Spring naar inhoud

Made in Belgium - 1

Architectuur van Peru tot China

Triomfboog van Nanchang, China - © Mingya Resort
geschreven op 08 december 2017

In deze rubriek hadden we het al vaker over opmerkelijke staaltjes van Belgische architectuur, van de Grote Moskee van Brussel over de Japanse toren tot het Chinese Paviljoen... Allemaal gebouwen die teruggaan op exotische voorbeelden. Maar weet je dat ook onze authentieke Belgische bouwkunst meer dan eens model stond voor buitenlandse gebouwen? Ken je zelf voorbeelden? Laat het ons weten. Zie onderaan dit artikel.

Ontdek Belgische architectuur van Peru tot China, van Oostenrijk tot India...

Palacio de Justicia, Lima, Peru

Palacio de Justicia in Lima, een kopie van het Brusselse gerechtsgebouw

Wie als toerist de Peruaanse hoofdstad Lima bezoekt en langs de Avenida Paseo de la República flaneert, zal zich misschien even de ogen uitwrijven. “Zag ik nu nét het Justitiepaleis van Brussel of vergis ik me? Misschien morgen toch wat minder Pisco Sour, de nationale cocktail, drinken…”

Geen paniek, er is niks aan de hand, je bent niet aan ’t hallucineren. Je passeerde immers langs het Palacio de Justicia van Lima, het hooggerechtshof van Peru, dat in een getrouwe kopie van het Brusselse gerechtsgebouw is ondergebracht.

Het was de Peruaanse president Augusto Leguia die tijdens zijn tweede ambtstermijn in 1929 besloot om zijn hoofdstad te voorzien van een nieuw prestigieus justitiepaleis. Daarvoor deed hij een beroep op een architect van Poolse afkomst Bruno Paprowsky, die er niets beter op vond dan een getrouwe kopie te bouwen van het Brusselse gerechtsgebouw. Dat complex waarvoor de halve Marollenwijk moest gesloopt worden, was ontworpen door de Brusselaar Joseph Poelaert en voltooid in 1883. Het maakte naam en faam als een imposant, om niet te zeggen gigantisch voorbeeld van overheidsarchitectuur.

Oude foto van het Brusselse justitiepaleis vanuit dezelfde hoek gefotografeerd als de replica in Lima

Paprowksy kopieerde gewoon de plannen van Poelaert en paste de schaal een beetje aan. Het Peruaanse gebouw is ietsje kleiner dan het Brusselse, hoewel nog steeds indrukwekkend. Hij liet uiteindelijk ook de hoge koepel weg. Gebouwd tussen 1929 en 1939 domineert het Palacio de Justicia sindsdien het centrum van Lima. Of de inwoners van Lima architect Paprowsky ook beschimpten als ‘skieven architek’, zoals de Brusselse Marolliens met Poelaert deden, is niet geweten.


Triomfboog van Nanchang, China

Triomfboog by night, Nanchang

Dat ze in China niet te beroerd zijn om westerse industriële modellen gewoon te kopiëren, is al langer bekend. Maar wat ze op architecturaal vlak uitspoken, is ook niet min. Hele Europese wijken, compleet met Eiffeltoren of Big Ben, worden geconcipieerd ten behoeve van de groeiende en steeds rijkere Chinese middenklasse.

En zo staat er sinds een tiental jaar een Triomfboog in de Chinese stad Nanchang, gemodelleerd naar het voorbeeld in het Jubelpark van Brussel.

Niemand minder dan Leopold II - wie anders! - was de opdrachtgever voor de bouw van een grote triomfboog, de Parijse Arc de Triomphe in het achterhoofd, op het plateau van het Brusselse Jubelpark, in Franstalige middens beter bekend als de Cinquentenaire.

De 'voorlopige' ééndelige triomfboog, later omgevormd tot de drievoudige boog

In eerste instantie was een ééndelige boog gepland, maar uiteindelijk werd het een drievoudige bogenconstructie, ontworpen door de Franse bouwmeester Charles Girault. De inhuldiging vond plaats in 1905 bij de 75ste verjaardag van het koninkrijk België en sindsdien is het Jubelpark, samen met het Atomium, het Stadhuis en Manneken Pis, één van de iconische landmarks van Brussel.

Triomfboog van het Jubelpark (met Catalaanse betogers)

Nanchang is een provinciehoofdstad in het zuidoosten van China, en net zoals vele Chinese steden wil ook Nanchang een graantje meepikken van de economische boost. Om de gegoede Chinezen en ook buitenlandse investeerders te lokken, worden luxueuze woonwijken of resorts aangelegd, als het even kan met een golfcourt.

Het Mingya European Resort is zo'n nieuw wooncomplex. En wie European zegt, denkt Brussels, moeten ze in Nanchang geredeneerd hebben. En dus bedacht de Italiaanse architect van het resort Umberto Nicodemi een replica van de Triomfboog van de Brusselse Cinquentenaire met de half-cirkelvormige zuilengalerij. De boog - in beton, niet in blauwe hardsteen - geeft toegang tot een achterliggend parkdomein met peperdure villa's en golffaciliteiten, niet toegankelijk voor de modale Chinees, die de boog alleen vanop het voorplein kan bewonderen en zich eventjes in Brussel wanen.

De Chinezen hebben deze kopie opgetrokken zonder medeweten van de Brusselse overheden. Toen ze op het kabinet van de Brusselse minister-president het nieuws vernamen, reageerde men daar laconiek: "Het is sympathiek, maar het blijft natuurlijk pure kitch, een flauwe kopie van het origineel."

Triomfboog tijdens de aanleg van het resort

Stadhuizen van München en Wenen

Stadhuis van Brussel

We vermeldden daarnet al terloops het stadhuis van Brussel als één van de iconische monumenten van onze hoofdstad. Een prachtvoorbeeld van burgerlijke architectuur uit de Middeleeuwen in flamboyante gotiek. Toen in de late 19de eeuw nieuwe stadhuizen werden gepland in München en Wenen grepen de architecten van beide projecten terug naar het Brusselse model.

Het welbekende stadhuis van Brussel werd gebouwd tussen 1404 en 1454. Bouwmeester Jacob van Tienen was verantwoordelijk voor de rechtervleugel, Willem de Voghel tekende de linkerzijde en de 96 meter hoge toren is van Jan Van Ruysbroeck.

Neues Rathaus van München

Het Neues Rathaus op de Marienplatz in München was het resultaat van een architectuurwedstrijd, gewonnen door Georg von Hauberrisser. De constructie in neogotische stijl en duidelijk geïnspireerd op Brussel begon in 1867 en werd voltooid in 1909. De toren, die 85 meter hoog is, heeft een spits, een minutieuze kopie van het Brusselse voorbeeld van Van Ruysbroeck.

Rathaus van Wenen

Ongeveer terzelfdertijd werd in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen ook een Rathaus gebouwd en, net als in München, stond weeral het Brusselse stadhuis model, zij het dat de gotiek hier vrijer werd toegepast. Tussen 1872 en 1883 bouwde Friedrich von Schmidt het stadhuis met zijn meer dan 150 meter brede voorgevel. De centrale toren bereikt een hoogte van 98 meter en verdeelt het complex mooi in twee symmetrische delen.


High Court van Calcutta, India

Calcutta High Court, India (foto uit 1905) vrij naar de Lakenhalle van Ieper

Je zou het ginder niet direct gaan zoeken, maar ook in de Indische stad Calcutta, nu officieel Kolkata, staat Belgisch geïnspireerde architectuur. Toen India nog deel uitmaakte van het Britse Imperium ten tijde van Queen Victoria werd in Calcutta een hooggerechtshof naar Brits model geïnstalleerd in het jaar 1862. Tien jaar na de oprichting wou men een imponerend gebouw als nieuwe zetel voor deze instelling. De officiële architect van de overheid Walter Granville kreeg de opdracht om de Calcutta High Court te ontwerpen. Hij koos voor een vrije interpretatie van de Lakenhalle van Ieper, weliswaar geen gebouw met een gerechtelijke functie, maar wel één van de meest prominente voorbeelden van civiele bouwkunst uit de Middeleeuwen.

Lakenhalle van Ieper

De gotische Lakenhalle van Ieper, gebouwd tussen 1230 en 1304, was één van de grootste burgerlijke gebouwen van Europa. Vandaag is het in ruime kring gekend in Engeland als symbool van de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog. Maar in de 19de eeuw lag dit minder voor de hand als architecturaal model. Granville bouwde geen replica van de hallen, maar een losse neogotische modellering van het origineel, met behoud van een centrale toren en zijvleugels met gotische spitsbogen. De gevel werd in latere tijden kleurrijk beschilderd in Indische stijl.

Calcutta High Court, India

Castillo del Mono Osorio, Bogota, Colombia

Castillo del Mono Osorio, een Vlaams Gravensteen in Bogota

In de Colombiaanse hoofdstad Bogota staat een kasteeltje dat voor Vlaamse bezoekers vertrouwd overkomt: het Castillo del Mono Osorio, een verkleinde adaptatie van het Gentse Gravensteen, de oude burcht van de graven van Vlaanderen.

Het Gravensteen in Gent, inspiratiebron voor het exemplaar in Bogota

Bouwheer van het Colombiaanse exemplaar was de excentrieke dokter, kunstenaar en diplomaat Juan Osorio Morales, die in het begin van de 20ste eeuw cultureel attaché was op de ambassade van Colombia in Brussel. Teruggekeerd in zijn vaderland liet hij naar het model van het kasteel dat hij in België had gezien een kleinere, aangepaste versie bouwen. Aanvankelijk woonde hijzelf in het Castillo dat een voorname ontmoetingplaats werd voor de literaire en culturele elite van Bogota. Na een periode van verval werd het gerestaureerd en nu doet het dienst als feestzaal en receptieruimte. Op de site verwijst men niet rechtstreeks naar het Gravensteen, maar noemt men het 'un Castillo Belga del siglo XII'. Het kasteel is intussen erkend als monument.

Toegangspoort tot het Castillo, Bogota

Oproep: ken jij nog voorbeelden?

Bovenstaand artikel vermeldt maar zes replica's van Belgische gebouwen in het buitenland. Er zijn er zeker nog meer (we hebben er zelf nog enkele in onze schuif liggen). Ken jij nog voorbeelden? Laat het ons weten via curiosa@canvas.be en wij verwerken ze later tot een extra artikel.

p.s. Kleine modellen van het Atomium e.d. in pretparken of Mini Europa's wereldwijd mag je achterwege laten.

VRTNU VRTNU VRTNU