Spring naar inhoud

Korte verhalen voor het slapengaan


“Hoe komt het toch dat het kortverhaal een kindje met vliegen in de ogen en een opgezwollen hongerbuikje is geworden?”, vraagt Nederlands schrijver Jamal Ouariachi zich af in het nawoord van zijn gloednieuwe bundel Herinneringen aan aluminiumfolie. Het korte verhaal zou het ‘zorgenkindje’ zijn van de literatuur. Niet als het aan ons ligt. Naar aanleiding van De Week van het Korte Verhaal vroegen we vijf auteurs naar hun favoriete kortverhaal-voor-het-slapengaan.

1. Christophe Vekeman leest Haar Zus

Uit eigen werk (theatertour Nightwriters, 2012)

Christophe Vekeman: “Dit is een beetje vloeken in de kerk, maar een roman blijft voor mij wel de hoogste literaire kunstvorm. Al zijn er uitzonderingen. De korte verhalen van John Cheever vind ik sterker dan zijn romans. En het korte verhaal Franny, uit Franny and Zooey van J. D. Salinger is ook fantastisch."

"Mijn vrouw heeft geen zus, dus dit verhaal is niet autobiografisch. Ze heeft wel vriendinnen (lacht). Het is een tragisch verhaal, maar de stilistische, geestige formulering tilt het boven de somberte uit. Voor het slapengaan mag het wel wat lichtvoetiger. We willen geen nare dromen ‘s nachts. Overdag is het al erg genoeg.”

2. Ruth Mellaerts leest Vloeibare Bergweides

Uit eigen werk (Soms ben ik een ontdekkingsreiziger, 2016)

Ruth Mellaerts: “Vloeibare Bergweides gaat over een man die door zijn ex-vrouw een laatste maal 'slaap zacht' wordt gewenst. Ook al zegt ze dit niet letterlijk zo. Het is een hoopvol bedverhaal met een valse noot. Ik schreef het verhaal vorig jaar voor mijn boek Soms ben ik een ontdekkingsreiziger. Voor dat boek had ik een lijstje gemaakt met daarop allemaal dingen die hoop of troost bieden. Wasverzachter was één van de eerste dingen die op dat lijstje terecht kwamen en zo ontstond dit verhaal.”

3. Jamal Ouariachi leest Lobi-dobi

Uit eigen werk (VPRO, 2016)

Jamal Ouariachi: "Lobi-dobi gaat over een confrontatie tussen een vader die op zijn sterfbed ligt en zijn zoon. Ik schreef het als radiocolumn voor de VPRO, toen bekend raakte dat in China mensen op leeftijd hun kind wel eens durven betalen om langs te komen. Ik vond dat zo frappant.”

4. Frederik Willem Daem leest De Kamer

Van Henri Michaux, vertaald door Maarten van Buuren

Frederik Willem Daem: “Alles waar ik na het lezen niet van kan slapen, vind ik uiterst geschikt voor het slapengaan. Zo ook dit. Ik heb een verhaal van Henri Michaux gekozen, omdat zijn werk voor mij vaak veel meer zegt dan er geschreven staat. Natuurlijk gaat het in De Kamer in de eerste plaats over verbeeldingskracht, maar ik voel sterk hoe hier iemand kampt met verveling of eenzaamheid. Levenloze voorwerpen krijgen wil en verlangen, dieren worden mens, waardoor mijn blik op wat me dagdagelijks omringt er na afloop toch een beetje anders uitziet. Het surrealisme van Michaux is me uitzonderlijk op het lijf geschreven.”

5. Annelies Verbeke leest Daniil Charms

Uit zijn verzameld werk Ik zat op het dak uit 1931 (uitgeverij Atlas)

Annelies Verbeke: “Genres zijn een uitvinding van de mens. Literatuur kiest zelf zijn vorm. Dit zou je een ZKV (Zeer Kort Verhaal) kunnen noemen, uit het verzameld werk van de Rus Daniil Charms. Zijn leven lang werd hij door Stalin op de hielen gezeten, eerst als avant-gardistisch theatermaker, dan als schrijver. Hij kwam uiteindelijk tragisch om het leven op de ziekenboeg van een gevangenis, vermoedelijk door ondervoeding. Het is een mirakel dat we zijn teksten nog kunnen lezen, want de manuscripten zijn jarenlang in een koffertje in een hangar bewaard gebleven, nadat een vriend van Charms ze gered had uit de ruïnes van zijn gebombardeerde huis.
Ik hou van het absurdisme van Charms. Het gaat soms sterk lijken op de werkelijkheid, die - niet in het minst voor Charms - absurd is. Je vraagt je bij dit verhaal als lezer af: wie is die man in de andere kamer? Hij lijkt een vertegenwoordiger van een verborgen, parallelle wereld vol gevaar. Alsof de auteur zegt: ik weet iets meer dan jij, lezer. Voor hem kan die man achter de wand de pot op, beweert hij, maar hij heeft hem wel volop tot leven gewekt in het hoofd van de lezer.”

VRTNU VRTNU VRTNU