Spring naar inhoud

10 niet te missen Halloweenfilms

The Descent (2005) - © Pathé
geschreven op 25 oktober 2018

Guur weer, vroeg donker en een spookachtige sfeer, Halloween is hét uitgelezen moment om griezelfilms te kijken. Canvas zet 10 onmisbare horrorfilms op een rijtje. Durf jij te kijken?

De originele filmposter

1. De eerste: Das Cabinet des Dr. Caligari (1920) - Robert Wiene

Wat? De mysterieuze dr. Caligari trekt rond met zijn show met slaapwandelaar Cesare. Caligari draagt Cesare op om - onder hypnose - moorden te plegen.

Waarom? Deze stomme Duitse expressionistische film is een van de allereerste horrorfilms (na de kortfilm Le Manoir du Diable van Georges Méliès) en de voorloper van de zombiefilm. Nu, bijna 100 jaar later, blijft de film nog steeds overeind. En je ziet meteen hoeveel invloed Das Cabinet nog steeds heeft op de hedendaagse horrorcinema.

Kijk zeker ook naar Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (1922) van Friedrich Wilhelm Murnau. Dit is de eerste echte verfilming van Bram Stokers Dracula.

2. Het buitenbeentje: Freaks (1932) - Tod Browning

Wat? Je kijkt mee achter de schermen van een circus waar de misvormde ‘freaks’ en ‘normale’ artiesten een zeer gewoon leven leiden… Tot trapezeartieste Cleopatra samen met de krachtpatser Hercules een plan verzinnen om de dwerg Hans te verleiden en te vermoorden voor zijn geld. De freaks laten dat echter niet zo maar gebeuren.

Waarom? In de jaren dertig was er groot geld te verdienen met horrorfilms. Door de komst van cinema met geluid (en daarbij geluidseffecten en geschreeuw) werden ze steeds akeliger. Dracula en het monster van Frankenstein maakten beroemdheden van Bela Lugosi en Boris Karloff. Maar zelfs in die periode viel Freaks op als een buitenbeentje met z’n ‘echte monsters’ en alles wat ze onder elkaar én met de ‘gewone mensen’ deden. De film werd dertig jaar lang verguisd en zelfs verboden maar herwon langzaam maar zeker z’n terechte status als (cult)klassieker.

Kijk zeker ook naar de HBO-reeks Carnivalè om te zien hoeveel invloed Freaks op de serie heeft gehad.

3. De paranoïde: Rosemary’s Baby (1968) - Roman Polanski

Wat? De katholieke huisvrouw Rosemary Woodhouse (Mia Farrow) en haar man Guy (John Cassavetes) verhuizen naar een appartementsgebouw in New York vol excentrieke bewoners. Als Rosemary onverwachts zwanger raakt, groeit haar vermoeden dat ze gevangen zit in een satanische samenzwering… of spelen haar hormonen gewoon op?

Waarom? Het is Roman Polanski’s eerste Hollywoodfilm en alleen al daarom heel speciaal. De onwerkelijke gothic sfeer van het flatgebouw in New York met z’n obscure bewoners en de ongelooflijke acteerprestatie van Mia Farrow slepen je mee in een paranoïde spiraal. Subjectief gefilmd vol suggestie, blijft deze trip ook na afloop voor interpretatie vatbaar. Indrukwekkend spannend op verschillende lagen.

Kijk zeker ook naar de The Omen-trilogie. Want na de geboorte van de antichrist vraag je je uiteraard af hoe hij verder opgroeit.

4. De grappigste: Young Frankenstein (1974) - Mel Brooks

Wat? Een jonge neurochirurg Frederick Frankenstein uitgesproken ‘Fronkonsteen’ (Gene Wilder) erft het kasteel van zijn overgrootvader. Dit landgoed ligt uiteraard in Transsylvanië en komt met wel erg bijzonder personeel: de gebochelde Igor (Marty Feldman in een rol die hem op het lijf geschreven is), assistente Inga en huishoudster Frau Blücher. Later komt Fredericks verloofde ook nog opduiken. Wat volgt is een geweldige parodie op alle voorgaande frankensteinfilms.

Waarom? Het moet niet allemaal enkel om te griezelen zijn. Waar veel horrorfilms soms onbedoeld grappig zijn, gaan hier twee komische genieën (Gene Wilder en Mel Brooks) bewust aan de slag met het verhaal van Frankenstein. De geweldige cast (Marty Feldman op kop) mag volledig losgaan met woordspelingen, het doorbreken van de vierde wand, slapstick en heel wat seksuele innuendo… en toch voel je de liefde voor het origineel door de hele film.

Kijk zeker ook naar Shaun of the dead (2004) van Edgar Wright, want ook dat is een geslaagde vermenging van humor en horror; in dit geval het Britse platvloerse pub-leven en zombies.

5. De originele: Suspiria (1977) - Dario Argento

Wat? Op zich een vrij eenvoudig verhaaltje: een jonge Amerikaanse danseres mag naar een Duitse balletschool. Na een aantal gruwelijke moorden wordt het duidelijk dat er iets duisters schuilgaat achter de façade van de academie.

Waarom? Om je voor te bereiden op de remake van Suspiria door Luca Guadognino die in november uitkomt. In de horrorsector komen remakes wel meer voor en die zijn niet altijd even geslaagd (denk maar even aan de remake van Psycho door Gus Van Sant). Het is sowieso interessant om ook de originele versie eens te bekijken. Zeker als die de tand des tijds ruimschoots doorstaat.

Kijk zeker ook naar de originele versies van The Wicker man (1973), Psycho (1960), Carrie (1976), Night of the living dead (1968) en Halloween (1978) of ook het gloednieuwe vervolg op (dus geen remake van) Halloween (2018) van David Gordon Green.

6. Die van bij ons: C’est arrivé près de chez vous (1992) - Rémy Belvaux, André Bonzel & Benoît Poelvoorde

Wat? Stel dat Man bijt hond of Jambers toevallig een seriemoordenaar zouden volgen op zijn dagelijkse ronde. Dat is ongeveer de opzet van deze film. Ben (Benoît Poelvoorde) houdt zich bezig met moorden en stelen terwijl een cameraploeg hem volgt. Hij filosofeert tegen de camera over kunst, de natuur en de mensheid terwijl hij onverstoord gepensioneerden, postbodes en willekeurige mensen omlegt. Hoe langer hoe meer raakt de ploeg mee betrokken bij de moorden.

Waarom? Chauvinisme? Neen, ook al komt deze film uit eigen stal, we zouden hem sowieso aanraden. De maffe vermenging van documentairestijl, Poelvoorde als de vlot babbelende moordenaar met een op z’n minst twijfelachtige moraal en de uiterst brutale misdaden (moord, verkrachting of het ‘doodschrikken’ van een hartlijder) zouden zelfs Tarantino doen blozen. En het ziet er letterlijk allemaal uit alsof het achter de hoek gefilmd is.

Kijk zeker ook naar Welp (2014) van Jonas Govaerts. Indertijd wat voortvarend de eerste Vlaamse horrorfilm genoemd, maar niettemin een zeer verdienstelijke film die ons regelmatig deed wegduiken achter een kussen.

7. De Aziatische invasie: Ringu (1998) - Hideo Nakata

Wat? Een jong meisje Sadako wordt verkracht door de dokter van haar vader. Hij besmet haar ook met de pokken en gooit haar in een put om daar te sterven. Haar geest keert terug om wraak te nemen en manifesteert zich via een videoband. Iedereen die de band afspeelt, sterft binnen de week.

Waarom? Dit was een van de meest succesvolle films die de J-horror (Japanse horror) en later de K-horror (Koreaanse horror) op de wereldkaart zette. Het eenvoudige idee van Ringu of The ring waarbij een geest via de televisie toeslaat, sloeg internationaal aan. De film kreeg remakes in verschillende landen (waaronder de VS) en was bijna overal een regelrecht succes. Dat succes leidde tot meer remakes van Aziatische verhalen door Hollywood. Op de remake van The Grudge na, bleken die echter niet aan te slaan. Wat wel overbleef was een verhoogde internationale interesse in de originele Japanse en Koreaanse griezelcinema. Daarom een bescheiden oproep om de remakes te negeren en even terug te gaan naar het origineel dat dit allemaal veroorzaakte.

Kijk zeker ook naar Ju-On: the Grudge (2003) van Takashi Shimizu. De Amerikaanse remake met Sarah Michelle Gellar (bekend van Buffy the vampire slayer) kan je gerust negeren.

8. De zelfgemaakte: The Blair Witch Project (1999) - Daniel Myrick & Eduardo Sanchez

Wat? Drie filmstudenten trekken het bos in in Maryland. Ze willen de populaire legende van de zogenaamde Blair Witch onderzoeken. Niemand ziet de drie ooit terug… Een jaar later wordt hun videomateriaal teruggevonden en gemonteerd tot deze film.

Waarom? Deze film betekende de doorbraak van de zogenaamde ‘found footage’ film. Dat betekent dat de slachtoffers de gebeurtenissen zelf gefilmd hebben en dat het materiaal naderhand teruggevonden en samengesteld is. In navolging van het succes van The Blair Witch Project volgden onder meer nog Cloverfield en Paranormal Activity in hetzelfde genre. Wat ons meer opviel is dat de makers van Blair Witch met een minimaal budget van $60.000 in acht dagen tijd een horrorfilm konden opnemen zonder noemenswaardige effecten … en ons toch meer dan een uur de stuipen op het lijf joegen. Soms is less echt more.

Kijk zeker... eh, heel misschien ook naar Cannibal Holocaust (1980) van Ruggero Deodato. Die film was niet alleen een grote inspiratiebron voor The Blair Witch Project maar indertijd zo overtuigend dat de regisseur aangeklaagd werd voor het maken van een snuff film (met echte moorden). De film is in verschillende landen nog steeds verboden vanwege het geweld tegenover dieren.

9. De benauwende: The descent (2005) - Neil Marshall

Wat? De opzet is uiterst eenvoudig: zes (aangenaam ogende) vriendinnen dalen af in een grot . Daar worden ze geconfronteerd met de claustrofobische omgeving én iets dat door het donker sluipt. Je zou van minder gek worden.

Waarom? Laat je niet foppen door de eenvoudige premisse, deze film heeft bijna evenveel lagen als de grot zelf en de 'monsters' zijn misschien niet eens het akeligste van de film. Dit is een intelligente, claustrofobische afdaling in een grot én in de menselijke psyche vol knap filmwerk. Maar we willen hier zo min mogelijk weggeven (als je het echt wil weten, kan je op IMDb alle spoilers lezen). De film staat bewust open voor meerdere interpretaties en heeft zelfs verschillende slotscenes in Europa en Amerika. De vervolgfilms nemen helaas heel wat van die ambiguïteit weg. Vermijden dus.

Kijk zeker ook naar Within (2005) of The Cave (2005) voor meer claustrofobisch griezelgenot.

10. De zwartste: Get Out (2017) - Jordan Peele

Wat? Chris, een jonge zwarte fotograaf (Daniel Kaluuya) ontmoet voor het eerst de familie van zijn blanke vriendin Rose (Allison Williams) maar ze stelt hem gerust: ze zijn erg progressief. Dat er meer aan de hand is met deze mensen, kan je uiteraard zelf raden... Maar dat gaan wij hier niet verder verklappen.

Waarom? Een meesterwerkje geschreven en geregisseerd door Jordan Peele die tot dan toe enkel bekend was van zijn sketches. Als je Get out nog niet zag, is het deze Halloween hoog tijd. Niet alleen één van de beste horrorfilms ooit, maar ook een briljante politieke satire. Een film die je tegelijk in je broek laat plassen én doet nadenken over racisme. En met een gezonde dosis zwarte humor (pun intended) om alles wat verteerbaar te houden.

Kijk zeker ook naar de films waardoor regisseur Jordan Peele zich liet inspireren: Rosemary's Baby (1968) voor de paranoia, The Stepford wives (1975) voor het uitgangspunt en de te cleane blanke omgeving die vanalles verbergt en Night of the living dead (1968) omwille van het Afro-Amerikaanse hoofdpersonage.

VRTNU VRTNU VRTNU