Spring naar inhoud
enkel online

Brussel, scherven van geluk

Wat is dat toch met onze Belgische hoofdstad? Vandaag kijkt iedereen naar Molenbeek, maar ook twintig jaar geleden was dat al het geval.

Brussel, scherven van geluk is geen gewone documentaire over de stad aan de Zenne. Regisseur Jef Cornelis en scenaristen Rudi Laermans en Pieter ’T Jonck trokken in 1995 op onderzoek. Ze wilden de plaats begrijpen waar dag na dag honderdduizenden Vlamingen ’s morgens per trein of auto aankomen, en ’s avonds weer vertrekken. Waarom veranderde het ooit ‘bruisende Brussel’ in een voor Vlamingen én Franstaligen ‘Verboden Stad’?

Zo luidde het in 1995 in de perstekst :

"Voor het huidige Brussel staat in dit beeldessay de deelgemeente Molenbeek model. Onder de tussentitel ‘Molem, mijn dorp’ worden soms beklijvende beelden van het modale migrantenbestaan getoond. Maar goed veertig jaar geleden was datzelfde Molenbeek nog een typische voorstad, hoofdzakelijk bevolkt door Vlaams- en Franssprekende arbeiders en lagere bedienden. Archiefmateriaal evoceert dit bijna verdwenen verleden. Sporen daarvan weerklinken ook in beelden van de nog steeds in Molenbeek wonende Belgen. Vaak gaat het om hoogbejaarden of andere kansarmen, die in het plaatselijke stamcafé luidop de wens uiten om voorgoed élders te kunnen gaan wonen. Brussel is voor deze mensen een gevangenis, een besmette stad.

Waarom is Molenbeek vandaag de dag niet meer de bijna dorpse voorstad van weleer? De makers van Brussel, scherven van geluk vinden het antwoord in de droom van vooruitgang die tijdens de Expo 58 werd geënsceneerd. Ook de Brusselse politici en bouwheren verlangden naar een toekomststad, een hypermodern Brussel met veel hoogbouw en kantoren. Dat nieuwe Brussel moest op het Belgische achterland en Europa worden aangesloten via een verkeersvriendelijk net van bruggen, tunnels en autowegen. Hoe deze droom tijdens ‘the golden sixties’ gestalte kreeg, toont deze semi-documentaire aan de hand van archiefbeelden over de afbraak van de Noordwijk.

Brussel, scherven van geluk wil niet het definitieve antwoord bieden op de vraag waarom de hoofdstad van Europa zo sjofel aandoet. Twijfels over de eigen onderneming weerklinken onder meer in de door Frank Vercruyssen ingesproken teksten van de Franse historica Arlette Farge – ze worden afgewisseld met enkele fragmenten van een tekst van Louis-Paul Boon over Brussel. Toch berust deze essayistische documentaire op een duidelijk in beeld gebrachte stelling: de huidige Brusselaars bewonen een tot ruïne vervallen fantasmagorie."

VRTNU VRTNU VRTNU