Spring naar inhoud

Kunst kopen voor zuinige zielen


Net een euro te kort voor die Kandinsky? Past die Picasso niet goed bij de gordijnen? Van 17 tot 20 februari kan je in Brussel op de Affordable Art Fair terecht, waar de betaalbare kunst nog voor het rapen ligt. Peter Bernaerts van het gelijknamige veilinghuis geeft zijn geheimen prijs.

Beginnende kunstkopers verzamelen dit weekend in Tour ën presenteren er betaalbaar werk van hedendaagse kunstenaars. Maar hoe vind je je weg in dat enorme aanbod? Ga je voor wat je mooi vindt? Mik je op een goeie investering? Hoe risicovol is werk kopen van (nog) onbekende kunstenaars?

Peter Bernaerts, hoofd van het gelijknamige veilinghuis, moet niet lang nadenken over een antwoord: "Wij raden mensen aan om nooit kunst te kopen alleen om er geld mee te verdienen. Door onze decennialange ervaring in het veilinghuis weten we dat werk dat ooit hot was later soms voor geen meter meer verkoopt. Het omgekeerde gebeurt net zo goed: in de jaren zeventig kon je op een veiling nog een hele farde met tekeningetjes van Eugene Van Mieghem op de kop tikken voor honderd frank. Vandaag brengt één van die tekeningen gemiddeld achthonderd euro op. Hoe de tijd over een kunstenaar zal oordelen is moeilijk te voorspellen."

"Mensen die alleen vanuit investeringsoogpunt kunst kopen, doen dat dan ook vaak via trial-and-error: ze kopen werk van tien opkomende artiesten, en hopen dat er eentje bij is die doorbreekt en hun verlies op de negen andere compenseert." Geen simpele formules die succes kunnen voorspellen dus, maar Bernaerts wil aspirant-kopers niettemin wapenen met een paar eenvoudige vuistregels:

1. Volg je hart

“Sta open voor kunst. Wat roept een werk bij je op? Verwondert het je? Intrigeert het je? Je moet het graag zien, en dat is heel persoonlijk. Het hoeft daarom niet “mooi” te zijn. Over hedendaagse kunst wordt niet meer in die termen gesproken. Het gaat over relevant of niet relevant. Over goed of slecht. Iets wat je onmiddellijk “mooi” vindt, gaat vaak ook snel vervelen. Kunst is geen decoratie of een oplossing voor lege plekken aan de muur.”

2. Respecteer je budget

"Beslis op voorhand hoeveel je wilt uitgeven, en hou je daaraan. Als je op een veiling zou kopen, noteer dan je maximumbedrag in koeien van letters naast je lotnummer. Anders laat je je misschien meeslepen. Ik kan het weten, want het is me al overkomen (lacht). Een veiling is nu eenmaal een emotioneel gebeuren."

3. Ken je pappenheimers

"We hebben hier het geluk dat we in het grootste openluchtmuseum ter wereld leven. In elke kerk kan je naar kunst gaan kijken. Doe dat, zoveel mogelijk. Ga ook naar galerieën, naar musea, kijk naar hedendaagse kunst, én naar oude, zogenaamd “stoffige” kunst. Blader door naslagwerken en in tijdschriften als (H)art of De Witte Raaf. Zo bouw je kennis op over de stromingen die er al geweest zijn, wat helpt om miskopen te vermijden. Want je mag onder de indruk zijn van een hedendaags abstract-geometrisch werk, dat is prima. Maar weet dan ook dat de echte meesters in dat genre uit het begin van de vorige eeuw dateren. Op die manier betaal je niet te veel voor een werk dat in zekere zin honderd jaar te laat gemaakt is."

4. Zoek het eens wat verder

"Vandaag kan je op meer plekken kunst kopen dan ooit tevoren. Er zijn de galerieën, met bekende namen als Tim Van Laere, Zeno X, Xavier Hufkens, maar ook met kleinere nieuwkomers als Transit of Base-Alpha Gallery. Beurzen hebben het voordeel dat je op één middag een heel divers en groot aanbod kan bekijken. Ik denk dan aan de Affordable Art Fair, aan Art Brussels of het Antwerp Art Weekend maar ook aan bredere beurzen als Brafa of Tefaf Maastricht. Op online platformen als artprice.com, kunzt.be of bernice.be kan je rustig browsen. Echt kopen zonder het kunstwerk te 'voelen' houdt echter risico's in. En dan zijn er natuurlijk de veilinghuizen – ik denk dat er hier meer veilinghuizen per vierkante meter zijn dan eender waar in de wereld. Haast elk weekend kan je er voorafgaand aan een verkoop exposities bezoeken."

Hoewel hij de eerste is om het oordeel van kenners en de waarde van voorspellingen te relativeren, wil Bernaerts voor ons wel namen noemen van betaalbare jonge kunstenaars waar hij persoonlijk veel van verwacht. “Ik denk dan aan Virginie Bailly bijvoorbeeld, dat werk is heel “juist” – een vreemde term om te gebruiken, misschien, maar dat is toch hoe ik haar abstracte schilderijen zou karakteriseren. Ik val ook voor de zachtheid in de tekeningen van Arpaïs Du Bois, en voor de schilderijen van Frederik Lizen, die met scherpe contrasterende kleurvlakken werkt, in een stijl tussen realistisch en expressionistisch in."

"Die laatste kan nog niet leven van zijn kunst, en werkt bij ons in het veilinghuis, overigens, dat zeg ik er maar meteen bij (lacht). Dat zijn drie kunstenaars waar je werk van kan kopen voor bedragen van 200 tot 1500 euro. Ik ben ook fan van het werk van Adrian Ghenie, een Roemeen, maar dat is ondertussen heel wat duurder geworden – je bespeurt er echo’s in van Francis Bacon, van de Neue Wilden. Heel bijzonder. Tenslotte zou ik nog Stefanos Rokos vernoemen, een Griek. Mijn geloof in hem is zo groot dat we zelfs al een tentoonstelling over hem georganiseerd hebben. Hij heeft een aparte stijl en volgt consequent zijn eigen traject, en dat is waaraan je volgens mij een goede kunstenaar herkent."

VRTNU VRTNU VRTNU