Spring naar inhoud

Connie Palmen Bru-taal


Eén van de thema’s op het Bru∙Taal literatuurfestival is subversiviteit. Verschillende auteurs zullen een tekst voorlezen die in hun ogen subversief is. Voor Connie Palmen is dat de tekst ‘Het grote Ja of het grote Nee’ van Konstantinos Kavafis. Ze zet maar al te graag uiteen waarom 'nee' haar lievelingswoord is.

Subversiviteit ligt in de weigering.

Connie Palmen

‘Het grote Ja of het grote Nee’ van Konstantinos Kavafis is een belangrijk gedicht voor Connie Palmen: het hing dan ook jarenlang boven haar bureau. “De boodschap die erachter zit, is voor mij het belangrijkst. En die is dat de grootste opstand in je leven - als subversiviteit betekent dat je een ontwrichtende daad stelt - ligt in de weigering, in het nee zeggen.”

Palmen las het gedicht in de jaren ‘80 voor het eerst en werd er onmiddellijk door geraakt. Ze nam het gedicht van Kavafis ook op in haar verzamelde essays ‘Het Drama van de Afhankelijkheid’. De lezing in kwestie begint met de zin ‘Het woord waar ik het meest van hou is: nee’. “Mijn tweede lievelingswoord is ja. Maar het nee gaat aan het ja vooraf. Het nee is ontbindend, het nee is vernietigend en het nee is subversief. De weigering en het nee zeggen, dat kenmerkt mij.”

“In principe heeft elke goede roman een licht subversieve kant. Dat kan op heel veel niveaus spelen, maar de mooiste romans zijn in hun thematiek subversief. Dergelijke romans leren je om nee te zeggen tegen zaken waarvan je niet wist of je er ooit nee tegen zou durven zeggen.”

“Een goede roman geeft je een andere versie van de werkelijkheid dan degene die jij tot dan toe voor waar, kloppend, veelzeggend of zelfs moreel goed hebt aangenomen. Elke goede roman werpt dat idee omver - en ook dat is voor mij subversiviteit.”

Gaat dat zien!

VRTNU VRTNU VRTNU