Spring naar inhoud

Una Vità Felice

over het universeel recht op een beter leven

geschreven op 18 december 2016

Over de zogenaamde vluchtelingencrisis of vluchtelingenproblematiekis al veel inkt gevloeid. Ik twijfel of iemand nog behoefte heeft aan een extra stem, maar toch voel ik de drang om een aantal aspecten onder de loep te nemen. Europa spreekt over een crisis. Een crisis is een noodsituatie, luidt de definitie. Maar hoe kunnen wij spreken over een vluchtelingencrisis wanneer het de vluchtelingen zelf zijn die zich in een crisissituatie bevinden. Naar schatting kwamen er het afgelopen jaar zo'n 1,5 miljoen vluchtelingen naar Europa. Met een populatie van 550 miljoen spreken we van 0,27% van de Europese bevolking. Europa heeft al te veel woelige wateren doorzwommen om dit niet te te baas te kunnen.

Door Marie De Hert

Hiernaast heerst de discussie wie er wel of niet welkom is. De algemene consensus luidt dat oorlogsvluchtelingen wél recht hebben op, al dan niet tijdelijke, opvang in Europa. Economische vluchtelingen daarentegen worden bestempeld als profiteurs of lafaards. Ik heb hier een hoop vragen bij. Allereerst, vraag ik me af vanuit welke ingenomenheid er zo'n besluiten worden genomen. De universele verklaring van de rechten van de mens stelt dat ieder mens recht heeft op vrijheid, veiligheid, maatschappelijke zekerheid en de mogelijkheid om zichzelf te ontwikkelen. Daarnaast heeft ieder mens het recht om te gaan en te staan waar hij/zij wil, in eigen land en in het buitenland. Deze grondrechten werden samengesteld na de destructie van de Tweede Wereldoorloog. Ze zijn nog nooit zo belangrijk geweest.

Iedereen heeft recht op een beter leven. Als er geen mogelijkheden zijn tot werk, tot stabiliteit, tot zekerheid is er geen toekomst voor mensen. Voor kinderen. Iemand vroeg onlangs: “Als iedereen vlucht, hoe worden de problemen in eigen land dan opgelost?” Ik heb geen idee maar wat ik wel weet is dat onschuldige mensen geen slachtoffer mogen worden van het sociaal-economisch-politiek klimaat van hun omgeving. Zolang er geen systematische veranderingen worden doorgevoerd van bovenaf mogen we niet verwachten dat de bevolking lijdzaam wegkwijnt. Er wordt beschuldigend gekeken naar vluchtelingen die simpelweg slachtoffer zijn van een rot systeem. We kunnen beter kijken naar de kwaliteiten van mensen die toekomen en het potentieel dat de wereld van multiculturaliteit kan openen in plaats van mogelijke problemen en geschillen.

Wat hun achtergrond ook mag zijn, ze verdienen zoveel meer dan een leven verstoten in de schaduw.

Wat ik niet kan begrijpen is hoe er wordt neergekeken op economische vluchtelingen terwijl westerse expats een hoge sociale status genieten. Wat bepaalt of je als illegale migrant of als expat wordt bestempeld terwijl ze beiden geluk en werk zoeken in het buitenland. Hoe kan het dat grenzen voor sommige mensen niet bestaan en voor andere een gevangenismuur betekenen? Ik ben enorm geprivilegieerd opgegroeid. Ik heb altijd een warm bed gehad, een dak boven mijn hoofd, lekker eten op tafel en de kans om te studeren. Mocht ik deze kansen niet kunnen krijgen in mijn eigen land, had ik deze graag ergens anders gegrepen. We trekken allemaal een lotje uit de oneerlijke en willekeurige loterij van het leven. De meeste mensen, zoals ik, trekken het lot van een veilig en stabiel bestaan terwijl anderen veroordeeld worden tot oorlog, nood en armoede. Het winnende lot zou een vereiste moeten zijn voor ieder mensenleven.

Toen ik samen met Ellen en Yassine onze reportage maakte over minderjarige vluchtelingen in Italië bleef ik terugdenken aan mijn eigen jeugd. Ik zag mijn 14-jarige ik levendig voor me in mijn warme thuis en zachte bed terwijl ik sprak met jongeren die sliepen op straat en aten wat hen maar werd toegestopt. Hun moed, levenslust en doorzettingsvermogen waren onherkenbaar voor mij. Het is mij een raadsel hoe zulke jonge kinderen zo'n lijdensweg hebben doorstaan en blijven vechten. Voor mijn 14-jarige ik ging alles vanzelf. Ik werd graag gezien en werd verzorgd. Deze jongeren zijn hier helemaal alleen, zonder vrienden en zonder familie. Wat hun achtergrond ook mag zijn, ze verdienen zoveel meer dan een leven verstoten in de schaduw. Deze tekst staat vol vragen en bedenkingen, met weinig antwoorden. Misschien zijn die antwoorden nog niet meteen nodig maar moeten we starten bij een humanitaire houding. De antwoorden zullen hieruit wel groeien, zolang menselijkheid onze motivator is.

Noem het melig of naïef, het is de manier waarop ik de wereld wil benaderen.

VRTNU VRTNU VRTNU