontologen het verleden van de aarde te reconstrueren, van de allerkleinste tot de allergrootste dieren, de dinosauriërs. In Bernissart in het zuiden van België deed men lang geleden een van de spectaculairste ontdekkingen tot nog toe: een hele kudde iguanodons. Nog steeds vragen de wetenschappers van het KBIN zich af wat er precies met die dieren is gebeurd. En hoe zal het de mens vergaan, binnen zo veel jaren?


2. Een verzameling voor de eeuwigheid zondag 11 november

2. Een verzameling voor de eeuwigheid zondag 11 november

Van alle dieren op Aarde vormen de insecten veruit de omvangrijkste groep. De dienst entomologie van het KBIN is dan ook de grootste afdeling van het instituut, en hun werk stopt nooit. Elke dag nog worden er nieuwe soorten ontdekt, zowel op expeditie als in de collecties. We volgen enkele wetenschappers naar Vietnam op zoek naar diertjes die officieel nog niet bestaan en we bekijken de enorme collectie in Brussel, die nog elke dag groeit. Zullen we ooit alle dieren kunnen verzamelen?


3. Een andere kijk zondag 18 november

3. Een andere kijk zondag 18 november

In het verleden werd wetenschap heel anders bedreven dan nu. Veel van wat men honderd jaar geleden dacht en deed klinkt nu onaanvaardbaar. Hoe ga je om met dat verleden, en hoe probeer je dat vandaag beter te doen? We gaan naar Congo, waar lokale biologen en wetenschappers van het KBIN de handen in elkaar slaan, en we bekijken de geschiedenis van de collectie in Brussel. Ontstaan als een rariteitenkabinet, telt de verzameling nu al 37 miljoen specimens. En sommige daarvan zijn tegenwoordig erg controversieel.


4. De zoekende mens zondag 25 november

4. De zoekende mens zondag 25 november

Het instituut voor natuurwetenschappen heeft in de loop der tijd ook een grote menselijke collectie in bewaring gekregen, die ongeveer tienduizend individuen telt. Neanderthalers liggen er naast middeleeuwse monniken en soldaten van Napoleon. De antropologen van het KBIN bestuderen het verleden van die mensen en proberen uit te zoeken wat ons uniek maakt als soort. We trekken naar het zuiden van het land, waar we in de vele grotten nog steeds sporen van onze voorouders terugvinden.


5. Een model voor de natuur zondag 2 december

5. Een model voor de natuur zondag 2 december

Het Belgische deel van de Noordzee is het grootste natuurpark van het land. Op het onderzoeksschip Belgica bestuderen de biologen van het KBIN het leven in zee. Maar er zijn ook wetenschappers aan boord die de zee heel anders benaderen. Door alle gegevens in een wiskundig model te gieten proberen zij haar te ontleden en zelfs te voorspellen wat er gaat gebeuren. De romantische benadering maakt plaats voor een pragmatisch discours. Maar kunnen we de zee in cijfers vatten, of zal er altijd meer zijn dan formules kunnen vertellen?


6. Een theorie die nooit af was zondag 9 december

6. Een theorie die nooit af was zondag 9 december

De evolutietheorie biedt ons een kader om het leven en de enorme biodiversiteit op Aarde te begrijpen. Maar we kennen nog steeds niet alle antwoorden op onze vragen. Elke dag worden er nog ontdekkingen gedaan die ons beeld van het leven bijstellen. We gaan op expeditie naar de tafelbergen in Venezuela, die nog bijna niet onderzocht zijn, op zoek naar nieuwe soorten die ons weer wat wijzer kunnen maken. Maar ook dichter bij huis kan je wonderbaarlijke dingen ontdekken, als je goed zoekt.


1. Leven in steen zondag 4 november

Op basis van stukjes leven dat in steen is veranderd proberen paleontologen het verleden van de aarde te reconstrueren, van de allerkleinste tot de allergrootste dieren, de dinosauriërs. In Bernissart in het zuiden van België deed men lang geleden een van de spectaculairste ontdekkingen tot nog toe: een hele kudde iguanodons. Nog steeds vragen de wetenschappers van het KBIN zich af wat er precies met die dieren is gebeurd. En hoe zal het de mens vergaan, binnen zo veel jaren?

2. Een verzameling voor de eeuwigheid zondag 11 november

Van alle dieren op Aarde vormen de insecten veruit de omvangrijkste groep. De dienst entomologie van het KBIN is dan ook de grootste afdeling van het instituut, en hun werk stopt nooit. Elke dag nog worden er nieuwe soorten ontdekt, zowel op expeditie als in de collecties. We volgen enkele wetenschappers naar Vietnam op zoek naar diertjes die officieel nog niet bestaan en we bekijken de enorme collectie in Brussel, die nog elke dag groeit. Zullen we ooit alle dieren kunnen verzamelen?

3. Een andere kijk zondag 18 november

In het verleden werd wetenschap heel anders bedreven dan nu. Veel van wat men honderd jaar geleden dacht en deed klinkt nu onaanvaardbaar. Hoe ga je om met dat verleden, en hoe probeer je dat vandaag beter te doen? We gaan naar Congo, waar lokale biologen en wetenschappers van het KBIN de handen in elkaar slaan, en we bekijken de geschiedenis van de collectie in Brussel. Ontstaan als een rariteitenkabinet, telt de verzameling nu al 37 miljoen specimens. En sommige daarvan zijn tegenwoordig erg controversieel.

4. De zoekende mens zondag 25 november

Het instituut voor natuurwetenschappen heeft in de loop der tijd ook een grote menselijke collectie in bewaring gekregen, die ongeveer tienduizend individuen telt. Neanderthalers liggen er naast middeleeuwse monniken en soldaten van Napoleon. De antropologen van het KBIN bestuderen het verleden van die mensen en proberen uit te zoeken wat ons uniek maakt als soort. We trekken naar het zuiden van het land, waar we in de vele grotten nog steeds sporen van onze voorouders terugvinden.

5. Een model voor de natuur zondag 2 december

Het Belgische deel van de Noordzee is het grootste natuurpark van het land. Op het onderzoeksschip Belgica bestuderen de biologen van het KBIN het leven in zee. Maar er zijn ook wetenschappers aan boord die de zee heel anders benaderen. Door alle gegevens in een wiskundig model te gieten proberen zij haar te ontleden en zelfs te voorspellen wat er gaat gebeuren. De romantische benadering maakt plaats voor een pragmatisch discours. Maar kunnen we de zee in cijfers vatten, of zal er altijd meer zijn dan formules kunnen vertellen?

6. Een theorie die nooit af was zondag 9 december

De evolutietheorie biedt ons een kader om het leven en de enorme biodiversiteit op Aarde te begrijpen. Maar we kennen nog steeds niet alle antwoorden op onze vragen. Elke dag worden er nog ontdekkingen gedaan die ons beeld van het leven bijstellen. We gaan op expeditie naar de tafelbergen in Venezuela, die nog bijna niet onderzocht zijn, op zoek naar nieuwe soorten die ons weer wat wijzer kunnen maken. Maar ook dichter bij huis kan je wonderbaarlijke dingen ontdekken, als je goed zoekt.

VRTNU VRTNU VRTNU