Spring naar inhoud

Glow sticks, dreunende beats en meer

De rave-cultuur in het M HKA

geschreven op 17 februari 2017

“Drugs, dirty dancing, and pounding techno music.” Samantha Fu, één van de pseudoniemen van het legendarische Soulwax, vat de rave-cultuur uit de jaren ’80 en ’90 perfect samen.

Vis gauw je glow sticks uit de kast en poets je dansschoenen op, want op 17 februari kan je deelnemen aan The Final Rave van Zillion XXX in het Antwerpse Sportpaleis.

Canvas feest mee, met een introductie op de befaamde rave-cultuur die een hele generatie naar nachtclubs lokte.

Rave-wat?

Een rave is een grootschalig dansfeest. Maar de rave-cultuur is meer dan dat. Er wordt gesproken over the second summer of love, als ware de rave-cultuur een restyling van de hippiecultuur uit de jaren '60.

Want als je spreekt over de rave-cultuur, dan spreek je over een levensstijl die ontstond in de jaren ‘80. Het was een waanzinnige cocktail – een mengeling van hedonisme, escapisme en collectivisme.

Eén voor allen, allen voor één

Alle geesten stonden in dezelfde richting.

Jozef Devillé

“De rave-cultuur is een reactie op het individualisme ontstaan in de jaren ‘70”, vertelt muzieksocioloog en muzikant Gert Keunen. “Er was kennelijk een nood om in elkaar op te gaan.” De sociale samenhorigheid, collectieve danservaring, gemeenschappelijke euforie bevonden zich in de kern van de rave-cultuur uit de jaren ’80.

Het groepsgevoel. Daarvoor trokken jongeren dus naar illegale feestjes op het Britse platteland of naar discotheken langs Vlaamse steenwegen. “Het was een soort van vrede en samenhorigheid”, aldus documentairemaker Jozef Devillé, maker van The Sound of Belgium. “Alle geesten stonden in dezelfde richting.”

Een beeld genomen tijdens de hoogdagen van de Haçienda in Manchester waar hooligans van rivaliserende voetbalclubs naast elkaar de nacht in dansten.

Nachtclubhedonisme

Aan het einde van de jaren ’70 sloeg een economische recessie toe. Canada, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten werden getroffen door pakweg werkloosheid en inflatie. “Door die crisis wou men gewoonweg het verstand op nul zetten en feesten”, vertelt Gert Keunen.

Je kan ook urenlang op elektronische muziek dansen waardoor je in trance geraakt.

Jozef Devillé

Drank en drugs waren dan ook geen nobele onbekenden. Althans, zo dachten het grote publiek en de media er over.

Het Britse muziekmagazine Fact neemt ecstasy en ketamine dan ook op in het rave-alfabet. Tegelijkertijd vermeldt het magazine ook de heilzame gevolgen van Vicks VapoRub.

De houding van de rave-community tegenover druggebruik was echter allesbehalve eenduidig.

Documentairemaker Jozef Devillé herkent het hedonisme van de rave-cultuur ook in de muziek. “Het zit in de beat, in de cadans. Kijk, er zijn bijvoorbeeld Siberische sjamanen die in trance geraken door urenlang te drummen. Er komt geen drugs bij kijken”, vertelt hij. “Je kan ook urenlang op elektronische muziek dansen waardoor je in trance geraakt.”

Anticultuur

Jozef Devillé gaat nog verder. "Het was een echte anticultuur", zegt de documentairemaker. "Als jongere luister je niet naar de muziek van je ouders. In de jaren '80 waren veel muziekjournalisten van mening dat elektronische muziek niet echt muziek was."

Er kwamen immers geen muzikanten aan te pas. Dat was voor veel ouderen een brug te ver. "Dus was de muziek van die rave-cultuur ideaal om je mee af te zetten tegen een oudere generatie."

De laatste dans

De levensstijl groeide uit tot een cultureel fenomeen. Wat begon als een stel illegale party’s op Britse boerderijen, zou zo’n tien jaar later tienduizenden – en meer – feestvierders naar Berlijn lokken voor de welbekende Love Parade.

“De nood om de werkelijkheid te ontvluchten bestaat nog steeds. Maar het individualisme speelt meer dan vroeger”, aldus Gert Keunen. “De eenheid is tijdelijker. Aanvankelijk was de rave-cultuur een collectieve beweging.”

Devillé ziet nog een andere boosdoener. “De overheid heeft veel in de pap te brokken. Destijds mocht je veel in België. Daardoor ontstonden er legale megadancings die vrij uniek waren in Europa. In Groot-Brittannië en Frankrijk was het gewoonweg moeilijker om een grote discotheek te openen. “Langzaamaan legde de overheid steeds meer regels op aan nachtclubs en organisatoren, waardoor het plezier wegebde. Dat gaat met de huidige regering niet verbeteren.”

VRTNU VRTNU VRTNU