Spring naar inhoud

Love Hotels in Japan


De Belgische fotografe Zaza Bertrand maakte een heerlijk sfeervolle fotoreeks over de ‘rabuhos’, de kitscherige liefdeshotels waar Japanners naartoe gaan om te knuffelen, te rampetampen, of iets daartussen. Zij geeft zelf tekst en uitleg bij de beelden.

Steeds meer Japanners verkiezen een leven als single, eerder dan te trouwen of een relatie aan te gaan. Dat fenomeen heeft zelfs een naam gekregen: het ‘vrijgezellensyndroom’. Eén van de gevolgen is dat de seksindustrie in Japan enorm floreert. De Gentse fotografe Zaza Bertrand raakte gefascineerd door de Japanse beleving van intimiteit en maakte er een fotoreeks over. Dat vonden wij dan weer fascinerend, dus nodigden we haar uit voor een gesprek.

Hoe ben je in Japan terecht gekomen?

"Ik was al eens eerder in Japan geweest voor mijn eindwerk. In 2011 was dat. Toen gingen mijn onderwerpen nog redelijk breed. Maar wel met als terugkerend thema vormen van intimiteit tussen jonge mensen. Wat ik daar interessant aan vind, is het gevoel dat de tijd even stilstaat en dat je enkel belang hecht aan je vrienden, of het groepje rond je. Ik ben in Panama geweest en vervolgens in Japan omdat ik iets volledig anders wilde qua culturele achtergrond en sociale omgang onderling."

"Mensen gaan in Japan heel anders met elkaar om op sociaal vlak. Intimiteit is er soms heel moeilijk te vinden, of te fotograferen. Daarom intrigeerde het me nog meer. Toen dat eerste project afgerond was, zijn het land en de mensen in mijn hoofd blijven spelen. Ik wilde er zo snel mogelijk terug naartoe. Ik had het gevoel dat mijn werk daar nog niet af was. Ik wilde het specifiek over de liefde zelf hebben, niet alleen bij jongeren, maar bij Japanners van alle leeftijden. Die love hotels vind je er trouwens overal en dat sloot mooi bij het onderwerp aan."

Welke functie hebben de 'rabuhos'?

"De hotels dienen niet alleen voor buitenechtelijke relaties. Ze zijn er echt voor iedereen. Vaak hebben mensen nagenoeg geen privacy thuis. Er zijn nog nooit zo veel singles geweest als nu. Zo’n hotel is dan een plek waar je naartoe kan als je een fysieke relatie wil starten. Of intimiteit wil beleven. Heel erg intrigerend allemaal. Ik heb dan besloten om terug te keren en er een project van te maken."

"Ik ben in de winter van 2014 teruggekeerd en dit jaar in maart heb ik dan besloten om het helemaal af te werken. De meeste beelden zijn dit jaar gemaakt. Een drietal beelden zijn nog uit 2014. De sfeer is sindsdien wel helemaal veranderd. Mijn beeldtaal is ook geëvolueerd. Ik ben anders gaan fotograferen. Vroeger was mijn werk misschien eerder registrerend, als een documentaire. Dat is een andere manier van werken, omdat je dan vaak uren of een hele dag wacht op een interessant moment. Terwijl ik nu mijn beelden zelf ensceneer. Voor deze reeks sprak ik met mensen af op een bepaald uur en een bepaalde plek, om dan een uur lang foto’s te nemen. Da’s een heel andere manier van werken. Ik kan veel meer regisseren. Er zit soms minder informatie in mijn beeld, maar dat maakt het niet per se minder interessant."

Hoe krijg je mensen zover om zich bloot te geven?

"Ze willen dat vaak zelf. Ik heb ze online benaderd, daar zijn minder barrières. Sommige mensen wilden foto’s van zichzelf, anderen wilden de ervaring van gefotografeerd te worden meemaken. De meesten waren snel overtuigd. Ik wilde niets expliciet seksueels fotograferen, maar eerder suggestieve beelden maken. De sfeer is belangrijk voor mij. Dat heb ik soms wel duidelijk moeten maken. Sommige mensen hadden een ander idee van de shoot… Ik moest echt op mijn gevoel vertrouwen, omdat ik de taal niet sprak. Dus maakte ik gebruik van de ongemakkelijke momenten om te blijven fotograferen. Eén koppel begon zich onmiddellijk uit te kleden, ze hadden zelf een specifiek idee, een ander koppel was een pak onwenniger. Ik laat de dingen een beetje gebeuren. Ik spreek heel weinig. Soms suggereer ik wel waar ze kunnen gaan staan, maar verder laat ik alles nog het liefst zijn gang gaan. Ik ben het regisseren niet gewoon, maar ik denk dat het wel een sterk punt is van de reeks is. Het is niet zwart op wit. Je voelt dat het een beetje geënsceneerd is, maar niet te veel."

"Prostitutie is dus echt niet het enige wat gebeurt in die love hotels. Ik heb maar één keer een callgirl gefotografeerd, maar die heeft de reeks zelfs niet gehaald. De meeste mensen zijn heel normaal. Het was wel iets moeilijker om echt jonge mensen te bereiken. Jonge mensen voelen meer schaamte, hebben er geen zin in, komen in die hotels met hun eerste liefje. Maar ik heb echte intimiteit gezien."

"In het algemeen zijn Japanners heel erg op hun carrière gefocust. De druk op hen is enorm. Veel mensen zijn daardoor niet meer zo gefocust op het zoeken van een lief of partner. Het is er ook niet abnormaal als je 35 of 40 bent en nog steeds single bent. Er wordt veel verwacht van werknemers. Het gezinsleven is er niet zoals bij ons: er is minder tijd voor een gezin. Veel mensen blijven langer bij hun ouders wonen, omdat de huur zo hoog is. Dan is zo’n love hotel nog de beste optie."

"Inspiratie heb ik onder andere gevonden bij David Lynch, vanwege de spanning in zijn films. Die was vaak voelbaar in de hotels die ik bezocht."

"Ik weet weinig over de koppels die ik fotografeerde. Uit wat ik kon afleiden was elke situatie is anders. Gezien de taalbarière was het moeilijk daar vragen over te stellen, en dat was ook niet noodzakelijk voor mij."

"De hotels functioneren volautomatisch. Er is wel personeel aanwezig (een kuisploeg, een wasploeg) maar die blijven steeds onzichtbaar. Ik heb nog nooit zo veel beveiliging gezien als in Japan. Er zijn geen bewakingscamera's in de kamers, maar wel in de inkomhal en op de parkings. Als ik mijn toestel daar bovenhaalde kwam er soms plots iemand mij vriendelijk de deur wijzen."

"Een witte auto 's nachts op een donkere parking, dat heeft iets heel typerend, iets heel filmisch. Je voelt de spanning van een datenight. Die sfeer is voor mij heel belangrijk."

"Onsen zijn traditioneel japanse hotsprings. Ze hebben deze nagebouwd in een kamer. Je hebt 'rabuho's' in alle soorten en maten. Deze kamer was één van de duurdere opties."

"De man in de badkamer was alleen en wilde voor zijn 60ste verjaardag een memorabele ervaring. Ik besefte tijdens de shoot dat hij gewoon eenzaam was en contact opzocht."

'Japanese Whispers' is uitgegeven door Art Paper Editions. Er lopen expo’s met Zaza Bertrands werk in Riot gallery in Gent en IBASHO Gallery in Antwerpen.

VRTNU VRTNU VRTNU