Spring naar inhoud

Bezoek aan een Mayaschooltje

geschreven op 05 april 2018

Vlechtjes in mijn haar, een ketting met een beertje rond mijn hals, een heleboel foto’s op mijn camera en een hart vol liefde, dat is wat een bezoek aan een Mayaschooltje in Chemax mij opleverde.

door Laura Vermeire

Hoewel heel wat toeristen het land verlaten met die impressie, is Mexico meer dan enkel mooie witte stranden, heel veel zon, ruïnes, taco’s en tortilla’s. Voor mij is Mexico een leerschool over de lokale gewoontes, de geschiedenis, de problemen van het heden, en vooral in contact komen met de Mayabevolking. Die is nog sterk aanwezig in Mexico, vooral in gebieden als Yucatán.

Na wat opzoekwerk online, stoot ik op een organisatie die zich inzet voor de inheemse bevolking van Mexico, en meer specifiek voor de educatie van Mayakindjes tussen zes en achttien jaar oud: Fundación Patrimonio Indígena MX. Met mijn camera en notitieboekje in de hand trok ik erheen.

In Chemax aangekomen, tref ik het volledige schooltje aan op het baseballveld. Wat meteen opvalt, is de onevenredige verdeling tussen jongens (zo’n twintigtal) en een honderdtal meisjes. Onaangekondigd bezoek van een blond, Europees meisje trekt meteen de aandacht. Als ik aan de ingangspoort van het veld verschijn, komen tientallen meisjes in blauwe, geruite rokjes tot net over de knie naar mij toegelopen om mij te knuffelen.

Eerst zijn ze wat verlegen. Ze stellen me voorzichtig vragen. Het mondt echter al snel uit in geduw en getrek om mijn handen, mijn benen, mijn jumpsuit, mijn horloge, mijn zonnebril… en vooral mijn haar. Nog nooit eerder hebben ze een blond meisje gezien. Ze overstelpen me met honderden vragen over waar ik vandaan kom (“Hoeveel uren moet je vliegen naar je huis?”), wat ik daar doe, hoe mijn leven eruitziet, of ik hen enkele woordjes Engels kan leren, enzovoort. Het jongste meisje is amper zes jaar. Waar ik mij ook begeef, ze wil mij niet meer loslaten.

Een beetje overdonderd begin ik te vertellen over mezelf, maar ik ben vooral geïnteresseerd in hun leven. Ze vertellen over hun schooltje, waar ze vijf dagen per week om zeven uur ’s ochtends verwacht worden. Naast de lessen wiskunde, natuurkunde, Spaans, sport en geschiedenis van Mexico, krijgen de kinderen er ook lessen in folkloristische dansen en gewoontes en de taal van de Maya’s. Dat is anders dan in andere Mexicaanse schooltjes. Ik vraag hen of ze mij enkele zinnetjes in hun taal kunnen aanleren.

Geïntrigeerd door mijn reisdagboek, beginnen ze er gretig in te schrijven. Ondertussen maken andere kindjes snel van mijn afleiding gebruik om vlechtjes in mijn haar te maken. Vol trots beginnen de meisjes voor te lezen wat ze hebben geschreven in mijn boekje, maar mijn kennis van Maya is quasi nihil. Ik lach dus maar wat en geniet van hun sprankelende oogjes.

Als het tijd is voor de lunchpauze, leiden de meisjes me naar de herberg waar zo’n vijftien van hen verblijven. Onderweg neem ik afscheid van enkelen van hen die in het dorp wonen. Een van hen geeft mij de ketting een beertjesketting die ze om haar hals had, hoewel het waarschijnlijk de enige ketting is die ze heeft. Ik weet even niet wat gedaan. Ik wil iets teruggeven, maar het meisje weigert en loopt het kleine, bouwvallige huisje in waar haar moeder tortilla’s heeft gemaakt.

In de herberg aangekomen tonen de kindjes mij waar ze slapen, eten, spelen… De directrice toont mij ook met veel plezier de naschoolse projecten die de kindjes tot een goed einde moeten brengen: brood bakken, een kruidentuin onderhouden, de kamers kuisen, de dieren voederen… Er is zelfs een kamertje waar de kindjes enkele avonden per week radio mogen maken in hun eigen taal, Maya. De frequentie van de zender reikt tot zeventien kilometer buiten de herberg! Om de twee maanden komen de ouders naar de herberg om allemaal samen de boel grondig op te ruimen. In ruil daarvoor krijgen de inheemse kindjes elke dag (behalve in de weekends) onderdak en eten. Betalen moet dus niet.

Ik wil wel langer blijven, maar ik moet terug naar de stad hitchhiken voor het donker wordt. Bussen zijn er namelijk niet. Ik neem afscheid van de kindjes. Ze vragen me wanneer ik terugkom. Met spijt in het hart maar vervuld van liefde voor deze kleine bengels, vertel ik dat ik zal proberen terug te komen, maar ik besef dat ik waarschijnlijk niet snel opnieuw in Chemax zal belanden.

Wanneer ik achteraf mijn reisdagboek bekijk, zie ik dat ze naast elk zinnetje de vertaling hebben genoteerd in (gebroken) Spaans. Nu begrijp ik pas wat ze hebben geschreven. “Je bent een mooi meisje”, “Jouw haar is mooi”, enzovoort. De liefde die deze kindjes te bieden hebben, is mooier en echter dan eender welke liefde. Ze is puur en ongedwongen. Hier zouden vele mensen een voorbeeld aan kunnen nemen. Voor mij was deze ervaring in elk geval een leerrijke inspiratiebron.

Laura in Mexico

VRTNU VRTNU VRTNU