Spring naar inhoud

Sekswerkers tussen armoede en criminaliteit

geschreven op 27 september 2018

Nomaden Lotte, Betül, Anke en Loula zijn in Oeganda voor CHanGE, een project rond gendergelijkheid.

Oeganda heeft een uitzonderlijk jonge bevolking. Maar liefst 77% is jonger dan 30 jaar. Die jonge groep heeft het bijzonder moeilijk om een vaste job te vinden en komt makkelijk in armoede terecht. Heel wat meisjes en vrouwen vinden daarom hun toevlucht in de prostitutie of worden hiertoe gedwongen. En toch is prostitutie volledig illegaal in Oeganda. Die tegenstelling zorgt bij heel wat jonge vrouwen voor schrijnende toestanden, die constant moeten balanceren tussen armoede en criminaliteit.

Er zijn maar een handvol organisaties die zich inzetten voor de rechten van sekswerkers. Een van hen is Ladies Mermaid’s Bureau. Met beperkte middelen proberen ze zo veel mogelijk sekswerkers te informeren over hun mensenrechten en de meisjes sterler te maken door middel van praatsessies. Daarnaast geven ze seksuele voorlichting aan sekswerkers, die ondanks hun beroep vaak niet weten hoe ze veilige seks kunnen hebben. Het hoofddoel van Ladies Mermaid’s is de menselijkheid en waardigheid van sekswerkers promoten. Veel Oegandezen zien prostitutie en sekswerkers namelijk als minderwaardig, en worden hierin ook gesteund door de wet.

Als de politie me ’s nachts vindt, dreigen ze me te arresteren. Er is maar één manier om dat te voorkomen. En het moet gratis gebeuren.

Door die houding wordt het voor sekswerkers moeilijk om bescherming te vinden bij problemen met klanten. Meer zelfs, door de illegaliteit van hun beroep gaan gewelddadige klanten steeds vrijuit, terwijl de sekswerker zelf wordt opgepakt. Brenda, die als sekswerker bij Ladies Mermaid’s Bureau terecht kwam, heeft meer angst van de politie dan van gewelddadige klanten. “Als de politie me ’s nachts vindt, dreigen ze me te arresteren. Er is maar één manier om dat te voorkomen, en die moet gratis gebeuren”. Brenda werd al meermaals slachtoffer van dit soort chantage van de politie.

In de grote groep sekswerkers bestaat natuurlijk heel wat variatie. Tijdens een bezoek aan de organisatie OGERA (Organization for Gender Empowerment and Rights Advocacy) ontdekken we dat ook heel wat vluchtelingen en/of holebi’s zich door discriminatie en werkloosheid genoodzaakt voelen om te werken als sekswerker. Door een intersectionele aanpak probeert OGERA deze gemarginaliseerde groepen binnen de Oegandese prostitutie zichtbaar te maken. Niet makkelijk, als je weet dat homoseksualiteit illegaal is in Oeganda en vluchtelingen niet wettig mogen verblijven buiten de kampen. Ondanks de moeilijkheden waarmee OGERA te kampen heeft, blijven ze trouw aan hun missie om sekswerkers ongeacht hun seksuele geaardheid en afkomst een menswaardig bestaan te geven.

Sheila, een van de medewerkers van OGERA is zelf nog steeds actief als een sekswerker. Sheila kwam als jong meisje samen met haar familie naar Oeganda opzoek naar meer stabiliteit, die ze niet vonden. Haar moeder werd al snel actief in de prostitutie om haar gezin te onderhouden en Sheila begon, zonder medeweten van haar moeder, tijdens haar studies te werken als sekswerker. Als buitenlander vond Sheila geen medelijden bij andere sekswerkers, die haar als concurrentie zagen. Ook sommige klanten hadden geen enkele vorm van respect voor haar. Sheila vertelde ons zonder een vin te verroeren hoe ze ooit vier dagen lang werd opgesloten en de man in kwestie ‘gratis seks met haar had’. Hierna kon ze nergens naartoe om een aangifte te doen, aangezien haar beroep een misdadiger van haar maakt.

Ondanks de traumatische ervaringen van Sheila en Brenda blijven ze achter hun werk staan. Het stelt hen in staat te overleven en te zorgen voor hun familie. Samen met Ladies Mermaid’s Bureau en OGERA willen ze slechts één ding: een menswaardig bestaan. Door de criminalisering van hun beroep hebben ze echter nergens om naartoe te gaan voor bescherming en lopen ze constant gevaar. Sekswerkers zijn mensen en hebben mensenrechten. Ook in België, waar sekswerk een enorm taboe blijft, zouden we naar hun boodschap moeten luisteren.

VRTNU VRTNU VRTNU