Spring naar inhoud

Bieke Depoorter kiest Bieke Depoorter


In het Toneelhuis kan je op 28 februari naar De Donkere Kamer, een avond ‘vol fotografie, over fotografie, met fotografen’. Eén daarvan is de Belgische Magnum-fotografe Bieke Depoorter. Voor ons selecteerde ze de belangrijkste foto’s uit haar carrière.

Bieke Depoorter is nog maar 30, maar na een intensief proces van vier jaar werd ze als enige levende Belgische vrouw lid van het legendarische fotoagentschap Magnum. Bovendien bracht haar fotografie haar de wereld rond, van de Trans-Siberische spoorlijn via the Big Apple tot aan de Egyptische revolutie. “Tijdens mijn werk in Rusland, Amerika en Egypte vroeg ik aan mensen op straat of ik bij hen de nacht mocht doorbrengen. Initieel omdat ik geen geld had om een overnachting te betalen. Ik fotografeerde toen nog op straat, maar voelde me daar eigenlijk niet goed bij. Ik had het gevoel dat ik foto’s stal van mensen. Door de overnachtingen bij mensen thuis werd mijn werk veel intiemer.”

“Ik wilde in 2008 voor mijn eindwerk fotografie aan het KASK naar Rusland en nam de Trans-Siberische route van Moskou naar Vladivostok. Het beeld ontstond tijdens een van mijn eerste nachten in Rusland. Ik had deze vrouw op straat ontmoet en zij had me onder haar vleugels genomen. We liepen woordeloos arm in arm, eerst naar huis en daarna, tijdens een wandeling, door het ijskoude landschap. Dat was heel bijzonder. Ik sprak geen Russisch, maar we hadden ook zonder woorden een heel sterke connectie."

"Die avond gaf ze me een pyjama. Zij heeft toen een foto van mij gemaakt en ik van haar. Daar heb ik beslist om voortaan elke avond in een huiselijke omgeving te fotograferen. Plots viel de puzzel in elkaar. Mijn twijfels over fotografie vielen weg. Ik heb in die periode veel beelden gemaakt in de trein op de Trans-Siberische route, maar in mijn boek bleven enkel de huiselijke taferelen overeind.”

“Ik had de moeder van één van de meisjes op de foto - het andere meisje is een vriendinnetje - ontmoet op de trein naar Vladivostok. Ze woonde in een appartement, iets rijkelijker dan de woonst van de alleenstaande vrouw op de vorige foto. In Rusland zie je overal behangpapier met bloemetjes, zware gordijnen en veel tierlantijntjes. Heel typerend. Deze meisjes hadden net samen geturnd en kijken in een fotoboekje. Ik geef nooit veel uitleg over wat je op de foto ziet. Mensen mogen zelf interpreteren."

"Net als de vorige is dit een foto uit de Rusland-reeks, waarmee ik een Magnum Expression Award won in 2010, net nadat ik afgestudeerd was. Het was de eerste keer dat ik in aanraking kwam met Magnum. Die prijs heeft me echt een boost gegeven. Ik keek enorm op naar de mensen die in die jury zaten. Bovendien kon ik met het prijzengeld ook een nieuwe camera kopen. Het maakte mijn Amerika-project mogelijk.”

“Deze foto is de eyecatcher uit mijn tweede boek I’m about to call it a day. Je ziet vier mensen uit eenzelfde gezin in Amarillo, Texas. Ik was er in 2011 en ook bij hen ben ik één nacht blijven slapen. Ze leefden in een trailer. Het was er armzalig, geen aangename plaats, er zaten overal kakkerlakken. Drie van de vier gezinsleden waren erg ziek. In plaats van naar de bioscoop te gaan met de kinderen, pikten deze mensen hen van school op om met cola en popcorn naar de kerstverlichting in de rijke buurten te gaan kijken. Hun huis was geen fijne plek om naar terug te keren, dus reden ze in de buurt wat rond. Het was een mooi en puur moment, want er was geen jaloezie te bespeuren. Ze wilden gewoon zo veel mogelijk tijd met elkaar doorbrengen, zolang dat nog mogelijk was.”

“Deze vrouw heb ik in New Mexico in de winkel ontmoet. Ze was aan het shoppen. Ik moet ergens een connectie voelen met de mensen die ik aanspreek. Ze moeten me nieuwsgierig maken naar hun verhaal. Ik observeer ze om te kijken of ik ze kan vertrouwen. Dat merk je aan hoe mensen wandelen en praten, hoe ze zich voortbewegen. Niet onbelangrijk als je nadien meegaat naar het huis van een totaal onbekende. Ik bel ook nooit bij mensen aan. Meestal wandel ik de hele dag rond in een dorp en kijk wat er gebeurt."

"Je ziet hier een warmwaterbron in een bos. In het midden van de nacht vroeg de vrouw me plots: “Bieke, heb jij je zwempak bij?”. Ik wist helemaal niet waar we naartoe gingen, maar we kwamen na een lange rit uit op deze plek. Ik vind dit één van mijn betere beelden. Ik hou van de filmische sfeer, die ook terugkomt in mijn nieuwe werk. Vandaag ga ik meer en meer op zoek naar die filmische elementen.”

“In Egypte wou ik eerst weer de straat op met mijn fototoestel. Ik ging er op prospectie ten tijde van mijn Amerikaproject en merkte een sfeer van wantrouwen op. De overheid wil er echt doen geloven dat vreemdelingen spionnen zijn. In het licht daarvan was het net zeer interessant om mijn project bij mensen thuis nog één keer verder te zetten. Omdat het bijna onmogelijk was."

"Mensen hebben meestal één kamer in huis die heel mooi is en waar iedereen welkom is voor thee. Maar het is heel moeilijk om verder dan die kamer te geraken. Fotografie voor de buitenwereld is er ook niet erg geliefd. Mensen willen niet gefotografeerd worden, zeker niet zonder hoofddoek. In 2011 en 2012 lukte het nog om een slaapplaats te vinden. In 2013 werd het al moeilijker. De sfeer wordt grimmiger, dus het is een uitdaging om er op een veilige manier te blijven werken. Maar ik wil graag geloven dat mensen er nog steeds voor open staan, wat de overheid ook beweert. Het boek rond deze reeks verschijnt in oktober."

"De avond waarop ik deze foto maakte, wou ik eigenlijk een rijk gezin fotograferen in Caïro. Het lukte niet echt om iemand te vinden. De enige die openstond voor het project was een arme dame, helemaal in het zwart gekleed, die groenten verkocht. Ik ben met haar meegegaan en heb met het meisje op de foto en haar zusje in dit bed geslapen. In Egypte slaap ik constant met vier of vijf mensen in één bed. Van slapen komt er dan niet veel in huis. Deze foto is een belangrijk beeld voor mij, omdat het iets vrolijks in zich heeft.”

“Dit is een still uit de nieuwe kortfilm die ik tijdens een verblijf in Noorwegen met muzikant Mattias De Craene gemaakt heb. Ik was al eerder op het noordelijk deel van het eiland geweest voor een fototentoonstelling, maar had er altijd het gevoel dat ik er iets filmachtigs wou doen. In de winter blijft het daar het grootste deel van de dag donker en de film gaat over de manier waarop mensen omgaan met die donkerte. Anders dan mijn vorige werk is dit fictie. Al zijn de protagonisten geen acteurs, maar mensen uit het dorp waar wij ook verbleven, waarvan velen in de fabriek in de buurt werkten. We wilden vooral een sfeer neerzetten. Portretten van mensen worden afgewisseld met portretten van de wilde natuur.”

Gaat dat zien!

Op 28 februari kan je in het Toneelhuis naar De Donkere Kamer, een avond vol fotografie, met o.a. Bieke Depoorter en Mattias De Craene, Michael Christopher Brown, Eric Rinckhout over Ed van der Elsken en Stijn Meuris. De kortfilm van Bieke en Mattias gaat er ook in première. Bekijk hieronder alvast de trailer.

VRTNU VRTNU VRTNU