Spring naar inhoud

De wenende madonna van Mortsel

De wenende madonna - © canvas / Koen De Vos
geschreven op 07 maart 2019

Niet alleen in Italië, maar ook in ons land was er ooit een wenend Mariabeeld, meer bepaald in Mortsel. Naïef bijgeloof volgens de enen, een heus wonder volgens anderen. Canvas Curiosa zocht een paternoster en ging op bedevaart…

Dit is het verhaal van de wenende madonna van Mortsel.

Het miraculeuze Mariabeeld van Mortsel

Sainte Vierge

Het is oktober in het jaar 1967. Leon Theunis, een telefoonbediende uit het Antwerpse, is op vakantie in Bohan, een dorp aan de Semois op de grens met Frankrijk. Op een avond komt hij met een kennis Desiré terug van een uitstap. Ze rijden met hun auto door de Ardense bossen wanneer ze plots iets bemerken tussen de bomen: 'een wondermooi jong meisje, omgeven door een zee van licht.' Geen van beide durft iets te zeggen, uit vrees door de andere te worden uitgelachen. Maar dan zegt Desiré: "Hebt ge dat gezien? Dat was de Sainte Vierge."

Ze keren terug naar de plek, maar de verschijning vertoont zich niet meer. Wel zien ze lichten ten hemel stijgen. Om te bekomen van hun ervaringen trekken Leon en Desiré naar een café waar ze een stevige whisky drinken. In Bohan staat Leon trouwens bekend als iemand die wel een glas lust. Er volgen nog 'eigenaardige nachten' met deuren die telkens om vier uur 's nachts geheimzinnig dichtslaan, uurwerken die klokslag vier uur stilvallen enzovoort.

Leon Theunis

Enkele weken later – Leon is intussen terug thuis in Mortsel – moet hij voor een heelkundige ingreep worden opgenomen in het Sint-Camillusziekenhuis in Antwerpen. Tijdens een nacht ziet Leon opnieuw een vreemd licht dat naar buiten zweeft en boven een kerktoren in de buurt blijft hangen. Het is een teken voor Leon om zich te bekeren en opnieuw ter kerke te gaan.

Visioenen

Hij keert geregeld terug naar Bohan waar Maria voor de eerste maal verschenen was. In de komende jaren zal Leon meerdere Maria-verschijningen krijgen. Dat gebeurt steevast in zijn slaapkamer om vier uur 's nachts. Ook heeft hij visioenen, die een voorspellend karakter blijken te hebben. Zo voorziet hij een natuurramp in Bangladesh en een aardbeving in Joegoslavië.

Het blijft niet bij Mariale verschijningen. Ook Jezus Christus en God de Vader zelve manifesteren zich voor Leon Theunis. Dat gebeurt in de loop van het jaar 1972. Pas vanaf dan gaat Theunis zijn verhaal in de openbaarheid brengen.

Theunis ontpopt zich als een charismatische ziener, aanvankelijk nog nauw verbonden met de katholieke kerk, maar stilaan gaat hij zich meer sectair opstellen. Hij afficheert zichzelf als door een God uitverkoren leider. De hemelse boodschappen die hij ontvangt, roepen op tot bekering en boetedoening. Gaandeweg worden het apocalyptische waarschuwingen over het nakende einde der tijden.

Volkstoeloop in 1973 bij het wenende Mariabeeld

Bloedtranen

De grootste bekendheid verwerft Theunis met de bewering dat een beeld van Onze-Lieve-Vrouw, dat op zijn slaapkamer staat, is beginnen wenen. Dit mirakel geschiedt een eerste keer op 9 augustus 1973. De echtgenote van Leon en een vriendin van de familie, Julienne Stuer, en haar dochter zijn op dat ogenblik aan het bidden voor het Mariabeeld wanneer ze plots een traan zien opwellen in de ooghoeken van het beeld en langs haar kleed naar beneden zien rollen. Dit 'mirakel' herhaalt zich nog meerdere keren. Enkele weken later verschijnen zelfs bloedige tranen op het gelaat van Onze-Lieve-Vrouw. Het nieuws verspreidt zich snel. Radio 2 meldt het verhaal, waarna het in binnen- en buitenland wordt opgepikt.

Al gauw trekken bedevaarders in groten getale naar Mortsel. Autobussen met gelovigen uit België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland, tot zelfs Denemarken, stromen naar het miraculeuze Mariabeeld dat tijdelijk van Theunis' slaapkamer naar de naburige kloostertuin der Karmelieten verhuist. De bisschop van Antwerpen ziet de hele toestand met lede ogen aan en laat het Mariabeeld uit de Karmelietentuin verwijderen. Noodgedwongen maakt Leon Theunis dan maar van zijn garage een kapel waar de wenende madonna een ereplaats krijgt.

De Mariakapel in Mortsel

Veroordelingen

In 1974 deelt het bisdom Antwerpen officieel mee dat 'er geen redenen voorhanden zijn om aan de voorgewende feiten een bovennatuurlijke betekenis toe te kennen.' De gelovigen, priesters, religieuzen of leken worden verzocht zich niet in te laten met Leon Theunis en zijn praktijken.

Een sympathiserende onderpastoor die Theunis door dik en dun steunt, krijgt het aan de stok met de bisschop en wordt van zijn functie ontheven. Geleidelijk aan mindert de belangstelling voor Theunis en zijn madonna, maar een harde kern toegewijden blijft hem steunen. Theunis, die als een ziener en een profeet wordt beschouwd, heeft enkele honderden volgelingen die samen met hem maandelijks op bedevaart gaan naar Bohan of naar Mortsel afzakken. In '75 wordt zelfs een bescheiden klooster met kapel gesticht in Bierbeek bij Leuven, ter ere van de Madonna van Mortsel-Bohan.

De instelling van de Bohan-bedevaarten en de stichting in Bierbeek betekenen in zekere mate de institutionalisering van de beweging rond Theunis. Het aartsbisdom van Mechelen, waartoe Bierbeek behoort, en het bisdom Namen, waaronder Bohan ressorteert, keuren de activiteiten rond de Mortselse ziener af, net zoals eerder het bisdom Antwerpen.

De volgelingen kiezen door hun toewijding aan Theunis de facto voor een bestaan in de marge van de kerk, maar desondanks blijven velen onder hen ook de traditionele bedevaartsoorden, die wél door de kerk zijn erkend, bezoeken zoals Scherpenheuvel of Oostakker.

Genezingen

De wonderlijke verschijningen blijven niet voorbehouden tot Theunis alleen. Ook enkele getrouwen beweren religieuze ervaringen te hebben: bij het zien van Leon Theunis en het Mariabeeld of tijdens het nuttigen van de hostie hebben ze 'hemelse gewaarwordingen'. Ze ruiken rozengeur of wierook. Sommigen voelen een onzichtbare handoplegging tijdens het bidden, samen met Theunis. Er zijn er die tranen waarnemen bij het Mariabeeld in Mortsel.

Natuurlijk kunnen ook wonderbaarlijke genezingen niet achterwege blijven: een aantal pelgrims getuigt over ziekten en kwalen die op miraculeuze wijze ongedaan worden gemaakt op voorspraak van Leon Theunis. In de kapel in Mortsel hangen verscheidene ex voto's, plakketjes met dankbetuigingen voor bekomen gunsten en genezingen.

Dat dergelijke randfenomenen mensen fascineren, zeker in de jaren '70, kan verklaard worden door de omwentelingen die de katholieke kerk in die jaren onderging: het Tweede Vaticaans Concilie met zijn grote liturgische wijzigingen is net achter de rug en de revolte van '68 zorgt voor heel wat onzekerheden in de maatschappij, ook in de kerk. Veel behoudsgezinde rooms-katholieken voelen zich ontheemd door die 'nieuwerwetse' denkbeelden en hebben heimwee naar de geloofsbeleving uit hun jeugd. Een miraculeuze madonna past helemaal in dat nostalgisch plaatje.

Foto van Leon Theunis in de kapel van Mortsel

Ruim tien jaar lang weet Theunis een hechte groep volgelingen rond zich te binden. Sommige fervente aanhangers beschouwen hem als een apostel, een nieuwe Mozes. In 1985 overlijdt Leon Theunis, maar tot op vandaag blijft de kapel in Mortsel volk trekken, weliswaar in veel kleinere aantallen dan vroeger, vooral dan op speciale dagen, zoals Mariale feestdagen of de sterfdag van Leon Theunis. Julienne Stuer, ooggetuige van de wenende madonna, woont nu in het vroegere huis van Theunis en onderhoudt samen met haar echtgenoot de Mariakapel in de garage. Ook in Bohan komen nog bedevaarders bijeen.

VRTNU VRTNU VRTNU