Spring naar inhoud

100 jaar Toon Hermans


Deze week zou Nederlands bekendste cabaretier Toon Hermans 100 jaar geworden zijn. Dat wordt gepast gevierd met een verjaardagsvoorstelling in Arenbergschouwburg en een genereus fotoboek, samengesteld door zijn jongste zoon Gaby. ‘Album van een zoon’ biedt een intieme inkijk in het privéleven van Toon. We vroegen Gaby naar de verhalen achter de beelden.

“In mijn beginjaren als fotograaf bleek het niet zo makkelijk om modellen te vinden, dus kwam het goed uit om zo’n bekende, fotogenieke vader in de buurt te hebben. Ik bracht bijzonder veel tijd met hem door – thuis, op reis, in het theater – en mocht hem zo vaak fotograferen als ik wilde. Hij kon vanuit het niets roepen: ‘Kom, Gaby, we gaan fietsen. En neem de camera mee, hè?’ Na verloop van tijd vroeg Toon me zijn officiële foto’s te maken, bijvoorbeeld voor platenhoezen, affiches, programmaboekjes of zelfs krantenartikels.”

Links: “De jonge Toon Hermans, nog voor zijn grote doorbraak.”

Rechts: “Rond 1950 werd hij stilaan een beroemdheid. Op deze foto is goed te zien dat hij op openbare plaatsen door de mensen werd nagekeken.”

“Met biograaf Jacques Klöters en grimeur Luc de Visser voor de opnames van de documentaireserie Gewoon Toon.”

“Toon deed voor een voorstelling zijn eigen make-up. Hij stond bekend om de opvallende, oranje-bruine kleur die hij zijn gezicht gaf, bijna als een indiaan. Dat deed hij naar eigen zeggen om het felle licht van de twee volgspots te compenseren, die zijn gezicht anders veel te bleek zouden doen uitvallen.”

Linksboven: “Toon kon geen noten lezen en had altijd een dictafoontje bij zich – een ‘lulijzer’ noemde hij het zelf. Als er een deuntje in hem opkwam terwijl hij aan het wandelen was, al dan niet met tekst, dan zong hij dat in en ging hij in zijn werkkamer meteen aan de slag met pen en papier. Op zijn piano had hij de toetsen genummerd, zodat hij de melodie toch kon opschrijven.”

Rechtsboven: “Toon’s ultieme vrijetijdsbesteding: schilderen in zijn atelier in Hilversum. Die hele ruimte was van boven tot onder gevuld met doeken en verf, en daar was hij in zijn element. Alle beelden en landschappen die hij elke dag voorbij zag komen, vooral tijdens zijn lange autoritten, zette hij op doek.”

Onder: “Toon was eigenlijk altijd aan het werk. Hier herbeluistert hij zijn eigen liedjes in zijn werkkamer in Hilversum.”

“‘Eet u een plakkie koek, madame?’, een van de succesnummers uit zijn One Man Show van 1978. Het spelen met de klank van vreemde woorden was een van de humorvormen die in de loop der jaren terugkeerden in zijn oeuvre en die hij alsmaar perfectioneerde.”

Links: “Toch niet verder dan tot hier, hè?” Als alleen zijn bovenkant op de foto moest, trok Toon soms enkel zijn smokinghemd en -jasje aan boven zijn pyjama.”

Rechts: “Foto voor een programmaboekje uit de jaren tachtig.”

“Zingend in de auto. Zo heeft Toon duizenden kilometers afgelegd van en naar theaters. Volgens mij heeft hij een derde van zijn leven in de auto gezeten. Hij leidde toch een beetje een zigeunerbestaan. Altijd onderweg.”

Links “Toon verwijdert zijn make-up na een voorstelling.”

Rechts: “Toon en Rietje, een zoen vol waardering en dankbaarheid.”

Tot slot een foto van de fotograaf. “Zelfportret van Gaby tijdens zijn verblijf bij filmmaker en fotograaf Ed van der Elsken, van wie de voeten te zien zijn naast het bed. Hij wakkerde Gaby’s passie voor de camera aan.”

VRTNU VRTNU VRTNU