Spring naar inhoud

Churchill en de dodelijke chocolade

Churchill - © .
geschreven op 17 januari 2018

Chocolade kan dodelijk zijn en dan hebben we het niet over gevallen waarin té grote hoeveelheden van het snoepgoed worden geconsumeerd, maar over een explosieve chocoladereep die de dood van Churchill moest veroorzaken tijdens de Tweede Wereldoorlog, een ideetje van Hitler en de zijnen. Of wat dacht u...

Darkest Hour
Lees het verhaal over Churchill en de levensgevaarlijke chocolade van Hitler n.a.v. de première van de nieuwste biografische Churchill-film: 'Darkest Hour'.
Churchill en zijn vrouw Clementine aan de thee

Dat Adolf Hitler de Britse oorlogspremier Winston Churchill geen warm hart toedroeg, is een understatement. De charismatische sigaar-rokende en whisky-drinkende Engelsman was een doorn in het oog van Hitler, niet alleen omwille van zijn politieke en militaire beslissingen, maar ook omdat Churchill – misschien nog meer dan koning George VI – hét symbool was van The British Empire. En zoals Hitler de verpersoonlijking was van het Derde Rijk, zo kon Churchill gezien worden als het uithangbord en de spreekbuis van de westerse geallieerden met president Roosevelt en generaal De Gaulle in zijn schaduw.

Bommetje!

De dood van Winston Churchill zou het moraal van de geallieerden een zware slag toebrengen en dus bedachten de nazi’s een plan om de Britse premier fysiek uit te schakelen. Duitse specialisten ontwikkelden een ingenieuze bom, vermomd als een reep chocolade. Of Hitler hier zelf voor iets tussen zat, weten we niet. Hij was wel een zoetekauw en stond bekend als een fervent liefhebber van chocolade.

Peter's Chocolate

De Duitsers ontwikkelden een bom, die er langs buiten uitzag als een reep Peter’s Chocolate, een bekend Zwitsers chocolademerk, dat zowel in Duitsland als in Engeland populair was. In de zwarte verpakking met goudgele letters stak een ogenschijnlijk gewone chocoladereep, maar onder een fijn laagje chocolade zat een vernuftige bom in staal. Wie een stuk van de reep afbrak, zou zo aan een canvas-strook trekken en daarmee het explosief activeren. Binnen enkele seconden zou de bom tot ontploffing komen en dood en vernieling zaaien bij de onmiddellijke omstaanders.

Het was de bedoeling dat Churchill of één van zijn naaste medewerkers deze reep chocolade zou aanbreken tijdens een kabinetsvergadering in de Cabinet War Room, de ondergrondse bunker waar de Britse regering en de legertop tijdens de Tweede Wereldoorlog bijeenkwamen. Dit ondergronds verblijf lag midden in de regeringswijk Whitehall vlakbij Downing Street 10, de officiële residentie van de premier.

Cabinet War Room, de vergaderzaal
Cabinet War Room, kaartenzaal en communicatiecentrum

Hoe de nazi’s dachten deze reep in de regeringskelders te smokkelen, is niet bekend. Mogelijk hadden ze een infiltrant op het oog die de dodelijke chocolade zou klaar leggen bij de etenswaren op de tafel van Churchill. Gezien zijn Bourgondische levensstijl zou smulpaap Churchill – zo redeneerden de Duitsers – een stuk chocolade niet lang onaangeroerd laten liggen.

Spion

Het plan is nooit ten uitvoer gebracht, want in de lente van 1943 kwam de Britse spionagedienst MI5 er achter dat de nazi’s dergelijke bommen hadden ontwikkeld: "We have received information that the enemy are using pound slabs of chocolate which are made of steel with a very thin covering of real chocolate. Inside there is high explosive and some form of delay mechanism…"

Brief van MI5-baas Rothschild aan tekenaar Fish over de chocolade-bom

Lord Victor Rothschild, één van de MI5-bazen en verantwoordelijk voor de contra-sabotage-eenheid van de inlichtingendienst, was er niet gerust in en vroeg aan een tekenaar om een schets te maken van zo’n bom, zodat alle betrokkenen zouden beseffen waarvoor ze moesten opletten: een reep chocola!

Laurence Fish, een jonge artiest, kreeg de opdracht via een geheime brief. Zijn schetsen zijn bewaard gebleven en laten zien hoe de bom zou functioneren. Op de tekening staat het opengebroken stuk chocolade, klaar om te exploderen.

De tekening van Fish met uitleg over de bom
Thermos-bom, een tekening van Fish

Op vraag van MI5 maakte Fish nog andere tekeningen van potentieel gevaarlijke bommen, verborgen in alledaagse onschuldig uitziende voorwerpen. Een thermoskan, een soepketel, een blik motorolie, een zakhorloge, erwten in conserven, enzovoort. Van deze laatste soort troffen MI5-agenten vier exemplaren aan bij een groepje Duitse spionnen, die werden gearresteerd in Ierland. Ze zouden deze conservenblikken afleveren bij de catering van Buckingham Palace en zo de koninklijke familie willen treffen.

Sigaartje?

Geen van deze explosieve toestellen heeft ooit effectief gewerkt tijdens de oorlog. Misschien hadden de Duitsers hun huiswerk beter moeten maken en – ik zeg maar wat – een sigaar laten bezorgen aan Churchill. Hij rookte dagelijks een kleine 8 à 10 stuks Cubaanse sigaren van het Julieta-type. Eén explosief exemplaar ertussen had mogelijk wél effect geressorteerd. Maar ja, Hitler was geen roker en kon zich misschien niet voorstellen dat een sigaar een beter lokmiddel was dan een stuk chocolade.

Churchill met zijn onafscheidelijke sigaar
VRTNU VRTNU VRTNU