Spring naar inhoud

Paths of Glory

Stanley Kubricks eerste meesterwerk

geschreven op 13 november 2015

In 1957 kwam Paths of Glory uit, de zevende langspeelfilm van regisseur Stanley Kubrick. De Amerikaanse regisseur baseerde zich op het gelijknamige boek van auteur Humphrey Cobb.

De film vertelt het verhaal van kolonel Dax, gespeeld door Kirk Douglas. Die moet een aanval uitvoeren op de mierenheuvel, een zwaarbewapende Duitse versterking.

Omdat het niet meer is dan een zelfmoordmissie, weigeren zijn troepen de aanval uit te voeren. Drie van hen worden nadien beschuldigd van lafheid en krijgen mogelijk de kogel. Dax, een voormalig advocaat, neemt dan maar de verdediging van zijn troepen op zich.

Voordien had Kubrick nog de film noir The Killing gedraaid. Maar dat was geen al te groot succes. Filmproducent Max Youngstein, van de bekende filmstudio United Artists liet regisseur Kubrick en zijn scenarist James Harris duidelijk verstaan dat ze dichtbij de afgrond stonden. Dat Paths of Glory alsnog in de cinemazalen kwam, is dan ook een klein wonder.

Bedankt Kirk Douglas

Stanley, ik denk dat deze film nooit iets zal opbrengen, maar we moeten hem maken.

Kirk Douglas

De release van Paths of Glory is dan ook vooral te danken aan Kirk Douglas. Toen Kubrick de acteur benaderde, was hij onmiddellijk voor het scenario gewonnen. Douglas wou koste wat kost in de huid van kolonel Dax kruipen.

De acteur stapte naar United Artists en vertelde de filmbonzen dat hij niet zou meespelen in The Vikings, een film van United Artists die sowieso veel geld in het laatje zou brengen, tenzij de filmstudio ook Paths of Glory zou produceren.

United Artists zwichtte onder de druk van Douglas en hoestte uiteindelijk zo'n $850.000 neer voor de productie van Paths of Glory.

Allesbehalve vlotte release

De film verkocht krijgen aan een grote filmstudio was dus nooit gelukt zonder acteur Kirk Douglas. Maar ook de release van Paths of Glory kende veel problemen.

Zo was de film verbannen in Frankrijk tot pakweg 1975, was hij gecensureerd door het Zwitserse leger tot 1970 en werd Paths of Glory teruggetrokken uit de competitie van het Filmfestival in Berlijn.

Ons land reageerde op Kubricks anti-oorlogsfilm met een kleine waarschuwing. Belgische kijkers kregen namelijk te horen dat het verhaal een geïsoleerd geval was in de Eerste Wereldoorlog. En dus geen weerspiegeling was op de dapperheid van de Franse soldaten.

Maar ook op Amerikaanse bodem werd de film lauw onthaald. Soldaten uit de Verenigde Staten kregen Paths of Glory bijvoorbeeld niet te zien. Hij werd simpelweg geweerd uit Amerikaanse legerbasissen, omwille van het 'antimilitaristische' standpunt.

Kubricks antimilitarisme?

Stanley hield van het verhaal. En hij was trots op de film.

Christiane Kubrick over Paths of Glory

Als we zijn laatste vrouw Christiane mogen geloven, vond Kubrick dat hij met Paths of Glory een geslaagde film had gemaakt. Het was een anti-oorlogsfilm, maar het was niet de eerste (en laatste) in zijn soort die de Amerikaanse cineast zou draaien.

Voor Paths of Glory was er nog Fear and Desire, over soldaten die achter vijandelijke linies vastzaten en over de zinloosheid van de oorlog. Kubrick zelf hekelde zijn debuut als het werk van een 'amateur'.

Maar ook nadien volgden nog oorlogspareltjes. Denk maar aan Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb, over de nucleaire paranoia tijdens de Koude Oorlog, of Full Metal Jacket, over de ontmenselijking van Vietnam.

Maar of de regisseur met zijn palmares wou aangeven dat hij een pacifist was, is voer voor discussie. Onder filmfans, -docenten en -geschiedkundigen.

VRTNU VRTNU VRTNU