Spring naar inhoud

Saint Patrick's Day

17 maart

Saint Patrick's Day - © canvas / Koen De Vos
geschreven op 15 maart 2019

Op zondag 17 maart viert Ierland zijn patroonheilige Sint-Patrick. Wie was die heilige? En waarom wordt Saint Patrick’s Day niet alleen in Ierland, maar ook wereldwijd gevierd met stoeten en parades? Canvas Curiosa nipte van zijn Guinness en zocht het uit!

Van slangen tot groen bier: het verhaal van Saint Patrick’s Day
De groen gekleurde rivier in Chicago op Saint Patrick's Day trekt jaarlijks duizenden toeschouwers.

Sint-Patrick is de belangrijkste patroonheilige van Ierland en zijn feestdag is dan ook de nationale feestdag van de Ierse Republiek. Patrick - hijzelf noemde zich in zijn Latijnse geschiften Patricius, in het Iers Pádraig - was een christelijke missionaris die leefde in de 5de eeuw. Over zijn leven is weinig met zekerheid bekend. Hij werd geboren in de late 4de eeuw, tussen 385 en 400 na Christus, in Britannia, toen nog een Romeinse provincie, mogelijk in Cumbria. Hij stamde uit de hogere klasse van de Romeins-Britse samenleving.

Als jongeman werd hij door Ierse piraten gevangen genomen en naar Ierland gevoerd. Daar werd hij zes jaar lang als slaaf gehouden. Hij moest werken als schaapherder. Uiteindelijk geraakte hij weg en kwam in Gallië terecht. In Auxerre, mogelijk ook in Tours, volgde hij een opleiding tot priester. Na zijn wijding stuurde men hem naar Ierland als missionaris. In tegenstelling tot het geromaniseerde Britannia was Ierland nog grotendeels heidens. Patrick slaagde erin de Ierse bevolking warm te maken voor het nieuwe geloof en bekeerde heel wat prinsen en prinsessen, die kloosterling werden.

Slangen

Volgens de legende gebruikte hij het drielobbig klaverblad om het mysterie van de Drie-eenheid uit te leggen. Daardoor werd het groene klaverblad ook het embleem van Ierland, hoewel dat officieel een harp is.

Een andere legende verhaalt dat hij alle slangen – symbool van het heidendom – uit Ierland verdreef. Vandaar dat er geen slangen voorkomen op het eiland. Hij moet een actieve bouwer geweest zijn, tenminste als we de verhalen mogen geloven. Hij zou niet minder dan 365 kerken gesticht hebben: eentje voor elke dag van het jaar.

Patrick, die het bisdom van Armagh oprichtte - nog steeds de zetel van de aartsbisschop van Ierland -, overleed volgens de overlevering op 17 maart van het jaar 461 en werd begraven in Downpatrick in Noord-Ierland.

De Ierse premier Kenny bij president Obama in het Witte Huis ter gelegenheid van Saint Patrick's Day 2012. Let op de klaverblaadjes in hun vest.

Heilig of niet?

Sint-Patrick wordt algemeen beschouwd als de patroon van Ierland, maar vreemd genoeg is hij nooit gecanoniseerd door de paus, dit wil zeggen: officieel heilig verklaard. Nochtans staat zijn naam wel op de lijst der heiligen van de katholieke kerk. In de vroege middeleeuwen was er nog geen gestandaardiseerde procedure voor een heiligverklaring. Wanneer een lokale bisschop één van zijn voorgangers vereerde met een altaar, was dat de facto een heiligverklaring. Overigens is Sint-Patrick ook een heilige in de orthodoxe kerk en in de anglicaans-episcopaalse kerk in de Verenigde Staten.

Ierse doedelzakspelers marcheren voorbij Saint Patrick's Cathedral in New York.

Saint Patrick’s Day

Dat de sterfdag van Sint-Patrick, volgens de traditie op 17 maart, in Ierland uitgebreid gevierd wordt, is evident. Maar waarom is Saint Patrick’s Day intussen ook een wereldwijd feest? Want je kan er niet omheen: van Moskou tot Tokyo, van Montreal tot Buenos Aires, overal trekken op 17 maart parades door de stad, zijn er festivals met optredens van Ierse dansers en doedelzakspelers en vloeit het Guinnessbier - al dan niet groen gekleurd - door de tapkranen. Die parades zijn massale gebeurtenissen met duizenden deelnemers, vaak gekleed in het groen en getooid met shamrocks (klaverblaadjes).

In Chicago is het al jaren de gewoonte om de rivier die door het centrum stroomt, helemaal groen te kleuren. Openbare gebouwen worden groen verlicht. In Washington spuit de fontein voor het Witte Huis groen water. In New York lopen jaarlijks meer dan 150.000 mensen mee in de stoet die – uiteraard – langs Saint Patrick’s Cathedral, de katholieke kathedraal van de metropool, leidt.

Groen verlichte gebouwen op 17 maart wereldwijd. Herkent u ze? Klik op de afbeeldingen.

Hongersnood

Dat er over de hele wereld festiviteiten zijn ter ere van Sint-Patrick heeft alles te maken met de ruime verspreiding van Ierse migranten, vooral in Noord-Amerika. En dat er zo’n grote Ierse diaspora bestaat buiten het Ierse moederland is dan weer een gevolg van The Great Famine, de grote hongersnood die Ierland van 1845 tot 1850 trof. In die jaren waren er opeenvolgende misoogsten van de aardappel, ten gevolge van een schimmelziekte die – nota bene – vanuit West-Vlaanderen naar Ierland was overgewaaid.

Famine Memorial in Dublin.

Aardappelen waren het hoofdbestanddeel van de voeding van de arme Ierse boerenbevolking en dus brak er hongersnood uit, nog verergerd door een plaag van buiktyfus én de starre houding van de Engelse landlords. Meer dan één miljoen Ieren stierven en miljoenen anderen vluchtten al dan niet gedwongen naar het buitenland, vooral naar Amerika, Australië en Groot-Brittannië.

Die Ierse migranten hielden sterk vast aan hun katholieke tradities en zodoende werd Saint Patrick’s Day gewoon meegenomen naar de andere kant van de wereld. De brouwerij Guinness en de talloze Irish pubs ondersteunen deze feestdag maar wat graag en daarom zien we nu groen bier in de straten van Tokyo en Buenos Aires.

Groene outfits en groen bier op Saint Patrick's Day in San Diego, California.
Japanse Saint Patrick's parade in Tokyo.
VRTNU VRTNU VRTNU