Spring naar inhoud
Bekijk Alleen Elvis blijft bestaan op
Alleen Elvis blijft bestaan is en blijft een vaste waarde op Canvas. Dit najaar schuiven acht nieuwe gasten aan tafel bij Thomas Vanderveken.

Alle gasten op een rij

Ze maken muziek, acteren, verdiepen zich in wiskunde, klimaat of een waardig levenseinde. Ze geven mee vorm aan het maatschappelijk debat. Ze praten en schrijven over wat echt en fake is, over leven en dood en kijken kritisch naar de actualiteit. Hun parcours is boeiend en afwisselend.

Dit zijn ze:

Daan Stuyven zaterdag 26 oktober

Daan Stuyven zaterdag 26 oktober

Het nieuwe seizoen van Alleen Elvis blijft bestaan opent met een veelzijdig artiest. Een muzikant die zo veel meer is dan een zanger. Solo of in een van zijn groepen, Daan Stuyven is een creatief wezen dat fier is op wat hij zijn “locale weirdness” noemt.

Toen hij zeven was bespeelde hij enkel de sitar, maar wanneer hij naar de hitlijsten begint te luisteren, roepen de popgoden hem. Omdat het niet echt wil lukken met zijn eerste bandjes, Volt, Supermarx en Running Cow, volgt hij zijn andere artistieke roeping en gaat hij als grafisch ontwerper aan de slag in de reclamewereld. Visueel zal hij altijd heel sterk blijven. Wanneer Daan in 1996 multitalent Rudy Trouvé ontmoet op een feestje gaat het snel. Eén week later nemen ze een demo op van het nummer Chemical, één maand later spelen ze live. Dead Man Ray is geboren en dat zullen we geweten hebben.

Ondertussen werkt hij ook solo en zorgt het nummer Swedish Designer Drugs voor de grote doorbraak. Het groeit uit tot een clubklassieker. Zijn cd Victory gaat verder op de weg van het succes. Ondertussen groeit ook zijn band met topmuzikanten als Isolde Lasoen, wint hij goud op de ZAMU awards en zorgt hij live voor spektakel. Zelf zegt hij dat hij eerder verlegen is, maar dat hij in de loop van de jaren voor een stuk zijn personage is geworden.

“De eerste keren doe je dat als act, maar gaandeweg sluipt dat in je. If you try to become an icon, the icon becomes you."

Na de wilde jaren woont hij nu in het mooie landelijke Overijse waar hij de broodnodige rust vind. Hoewel, Dead Man Ray is net aan een schitterende comeback bezig. Daan probeert al zijn hele leven om het mysterie “vrouw” te begrijpen. Een fragment dat dit mysterie volgens hem helemaal vat komt uit de Italiaanse film, Respiro. Een film met prachtige beeldvoering, begeleid met sfeervolle muziek van jazz-tenorsax-legende John Surman.


Chams Eddine Zaougui zaterdag 2 november

Chams Eddine Zaougui zaterdag 2 november

Op 2 november ontvangt Thomas arabist en opiniemaker Chams Eddine Zaougui. Chams heeft arabistiek gestudeerd in Gent en in Caïro. Hij groeit op als kind van een Belgische moeder en een Tunesische vader. De jonge Chams voelt dat hij de cultuur van zijn vader niet scherp krijgt.

“Het was een frustratie die ik van kinds af meedroeg: over de Arabische cultuur kreeg ik van alles te zien, zonder het echt te begrijpen.”

Met zijn ouders trekt hij elke zomer naar een klein dorp in de Tunesische woestijn, de geboorteplek van zijn vader. Daar hoort hij voor het eerst gefluisterde verhalen over folteringen en arrestaties onder het regime van toenmalig president Ben Ali. Rond die dictatuur hangt voor Chams een waas van mysterie.

Pas na de Arabische lente wordt de Arabier in Chams wakker. Sinds de start van de Arabische opstanden in 2011 schrijft hij analyses voor De Standaard. Zijn stukken verschijnen ook in Knack, NRC, de Volkskrant, De Groene Amsterdammer en The New York Times. Voor zijn boek Dictators. Een Arabische geschiedenis kijkt hij twee jaar lang in de hoofden van dictators als Sadam Hoessein, Kaddhafi en Gamal Abdel Nasser. Hij toont welke diepe wonden dictators hebben geslagen in de Arabische wereld. Via de geschiedenis probeert hij een beter inzicht te krijgen in de actuele wereld. Chams kiest in een van zijn fragmenten voor een interview met de Poolse schrijver/journalist Ryszard Kapuściński. De aandacht van Kapuściński voor het menselijke aspect bij ingrijpende historische gebeurtenissen en zijn manier van schrijven, die het midden houdt tussen literatuur en journalistiek, inspireerden Chams om zelf in de journalistiek te gaan.


Wim Distelmans zaterdag 9 november

Wim Distelmans zaterdag 9 november

Op 9 november is oncoloog Wim Distelmans te gast in Alleen Elvis blijft bestaan. Wim is vooral bekend als voorvechter voor de erkenning van palliatieve zorg en pleitbezorger voor een waardig levenseinde. Hij gaat nauwgezet om met mensen die lijden, omdat hij als geen ander weet hoe graag mensen leven. En hoe moeilijk ook, in zijn leven en in zijn werk is humor een belangrijke factor.

Als tiener was hij vastbesloten om regisseur te worden. Maar op aandringen van thuis kiest hij dan toch voor een “serieus” diploma. Hij studeert radiotherapie en oncologie.

In 1993 is euthanasie nog niet gelegaliseerd, maar het wordt wel toegepast. Wanneer Wim als arts gevraagd wordt om over euthanasie te spreken in een krant, vindt hij dat de tijd is gekomen om de hypocrisie rond het thema te doorbreken. Een keerpunt.

Vandaag is Wim specialist en professor palliatieve geneeskunde. Het scheppen van een kader om mensen waardig te laten sterven, dat is zijn missie. Hij doet pionierswerk en heeft altijd één doel voor ogen: blijf de mens als mens zien en niet als patiënt. Daarom richtte hij Topaz op, het eerste huiselijke dagcentrum voor ernstig zieken.

“We proberen de mensen in Topaz niet als patiënten of zieken maar als gasten te behandelen. Soms vertellen ze ons dat ze bij ons vergeten dat ze ziek zijn. Dat is het mooiste compliment dat ze ons kunnen geven.”

Wim kiest voor een fragment uit de Israëlische film The Farewell Party, een gitzwarte komedie over dood en euthanasie. De film volgt een hoogbejaarde vriendengroep in een bejaardentehuis. Ze maken een machine om een van hen te helpen euthanasie te plegen. Dat er ondanks het trieste thema humor in zit is voor Wim heel belangrijk.


Ann Dooms zaterdag 16 november

Ann Dooms zaterdag 16 november

Thomas ontvangt deze week een vrouw die vindt dat wiskunde dringend weer sexy moet worden. Professor wiskunde Ann Dooms beweert bovendien dat iedereen wiskunde kan leren, als het maar goed wordt aangebracht.

"Wiskunde heeft helaas niet echt een sexy imago en dat komt omdat veel mensen niet beseffen hoe belangrijk wiskunde is in ons leven."

Ann Dooms leidt de onderzoeksgroep Digital Mathematics aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze werkt rond wiskundige concepten die zowel op korte als lange termijn bijdragen aan de samenleving. Haar onderzoek is meer dan actueel in deze tijden van fake news. De gepassioneerde wiskundige focust op digitale forensiek en veiligheid. Of hoe je louter via wiskundige bewerkingen vervalste foto’s, documenten en historische kunstwerken kan opsporen.

Op die manier werkt Ann via zuivere wiskunde mee aan de grote vraagstukken van onze digitale samenleving. En ze wint er prijzen mee. Zo ging ze eind vorig jaar met de Senior Cera Award naar huis, een erkenning voor een ingenieur of exacte wetenschapper die zijn of haar loopbaan richt op maatschappelijke uitdagingen.

Ze blijft zich inzetten voor een beter imago van haar vak, geeft een lezing op TEDx Brussel, schrijft een column rond wiskunde achter digitale toepassingen voor EOS, is ambassadrice van de “Wiskunnend Wiske” wedstrijd en organiseert The Beautiful Impact of Mathematics in Society congressen. Haar passie spreekt ook uit haar fragmenten. Zo kiest ze voor een fragment uit de Braziliaanse film Cidade de Deus, een aangrijpend portret van het harde en moeilijke leven van de straatkinderen in Rio de Janeiro. Ann ging tijdens haar doctoraat op studiebezoek in Rio en verloor er haar hart.


Margot Vanderstraeten zaterdag 23 november

Margot Vanderstraeten zaterdag 23 november

Op 23 november krijgt Alleen Elvis blijft bestaan een bestseller auteur over de vloer. Mazzel Tov is niet het eerste boek van Margot Vanderstraeten, maar zeker het meest bekende. Ze schrijft erin over haar periode als werkstudente in een orthodox-joods gezin. Het is een vlot lezende roman waarmee ze de Prijs voor het Religieuze boek wint.

Naast schrijfster is Margot ook een (ver)taalbeest. Ze studeert af als vertaler Frans-Spaans.Een opleiding die ze grotendeels zelf financiert door les te geven aan de joodse kinderen die een rol spelen in Mazzel Tov. Na haar studie gaat ze aan de slag als copywriter en vertaler. In 2003 wint ze het Grote Dictee van de Nederlandse taal als Bekende Vlaming. Samen met Stephan Vanfleteren maakt ze mooie diepte-interviews voor enkele kranten. Ze schrijft, in een beurtrol met Hugo Camps, ook een hele tijd columns.

Haar pen wordt steeds beter en haar nieuwsgierige geest wordt aangescherpt door heel veel te lezen. Dat lezen begint tijdens een moeilijke schooltijd wanneer ze wordt opgepikt door een schooldirectrice die haar de grote schrijvers doet ontdekken.

“Intensief lezen is een vorm van vreemdgaan. En als schrijver sta je aan de zijlijn. Dat vind ik geweldig.”

Margot investeert heel veel in haar schrijven, als ze schrijft is ze asociaal. Intensiteit zoekt ze in alles, in schrijven, maar ook in haar interviews, in gesprekken. Aandacht is iets dat ze niet wil spreiden. Groeien mag traag gaan.

Ze is spaarzaam met interviews maar voor een keer gunt ze een blik in haar leefwereld.

Een van haar lievelingsfragmenten is een interview van journalist Bernard Pivot met de Frans-Vlaamse schrijfster Marguerite Yourcenar, waarin ze het heeft over non-conformisme. Margot kan duizend keer kijken naar hoe het vuur van Yourcenar overspringt op de legendarische Franse interviewer.


Valerie Trouet zaterdag 30 november

Valerie Trouet zaterdag 30 november

Deze week ontvangt Thomas een Vlaamse gast uit het buitenland: Valerie Trouet is een klimaat-wetenschapper die woont en werkt in Tucson, Arizona.

Ze bestudeert al zo'n 20 jaar het klimaat aan de hand van de jaarringen van bomen. Dat is voor haar een manier om verhalen te vertellen uit een ver verleden. Ze is ook een autoriteit op het gebied van bossen en bosbranden. Haar groeiende frustratie omdat er met al de inzichten van haar en haar collega's "amper iets" gedaan wordt, ontmoedigt haar niet. Integendeel, ze probeert harder dan ooit om de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek tot bij het grote publiek te brengen.

Strijdbaar is ze al van kleins af aan. Als jongste van drie zussen met een vader die professor is in de farmacologie, stelt de vraag zich niet of vrouwen aan wetenschap kunnen doen. Ze doen het gewoon. Maar het nieuws over het klimaat is verre van positief. Om daar het hoofd aan te bieden, zoekt Valerie schoonheid in muziek, kunst of de natuur. Dat ze door haar beroep niet passief toekijkt maar actief onderzoek doet, helpt ook.

Valerie kiest voor een aria uit de legendarische opera Madame Butterfly van Puccini. Muziek die ze als kind via haar vader ingelepeld kreeg en steeds meer kan appreciëren. Deze muziek vormt het ideale tegengewicht wanneer het werk zwaar doorweegt.


Michael Van Peel zaterdag 7 december

Michael Van Peel zaterdag 7 december

Op 7 december is stand-upcomedian Michael Van Peel te gast bij Thomas Vanderveken. Normaal staat Michael rond die tijd van het jaar op de planken met zijn eindejaarsconference. “Snedig, snel en politiek relevant" luidt het dan meestal in de recensies. Onder het erg aaibare uiterlijk van Michael gaan namelijk een sterk observatievermogen en een vlijmscherpe geest schuil. Maar in 2018 besluit hij na 10 jaar dat het genoeg is geweest.

Het stond niet altijd vast dat Michael Van Peel stand-upcomedian zou worden. Hij studeert voor handelsingenieur, maar in tegenstelling tot zijn medestudenten wordt hij geen manager of bankdirecteur. Hij kiest voor stand-upcomedy, na een zetje van collega Nigel Williams, die hem de tip meegeeft dat "je moet schrijven over wat je kwaad maakt".

Michael komt uit een gezin waar stevig gediscussieerd wordt. Vader Van Peel is huisarts en dorpspoliticus bij CD&V. Zijn zus Valerie maakt furore in de nationale politiek. Dat geeft vonken aan tafel, maar ook veel liefde. Van Peel is een fervente Vespa-rijder. Na zijn Erasmus-jaar in Italië trekt hij anderhalve maand door West-Europa, met de Vespa, de rugzak en een budget van 10 euro per dag. Dat soort reizen blijft hij maken. Hij doorkruist zelfs Afrika op zijn Vespa. “Een reis doorheen de uitgestrekte zandvlakten van de Sahara en langs de kronkelpaden in mijn hoofd.” Het zijn reizen die er mee voor zorgen dat hij geëngageerd in het leven staat. Zijn Vespa is nog altijd heilig.

Michael kiest voor een fragment uit de ruimte. Op 14 februari 1990 neemt ruimtesonde Voyager 1 een legendarische foto: een familieportret van Neptunus, Uranus, Saturnus, Jupiter, Venus en de “Pale Blue Dot”, de Aarde. Het beeld vat alles samen wat Michael zo fascineert aan de ruimte.


Maaike Cafmeyer zaterdag 14 december

Maaike Cafmeyer zaterdag 14 december

Alleen Elvis sluit het seizoen af in stijl met een van populairste én grappigste vrouwen van Vlaanderen: Maaike Cafmeyer.

De jonge, verlegen Maaike droomt ervan om vroedvrouw te worden. Het scheelt ook niet veel of ze wordt lerares godsdienst, maar uiteindelijk doet toch wat ze al heel haar leven wou: acteren. Ze is erg aangetrokken tot de sfeer die ze kent van het amateurtoneel waar haar vader en grootvader actief zijn. Op haar 22ste begint ze aan haar toneelopleiding. Dat stuit aanvankelijk op verzet thuis, waar acteren als een hobby wordt aanzien, niet als een beroep. En na een fijne, maar complexe jeugd in Torhout trekt Maaike naar Gent.

Haar carrière als actrice begint in het theater met de rol van Lucky in Wachten op Godot van Samuel Beckett. Haar toenemende bekendheid dankt ze vooral aan haar rol in televisieprogramma’s. Met als grote doorbraak Het geslacht De Pauw. Sinds dan is ze niet weg te denken uit talloze quizzen, televisiereeksen en als stemmetje in animatiefilms.

Thuis is muziek belangrijk. Haar Nederlandse man is cellist en ze musiceren vaak met hun twee dochters. Maaike wordt vaak beschouwd als een “zotte doos”, maar ze heeft ook een nostalgische en mysterieuze kant waarin ze het leven niet altijd als een cadeau ziet.

“Dat vrolijke blondje is dan misschien niet mijn natuurlijke staat, het maakt wel deel van me uit. Als je voor niemand een bedreiging vormt, ben je altijd veilig.”

Ook Maaike brengt negen fragmenten mee, waaronder de documentaire “An Honest Liar”, over de illusionist James “the Amazing” Randi. Hij is de schrik van gebedsgenezers, helderzienden en andere charlatans omdat hij hun leugenachtige werkwijze bloot legt. Een thema dat Maaike mateloos fascineert.


Daan Stuyven zaterdag 26 oktober

Het nieuwe seizoen van Alleen Elvis blijft bestaan opent met een veelzijdig artiest. Een muzikant die zo veel meer is dan een zanger. Solo of in een van zijn groepen, Daan Stuyven is een creatief wezen dat fier is op wat hij zijn “locale weirdness” noemt.

Toen hij zeven was bespeelde hij enkel de sitar, maar wanneer hij naar de hitlijsten begint te luisteren, roepen de popgoden hem. Omdat het niet echt wil lukken met zijn eerste bandjes, Volt, Supermarx en Running Cow, volgt hij zijn andere artistieke roeping en gaat hij als grafisch ontwerper aan de slag in de reclamewereld. Visueel zal hij altijd heel sterk blijven. Wanneer Daan in 1996 multitalent Rudy Trouvé ontmoet op een feestje gaat het snel. Eén week later nemen ze een demo op van het nummer Chemical, één maand later spelen ze live. Dead Man Ray is geboren en dat zullen we geweten hebben.

Ondertussen werkt hij ook solo en zorgt het nummer Swedish Designer Drugs voor de grote doorbraak. Het groeit uit tot een clubklassieker. Zijn cd Victory gaat verder op de weg van het succes. Ondertussen groeit ook zijn band met topmuzikanten als Isolde Lasoen, wint hij goud op de ZAMU awards en zorgt hij live voor spektakel. Zelf zegt hij dat hij eerder verlegen is, maar dat hij in de loop van de jaren voor een stuk zijn personage is geworden.

“De eerste keren doe je dat als act, maar gaandeweg sluipt dat in je. If you try to become an icon, the icon becomes you."

Na de wilde jaren woont hij nu in het mooie landelijke Overijse waar hij de broodnodige rust vind. Hoewel, Dead Man Ray is net aan een schitterende comeback bezig. Daan probeert al zijn hele leven om het mysterie “vrouw” te begrijpen. Een fragment dat dit mysterie volgens hem helemaal vat komt uit de Italiaanse film, Respiro. Een film met prachtige beeldvoering, begeleid met sfeervolle muziek van jazz-tenorsax-legende John Surman.

Chams Eddine Zaougui zaterdag 2 november

Op 2 november ontvangt Thomas arabist en opiniemaker Chams Eddine Zaougui. Chams heeft arabistiek gestudeerd in Gent en in Caïro. Hij groeit op als kind van een Belgische moeder en een Tunesische vader. De jonge Chams voelt dat hij de cultuur van zijn vader niet scherp krijgt.

“Het was een frustratie die ik van kinds af meedroeg: over de Arabische cultuur kreeg ik van alles te zien, zonder het echt te begrijpen.”

Met zijn ouders trekt hij elke zomer naar een klein dorp in de Tunesische woestijn, de geboorteplek van zijn vader. Daar hoort hij voor het eerst gefluisterde verhalen over folteringen en arrestaties onder het regime van toenmalig president Ben Ali. Rond die dictatuur hangt voor Chams een waas van mysterie.

Pas na de Arabische lente wordt de Arabier in Chams wakker. Sinds de start van de Arabische opstanden in 2011 schrijft hij analyses voor De Standaard. Zijn stukken verschijnen ook in Knack, NRC, de Volkskrant, De Groene Amsterdammer en The New York Times. Voor zijn boek Dictators. Een Arabische geschiedenis kijkt hij twee jaar lang in de hoofden van dictators als Sadam Hoessein, Kaddhafi en Gamal Abdel Nasser. Hij toont welke diepe wonden dictators hebben geslagen in de Arabische wereld. Via de geschiedenis probeert hij een beter inzicht te krijgen in de actuele wereld. Chams kiest in een van zijn fragmenten voor een interview met de Poolse schrijver/journalist Ryszard Kapuściński. De aandacht van Kapuściński voor het menselijke aspect bij ingrijpende historische gebeurtenissen en zijn manier van schrijven, die het midden houdt tussen literatuur en journalistiek, inspireerden Chams om zelf in de journalistiek te gaan.

Wim Distelmans zaterdag 9 november

Op 9 november is oncoloog Wim Distelmans te gast in Alleen Elvis blijft bestaan. Wim is vooral bekend als voorvechter voor de erkenning van palliatieve zorg en pleitbezorger voor een waardig levenseinde. Hij gaat nauwgezet om met mensen die lijden, omdat hij als geen ander weet hoe graag mensen leven. En hoe moeilijk ook, in zijn leven en in zijn werk is humor een belangrijke factor.

Als tiener was hij vastbesloten om regisseur te worden. Maar op aandringen van thuis kiest hij dan toch voor een “serieus” diploma. Hij studeert radiotherapie en oncologie.

In 1993 is euthanasie nog niet gelegaliseerd, maar het wordt wel toegepast. Wanneer Wim als arts gevraagd wordt om over euthanasie te spreken in een krant, vindt hij dat de tijd is gekomen om de hypocrisie rond het thema te doorbreken. Een keerpunt.

Vandaag is Wim specialist en professor palliatieve geneeskunde. Het scheppen van een kader om mensen waardig te laten sterven, dat is zijn missie. Hij doet pionierswerk en heeft altijd één doel voor ogen: blijf de mens als mens zien en niet als patiënt. Daarom richtte hij Topaz op, het eerste huiselijke dagcentrum voor ernstig zieken.

“We proberen de mensen in Topaz niet als patiënten of zieken maar als gasten te behandelen. Soms vertellen ze ons dat ze bij ons vergeten dat ze ziek zijn. Dat is het mooiste compliment dat ze ons kunnen geven.”

Wim kiest voor een fragment uit de Israëlische film The Farewell Party, een gitzwarte komedie over dood en euthanasie. De film volgt een hoogbejaarde vriendengroep in een bejaardentehuis. Ze maken een machine om een van hen te helpen euthanasie te plegen. Dat er ondanks het trieste thema humor in zit is voor Wim heel belangrijk.

Ann Dooms zaterdag 16 november

Thomas ontvangt deze week een vrouw die vindt dat wiskunde dringend weer sexy moet worden. Professor wiskunde Ann Dooms beweert bovendien dat iedereen wiskunde kan leren, als het maar goed wordt aangebracht.

"Wiskunde heeft helaas niet echt een sexy imago en dat komt omdat veel mensen niet beseffen hoe belangrijk wiskunde is in ons leven."

Ann Dooms leidt de onderzoeksgroep Digital Mathematics aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze werkt rond wiskundige concepten die zowel op korte als lange termijn bijdragen aan de samenleving. Haar onderzoek is meer dan actueel in deze tijden van fake news. De gepassioneerde wiskundige focust op digitale forensiek en veiligheid. Of hoe je louter via wiskundige bewerkingen vervalste foto’s, documenten en historische kunstwerken kan opsporen.

Op die manier werkt Ann via zuivere wiskunde mee aan de grote vraagstukken van onze digitale samenleving. En ze wint er prijzen mee. Zo ging ze eind vorig jaar met de Senior Cera Award naar huis, een erkenning voor een ingenieur of exacte wetenschapper die zijn of haar loopbaan richt op maatschappelijke uitdagingen.

Ze blijft zich inzetten voor een beter imago van haar vak, geeft een lezing op TEDx Brussel, schrijft een column rond wiskunde achter digitale toepassingen voor EOS, is ambassadrice van de “Wiskunnend Wiske” wedstrijd en organiseert The Beautiful Impact of Mathematics in Society congressen. Haar passie spreekt ook uit haar fragmenten. Zo kiest ze voor een fragment uit de Braziliaanse film Cidade de Deus, een aangrijpend portret van het harde en moeilijke leven van de straatkinderen in Rio de Janeiro. Ann ging tijdens haar doctoraat op studiebezoek in Rio en verloor er haar hart.

Margot Vanderstraeten zaterdag 23 november

Op 23 november krijgt Alleen Elvis blijft bestaan een bestseller auteur over de vloer. Mazzel Tov is niet het eerste boek van Margot Vanderstraeten, maar zeker het meest bekende. Ze schrijft erin over haar periode als werkstudente in een orthodox-joods gezin. Het is een vlot lezende roman waarmee ze de Prijs voor het Religieuze boek wint.

Naast schrijfster is Margot ook een (ver)taalbeest. Ze studeert af als vertaler Frans-Spaans.Een opleiding die ze grotendeels zelf financiert door les te geven aan de joodse kinderen die een rol spelen in Mazzel Tov. Na haar studie gaat ze aan de slag als copywriter en vertaler. In 2003 wint ze het Grote Dictee van de Nederlandse taal als Bekende Vlaming. Samen met Stephan Vanfleteren maakt ze mooie diepte-interviews voor enkele kranten. Ze schrijft, in een beurtrol met Hugo Camps, ook een hele tijd columns.

Haar pen wordt steeds beter en haar nieuwsgierige geest wordt aangescherpt door heel veel te lezen. Dat lezen begint tijdens een moeilijke schooltijd wanneer ze wordt opgepikt door een schooldirectrice die haar de grote schrijvers doet ontdekken.

“Intensief lezen is een vorm van vreemdgaan. En als schrijver sta je aan de zijlijn. Dat vind ik geweldig.”

Margot investeert heel veel in haar schrijven, als ze schrijft is ze asociaal. Intensiteit zoekt ze in alles, in schrijven, maar ook in haar interviews, in gesprekken. Aandacht is iets dat ze niet wil spreiden. Groeien mag traag gaan.

Ze is spaarzaam met interviews maar voor een keer gunt ze een blik in haar leefwereld.

Een van haar lievelingsfragmenten is een interview van journalist Bernard Pivot met de Frans-Vlaamse schrijfster Marguerite Yourcenar, waarin ze het heeft over non-conformisme. Margot kan duizend keer kijken naar hoe het vuur van Yourcenar overspringt op de legendarische Franse interviewer.

Valerie Trouet zaterdag 30 november

Deze week ontvangt Thomas een Vlaamse gast uit het buitenland: Valerie Trouet is een klimaat-wetenschapper die woont en werkt in Tucson, Arizona.

Ze bestudeert al zo'n 20 jaar het klimaat aan de hand van de jaarringen van bomen. Dat is voor haar een manier om verhalen te vertellen uit een ver verleden. Ze is ook een autoriteit op het gebied van bossen en bosbranden. Haar groeiende frustratie omdat er met al de inzichten van haar en haar collega's "amper iets" gedaan wordt, ontmoedigt haar niet. Integendeel, ze probeert harder dan ooit om de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek tot bij het grote publiek te brengen.

Strijdbaar is ze al van kleins af aan. Als jongste van drie zussen met een vader die professor is in de farmacologie, stelt de vraag zich niet of vrouwen aan wetenschap kunnen doen. Ze doen het gewoon. Maar het nieuws over het klimaat is verre van positief. Om daar het hoofd aan te bieden, zoekt Valerie schoonheid in muziek, kunst of de natuur. Dat ze door haar beroep niet passief toekijkt maar actief onderzoek doet, helpt ook.

Valerie kiest voor een aria uit de legendarische opera Madame Butterfly van Puccini. Muziek die ze als kind via haar vader ingelepeld kreeg en steeds meer kan appreciëren. Deze muziek vormt het ideale tegengewicht wanneer het werk zwaar doorweegt.

Michael Van Peel zaterdag 7 december

Op 7 december is stand-upcomedian Michael Van Peel te gast bij Thomas Vanderveken. Normaal staat Michael rond die tijd van het jaar op de planken met zijn eindejaarsconference. “Snedig, snel en politiek relevant" luidt het dan meestal in de recensies. Onder het erg aaibare uiterlijk van Michael gaan namelijk een sterk observatievermogen en een vlijmscherpe geest schuil. Maar in 2018 besluit hij na 10 jaar dat het genoeg is geweest.

Het stond niet altijd vast dat Michael Van Peel stand-upcomedian zou worden. Hij studeert voor handelsingenieur, maar in tegenstelling tot zijn medestudenten wordt hij geen manager of bankdirecteur. Hij kiest voor stand-upcomedy, na een zetje van collega Nigel Williams, die hem de tip meegeeft dat "je moet schrijven over wat je kwaad maakt".

Michael komt uit een gezin waar stevig gediscussieerd wordt. Vader Van Peel is huisarts en dorpspoliticus bij CD&V. Zijn zus Valerie maakt furore in de nationale politiek. Dat geeft vonken aan tafel, maar ook veel liefde. Van Peel is een fervente Vespa-rijder. Na zijn Erasmus-jaar in Italië trekt hij anderhalve maand door West-Europa, met de Vespa, de rugzak en een budget van 10 euro per dag. Dat soort reizen blijft hij maken. Hij doorkruist zelfs Afrika op zijn Vespa. “Een reis doorheen de uitgestrekte zandvlakten van de Sahara en langs de kronkelpaden in mijn hoofd.” Het zijn reizen die er mee voor zorgen dat hij geëngageerd in het leven staat. Zijn Vespa is nog altijd heilig.

Michael kiest voor een fragment uit de ruimte. Op 14 februari 1990 neemt ruimtesonde Voyager 1 een legendarische foto: een familieportret van Neptunus, Uranus, Saturnus, Jupiter, Venus en de “Pale Blue Dot”, de Aarde. Het beeld vat alles samen wat Michael zo fascineert aan de ruimte.

Maaike Cafmeyer zaterdag 14 december

Alleen Elvis sluit het seizoen af in stijl met een van populairste én grappigste vrouwen van Vlaanderen: Maaike Cafmeyer.

De jonge, verlegen Maaike droomt ervan om vroedvrouw te worden. Het scheelt ook niet veel of ze wordt lerares godsdienst, maar uiteindelijk doet toch wat ze al heel haar leven wou: acteren. Ze is erg aangetrokken tot de sfeer die ze kent van het amateurtoneel waar haar vader en grootvader actief zijn. Op haar 22ste begint ze aan haar toneelopleiding. Dat stuit aanvankelijk op verzet thuis, waar acteren als een hobby wordt aanzien, niet als een beroep. En na een fijne, maar complexe jeugd in Torhout trekt Maaike naar Gent.

Haar carrière als actrice begint in het theater met de rol van Lucky in Wachten op Godot van Samuel Beckett. Haar toenemende bekendheid dankt ze vooral aan haar rol in televisieprogramma’s. Met als grote doorbraak Het geslacht De Pauw. Sinds dan is ze niet weg te denken uit talloze quizzen, televisiereeksen en als stemmetje in animatiefilms.

Thuis is muziek belangrijk. Haar Nederlandse man is cellist en ze musiceren vaak met hun twee dochters. Maaike wordt vaak beschouwd als een “zotte doos”, maar ze heeft ook een nostalgische en mysterieuze kant waarin ze het leven niet altijd als een cadeau ziet.

“Dat vrolijke blondje is dan misschien niet mijn natuurlijke staat, het maakt wel deel van me uit. Als je voor niemand een bedreiging vormt, ben je altijd veilig.”

Ook Maaike brengt negen fragmenten mee, waaronder de documentaire “An Honest Liar”, over de illusionist James “the Amazing” Randi. Hij is de schrik van gebedsgenezers, helderzienden en andere charlatans omdat hij hun leugenachtige werkwijze bloot legt. Een thema dat Maaike mateloos fascineert.

Dit waren de gasten van 2018:

Ook in het najaar van 2018 liet Thomas tien creatieve, eigenzinnige stemmen aan het woord.

Ze maken muziek, films en theaterstukken. Ze schrijven kritische stukken over religie, mensenrechten en de toekomst van ons land. Sommigen van hen hebben al verschillende levens achter de rug en wisselden al eens bruusk van richting. Anderen werken al jaren gestaag naar hetzelfde doel toe.

Frank Vander linden

Frank Vander linden

Hij is een muzikant die zo veel meer is dan De Mens. Als zijn staat van dienst iets bewijst, is het dat hij geen hokjesdenker is. Solo of in groep, de muziek van Frank Vander linden raakt altijd.

Na zijn studies Communicatiewetenschappen wil Frank “iets met taal” gaan doen. Al snel start hij als journalist en muziekrecensent bij weekbladen Knack en Humo. In 1992 richt hij samen met Michel De Coster rockgroep De Mens op. Hun eerste single Dit is mijn huis vliegt meteen naar de top van De Afrekening en al snel volgt de eerste plaat: op De Mens staan hits als Irene en Jeroen Brouwers (schrijft een boek).

De Mens wordt een instituut in de Vlaamse muziekwereld. Tegelijkertijd speelt Frank in tal van gelegenheidsgroepen en schrijft hij nummers voor andere Nederlandstalige artiesten. Hij maakt en zoekt muziek voor tv-programma’s en creëert de soundtracks van verschillende documentaires, kortfilms en animatiefilms. Hij is producer, vertaalt liedjes naar het Nederlands en heeft al verschillende theaterteksten op zijn conto. Zijn leven en zijn muziek lopen nooit naast elkaar. Het einde van de relatie met de moeder van zijn kinderen echoot na op zijn recente soloplaat Nachtwerk.

Eén van zijn negen ultieme beeldfragmenten komt uit een Duitse tv-show: The American Folk Blues Festival. Een diverse groep muzikanten, op tournee door Europa, brengt authentieke muziek in een bordkartonnen decor. In pre-YouTube-tijden waren dit soort programma’s een echte schatkist voor een jonge, hongerige tiener met een gitaar.


Fien Troch

Fien Troch

Fien Troch is een van de meest eigenzinnige stemmen in de Belgische filmwereld, een van de weinige sterke vrouwelijke stemmen ook. Na het internationale succes van Home, tot op het filmfestival van Venetië toe, neemt ze dit jaar de tijd om een nieuwe film te schrijven.

Als dochter van de bekroonde monteur Ludo Troch groeit Fien heel vanzelfsprekend op met film. Haar eerste droom is acteren, maar met de tijd begint ze ook de schoonheid van regisseren te zien. In 2000 studeert ze af aan Sint-Lukas in Brussel, waar ze nu zelf les geeft.

Haar eerste langspeelfilm, Een ander zijn geluk, begint met een verkeersongeluk waarbij een kind overlijdt. Het liefdesdrama Unspoken gaat over de plotse verdwijning van een jong meisje. Ook in Kid slaat het noodlot toe en Home tackelt de disconnectie tussen verschillende generaties en leefwerelden. De verhalen die Fien vertelt komen binnen en blijven hangen. Een luxe, vindt ze zelf, om in de war te zijn of gedegouteerd door fictie. Dat kunst dat met iemand kan doen. Ze vertrekt liever niet van een tot in de puntjes afgewerkt scenario en wil op de set soepel kunnen omspringen met suggesties van de cast, kleine magie en onverwachte wendingen. “Anders kan je er maar beter een boek van maken.”

De Frans-Zweedse film Au Hasard Balthazar uit 1966 gaat over het trieste leven van een mishandelde ezel. Een hele film over een melancholisch lastdier lijkt eentonig, maar de parallellen met het leven van de mensen om hem heen zijn kristalhelder. Fantastische cinema, in alle eenvoud, die een plaatsje verdient tussen de ultieme beeldfragmenten van Fien Troch.


Mia Doornaert

Mia Doornaert

Mia Doornaert is voormalig journaliste maar ook barones. Haar columns in De Standaard en uitspraken in De Afspraak zorgen vaak voor geanimeerde discussies en driftig getweet. Haar negen beeldfragmenten maken duidelijk dat ze naast internationale politiek nog veel andere passies heeft.

Mia Doornaert groeit op in een warm, katholiek gezin in Harelbeke. Klassieke muziek, nog altijd één van haar grote liefdes, krijgt thuis een plaats naast Elvis Presley. Van jongs af aan is Mia gefascineerd door taal en literatuur. Na haar studies klassieke filologie in Leuven, volgt een kandidatuur Oosterse Talen, met Arabisch als tweede taal. Ze studeert ook een jaar politieke wetenschappen voor ze op haar 24 start als journaliste bij De Standaard. Jarenlang is ze voorzitter van de Algemene Vereniging van Beroepsjournalisten van België (AVBB) en van de Internationale Federatie van Journalisten.

In haar lange carrière bij de krant verkent ze achtereenvolgens Frankrijk - ze volgt er Peter Vandermeersch op als correspondent -, het Midden-Oosten en het Verre Oosten. Maar ze heeft net zo goed uitgesproken meningen over feminisme, de islam en taalfouten.

Ze brengt beeldfragmenten mee die haar raken, door hun schoonheid maar ook vaak door hun scherpte. Zo is er een scène uit The Unbearable Lightness of Being, de verfilming van het boek van Milan Kundera. Een aangrijpend verhaal tegen een ongemeen boeiende politieke achtergrond en vooral: een verhaal dat nog niets van zijn relevantie heeft verloren. Wordt ongetwijfeld uitvoerig besproken, op Twitter en elders.


Leo Van Broeck

Leo Van Broeck

Een “architecturaal kwalitatieve leefomgeving” creëren, dat is de missie van Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck. Een pittige denkoefening in dit paradijs voor lintbebouwing en verkavelingen. Geen toeval, wellicht, dat hij naast architectuur ook filosofie studeerde.

Leo groeit op in een familie van handelaars: ze verkopen wild, gevogelte en delicatessen. Hij zal altijd een fijnproever blijven. Iemand die gretig leeft, in het besef dat er weinig zekerheden zijn in het leven. Een idealist, die het evenwicht zoekt tussen naïef dromen en realistische compromissen.

Nadat hij in 1981 zijn diploma burgerlijk ingenieur-architect behaalt, start hij zijn eigen bureau. In de jaren '90 gaat hij doceren aan de KULeuven en richt hij “Stichting Stad en Architectuur” op. Hij zet zijn schouders mee onder het Vlaams Architectuurinstituut en heeft sinds 2007 een eigen architectenbureau: Bogdan & Van Broeck. Sinds 2016 is hij Vlaams Bouwmeester. “Een splinterbom”, zo omschrijft hij Vlaanderen. De tijd dat we allemaal ons eigen, grote perceel kunnen volbouwen om dan van daar het halve land door te pendelen is afgelopen. Die mentaliteit moet veranderen, in de eerste plaats voor het welzijn van onze planeet. “De toekomst zal stedelijk zijn of niet zijn”.

Leo kiest onder meer voor een fragment uit de film Ragtime van Milos Forman. Een film die hem als tiener toont hoe lelijk onrecht kan zijn. Een levenslang moreel engagement is geboren.


Johan Heldenbergh

Johan Heldenbergh

Alleen Elvis blijft bestaan krijgt een uitgesproken Gents tintje wanneer acteur en schrijver Johan Heldenbergh te gast is. Hij nam dit jaar de fictieserie De twaalf op, toerde door Vlaanderen en Nederland met de theatermonoloog MARX en vond ook nog de tijd om te trouwen.

Wanneer hij als idealistische tiener naar de toneelschool trekt, snakt hij meer naar de filmset dan naar de planken. En wil hij liever maken dan spelen. In zijn stoutste dromen is hij Steven Spielberg. Maar gaandeweg komt de liefde voor theater toch, en hoe! In 2006 richt hij samen met Arne Sierens Compagnie Cecilia op. Hij bouwt een indrukwekkende carrière uit als acteur én schrijver, maar ook de filmwereld omarmt hem. Johan speelt een rol in heel veel belangrijke Belgische films: Any Way the Wind Blows, Steve + Sky, Ben X, Aanrijding in Moscou, De Helaasheid der Dingen en natuurlijk ook in 2012, The Broken Circle Breakdown. De film is de Belgische inzending voor de Oscars en sleept een nominatie voor beste buitenlandse film in de wacht. De Oscar zelf volgt niet, maar de film wint wel de César Award voor Beste Buitenlandse Film.

Ondanks het professionele succes gaat hij in 2013 door een diep dal. Zijn relatie met actrice Joke Devynck strandt en hij worstelt met een depressie. Langzaam maar zeker vindt hij opnieuw grond onder de voeten, zowel professioneel als privé. De laatste jaren speelt Johan Heldenbergh mee in verschillende internationale films, naast grote namen als Jessica Chastain.

Een van Johans negen beeldfragmenten komt uit 8 ½ van Fellini, een klassieker in de avant-gardecinema over het gebrek aan inspiratie. Gelukkig voor Fellini, voor Johan én voor ons kunnen uit writer’s block de meest prachtige creaties ontstaan.


Khalid Benhaddou

Khalid Benhaddou

Hij is een bijzondere stem uit de islam: Khalid Benhaddou, imam in de El Fath-moskee in Gent, voorzitter van het Platform Vlaamse Imams én auteur van het boek Is dit nu de Islam? - Hoe ik als moslim voor nieuwe tijden ga: rationeel, Europees en verzoenend. En hij is amper 30.

Khalids vader komt naar België als gastarbeider. Khalid groeit op in een traditioneel Marokkaans gezin met vijf broers en twee zussen. Hij is altijd een prima student, met een indrukwekkend goed geheugen. Als tiener stelt hij al kritische vragen, durft hij taboes te doorbreken en discussieert hij graag.

Na verschillende jaren islamstudies in Brussel is Khalid 18 wanneer hij voor het eerst gevraagd wordt om voor een publiek te praten. Hij heeft snel veel succes, maar zijn geest blijft zoekende. Het wordt zijn roeping om de brug te leggen tussen de Koran, die hij al sinds z’n 13de uit het hoofd kent, en de Europese maatschappij waarin hij opgroeit. Hij zoekt contact met andere islamkenners die in het buitenland studeerden en beseft dat hij nog maar een stukje van de lange en complexe islamgeschiedenis kent. Het is een doorstart in zijn parcours. Spiritualiteit is belangrijk, maar boven alles wil hij met een scherpe geest blijven kijken, blijven analyseren, blijven leren. Hij houdt een warm pleidooi voor een ‘mondiale verlichting van de islam’, where east meets west.

Eén van de beeldfragmenten die Khalid graag op zijn Elvis-lijstje zet, is een nummer van de Libanese zangeres Fairouz. Een absolute superster in de Arabische wereld, die mensen als geen ander verenigt.


Peter Hinssen

Peter Hinssen

Technologie-ondernemer en auteur Peter Hinssen reist de wereld rond om lezingen te geven over de impact van technologie op de samenleving. Zelfs de London Business School en het Amerikaanse MIT vragen hem om hun studenten te komen toespreken. Alleen Elvis blijft bestaan zet zich graag mee in dat rijtje.

Peter zijn passie voor technologie komt niet uit de lucht gevallen. Hij ziet met eigen ogen hoe zijn vader, die buschauffeur is, na zijn werkuren zwoegt om zijn diploma burgerlijk ingenieur te halen. Wanneer hij de jonge Peter meeneemt naar een datacenter vol gigantische, zoemende computers maakt dat een onuitwisbare indruk. Wanneer Peter zes is, verhuist het hele gezin naar de Verenigde Staten. Op een mooie dag komt zijn vader thuis met een Osborne, de eerste draagbare computer. Peter raakt verslingerd aan programmeren.

Na zijn studies computerwetenschappen aan de Universiteit van Gent trekt Peter naar de Vlerick Business School. Hij richt al snel zijn eigen IT-bedrijf op, eCOM, dat hij na enkele jaren verkoopt. Het succes smaakt naar meer en intussen omschrijft hij zichzelf als een "serial entrepreneur". Zijn meest recente project is nexxworks, een bedrijf dat organisaties wil helpen om zich voor te bereiden op de toekomst. Verandering is spannend en zijn boodschap over wat ons te wachten staat, komt soms hard aan. Maar wie zijn kop in het zand steekt, die speelt pas echt met vuur.

Het leven is niet alleen aan de durvers, maar ook aan de mensen die anders en verder kijken dan de anderen. Een van Peters ultieme beeldfragmenten toont de ontploffing van de spaceshuttle Challenger amper een minuut na de lancering. Een schokkende technologische catastrofe die Peter in 1986 live op zijn tv-scherm ziet gebeuren. Zijn geloof in de onfeilbaarheid van de Amerikanen krijgt een eerste deuk.


Assita Kanko

Assita Kanko

Assita Kanko is een vrouw die vol in het leven staat. Op haar 38ste is ze een succesvol politica, auteur en activiste. Ze legde een mooi politiek parcours af bij de Franstalige partij MR, maar actieve politiek is niet waar ze de komende jaren op wil focussen. In haar derde boek, dat bij het begin van de herfst uitkwam, geeft ze haar ervaring en kennis door aan vrouwen met ambitie.

Assita wordt in 1980 geboren in Burkina Faso, als oudste in een gezin met zes kinderen. Ze emigreert in 2001 naar Nederland en woont sinds 2004 in België. Stapje per stapje vindt ze haar weg in de politiek, als parlementair medewerker en daarna als kandidaat voor MR. Vandaag is ze de drijvende kracht achter Polin, een politieke incubator voor vrouwen met interesse in een politieke carrière.

Een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in haar leven is bijzonder gruwelijk: op 5-jarige leeftijd wordt ze het slachtoffer van genitale verminking. Een “ritueel” waar vele miljoenen vrouwen wereldwijd het slachtoffer van zijn. Assita noemt het de ultieme fysieke onderwerping van de vrouw. Het voedt haar vuur als activiste: ze wil zich boven alles blijven inzetten voor vrouwenrechten - niet in het minst voor haar eigen dochter.

Een van de beeldfragmenten die ze kiest, komt uit een interview met auteur Simone De Beauvoir. Haar boek Le Deuxième Sexe maakt veel indruk op een nog erg jonge Assita. Dat een vrouw van de andere kant van de wereld problemen aankaart die zij herkent uit haar eigen leven, maakt haar duidelijk hoe wijdverspreid seksisme, discriminatie en misogynie zijn. Het boek steekt een lont aan die tot op vandaag blijft branden.


Sophie Dutordoir

Sophie Dutordoir

Sophie Dutordoir is grote baas van de NMBS, een bedrijf waar iedereen een mening over heeft en dat ook het voorbije jaar vaak het mikpunt van kritiek was. Veel mensen zouden niet in haar schoenen willen staan. Maar zij durft. “Er passeren altijd treinen in het leven, maar je moet het lef en de zin hebben om er op te springen”.

Wanneer vader Dutordoir veel te jong overlijdt, voedt de moeder van Sophie haar en haar broers en zussen op met een duidelijke boodschap: werk hard, maar vergeet niet te genieten van het leven. Na een master Romaanse talen aan de Rijksuniversiteit Gent, studeert Sophie nog handels- en financiële wetenschappen en fiscaliteit aan de Brusselse EHSAL. Ze werkt jarenlang als adviseur op verschillende kabinetten. In 1990 maakt ze de overgang naar het bedrijfsleven en start ze bij Electrabel. Ze schopt het, na een korte uitstap naar Fluxys, uiteindelijk tot CEO.

In 2013 volgt een stap die weinig mensen zien aankomen: Sophie neemt ontslag en opent een kleine winkel met Italiaanse delicatessen, Poppeia. Een fascinerende spoorwissel die haar zowel bewondering als ongeloof oplevert en waar ze naar eigen zeggen al dertig jaar over dagdroomde. Status of macht is niet haar drijfveer, nooit geweest. En toch. Eind 2016 wordt ze geselecteerd als nieuwe CEO van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen. En ze zegt ja, met net zo veel overgave.

Sophie kiest voor een fragment van de bijzetting van Simone Veil omdat Veil voor haar een toonbeeld is van moed, visie, klasse en zo veel meer.


Jeroen Olyslaegers

Jeroen Olyslaegers

Vorig jaar werd schrijver Jeroen Olyslaegers vijftig, maar op veel vlakken beleeft hij zijn tweede jeugd. Met dank aan zijn literaire doorbraak bij het grote publiek, in Vlaanderen én in Nederland. Wil, het genuanceerde relaas van een Antwerpse hulpagent in de Tweede Wereldoorlog, haalde de shortlist van de Libris Literatuurprijs en won de Fintro Literatuurprijs en de F. Bordewijk-prijs. Dat deed deugd. “Vroeger moest ik af en toe vechten om niet verbitterd te raken, nu zegt iedereen mij dat ik de hele tijd loop te stralen.”

“Hij heeft 'm te pakken, zijn Grote Roman”, jubelden de kranten. Na een postmoderne periode en een decennium waarin hij vooral in de theaterwereld actief was – met eigen stukken en bewerkingen – rijpte langzaam het idee voor een drieluik. Wij (2009), Winst (2012) en Wil (2017) zijn romans over identiteit, geheugen en moreel drijfzand.

Uitgerekend Jeroen Olyslaegers, een linkse activist met een wilde haardos, opvallende kralenkettingen en grote zilveren ringen, pende een aangrijpend verhaal neer over collaboratie dat over het hele politieke spectrum gesmaakt werd. En dat beschouwt hij zelf als het grootst mogelijke compliment. In een wereld met collectieve problemen – klimaatopwarming en armoede, om er maar enkele te noemen – is polarisatie alleen maar kostbaar tijdverlies.

Jeroen Olyslaegers is onlosmakelijk verbonden met Antwerpen. Hij werd geboren in Mortsel, groeide op in Kontich en studeerde Germaanse Talen “in ‘t stad”. Hij is in zijn columns en Facebook-posts niet mals voor het bestuur, maar koestert de stad zelf. Met woorden én met daden, zoals soepbedelingen en een "geefplein" voor speelgoed. In 2014 ontving Olyslaegers de Arkprijs van het Vrije Woord. De jury prees zijn "oprecht maatschappelijk engagement” en het feit dat hij “schrijnende maatschappelijke toestanden aan de kaak stelt". De ideale gesprekspartner om de kerstperiode mee in te gaan.


Frank Vander linden

Hij is een muzikant die zo veel meer is dan De Mens. Als zijn staat van dienst iets bewijst, is het dat hij geen hokjesdenker is. Solo of in groep, de muziek van Frank Vander linden raakt altijd.

Na zijn studies Communicatiewetenschappen wil Frank “iets met taal” gaan doen. Al snel start hij als journalist en muziekrecensent bij weekbladen Knack en Humo. In 1992 richt hij samen met Michel De Coster rockgroep De Mens op. Hun eerste single Dit is mijn huis vliegt meteen naar de top van De Afrekening en al snel volgt de eerste plaat: op De Mens staan hits als Irene en Jeroen Brouwers (schrijft een boek).

De Mens wordt een instituut in de Vlaamse muziekwereld. Tegelijkertijd speelt Frank in tal van gelegenheidsgroepen en schrijft hij nummers voor andere Nederlandstalige artiesten. Hij maakt en zoekt muziek voor tv-programma’s en creëert de soundtracks van verschillende documentaires, kortfilms en animatiefilms. Hij is producer, vertaalt liedjes naar het Nederlands en heeft al verschillende theaterteksten op zijn conto. Zijn leven en zijn muziek lopen nooit naast elkaar. Het einde van de relatie met de moeder van zijn kinderen echoot na op zijn recente soloplaat Nachtwerk.

Eén van zijn negen ultieme beeldfragmenten komt uit een Duitse tv-show: The American Folk Blues Festival. Een diverse groep muzikanten, op tournee door Europa, brengt authentieke muziek in een bordkartonnen decor. In pre-YouTube-tijden waren dit soort programma’s een echte schatkist voor een jonge, hongerige tiener met een gitaar.

Fien Troch

Fien Troch is een van de meest eigenzinnige stemmen in de Belgische filmwereld, een van de weinige sterke vrouwelijke stemmen ook. Na het internationale succes van Home, tot op het filmfestival van Venetië toe, neemt ze dit jaar de tijd om een nieuwe film te schrijven.

Als dochter van de bekroonde monteur Ludo Troch groeit Fien heel vanzelfsprekend op met film. Haar eerste droom is acteren, maar met de tijd begint ze ook de schoonheid van regisseren te zien. In 2000 studeert ze af aan Sint-Lukas in Brussel, waar ze nu zelf les geeft.

Haar eerste langspeelfilm, Een ander zijn geluk, begint met een verkeersongeluk waarbij een kind overlijdt. Het liefdesdrama Unspoken gaat over de plotse verdwijning van een jong meisje. Ook in Kid slaat het noodlot toe en Home tackelt de disconnectie tussen verschillende generaties en leefwerelden. De verhalen die Fien vertelt komen binnen en blijven hangen. Een luxe, vindt ze zelf, om in de war te zijn of gedegouteerd door fictie. Dat kunst dat met iemand kan doen. Ze vertrekt liever niet van een tot in de puntjes afgewerkt scenario en wil op de set soepel kunnen omspringen met suggesties van de cast, kleine magie en onverwachte wendingen. “Anders kan je er maar beter een boek van maken.”

De Frans-Zweedse film Au Hasard Balthazar uit 1966 gaat over het trieste leven van een mishandelde ezel. Een hele film over een melancholisch lastdier lijkt eentonig, maar de parallellen met het leven van de mensen om hem heen zijn kristalhelder. Fantastische cinema, in alle eenvoud, die een plaatsje verdient tussen de ultieme beeldfragmenten van Fien Troch.

Mia Doornaert

Mia Doornaert is voormalig journaliste maar ook barones. Haar columns in De Standaard en uitspraken in De Afspraak zorgen vaak voor geanimeerde discussies en driftig getweet. Haar negen beeldfragmenten maken duidelijk dat ze naast internationale politiek nog veel andere passies heeft.

Mia Doornaert groeit op in een warm, katholiek gezin in Harelbeke. Klassieke muziek, nog altijd één van haar grote liefdes, krijgt thuis een plaats naast Elvis Presley. Van jongs af aan is Mia gefascineerd door taal en literatuur. Na haar studies klassieke filologie in Leuven, volgt een kandidatuur Oosterse Talen, met Arabisch als tweede taal. Ze studeert ook een jaar politieke wetenschappen voor ze op haar 24 start als journaliste bij De Standaard. Jarenlang is ze voorzitter van de Algemene Vereniging van Beroepsjournalisten van België (AVBB) en van de Internationale Federatie van Journalisten.

In haar lange carrière bij de krant verkent ze achtereenvolgens Frankrijk - ze volgt er Peter Vandermeersch op als correspondent -, het Midden-Oosten en het Verre Oosten. Maar ze heeft net zo goed uitgesproken meningen over feminisme, de islam en taalfouten.

Ze brengt beeldfragmenten mee die haar raken, door hun schoonheid maar ook vaak door hun scherpte. Zo is er een scène uit The Unbearable Lightness of Being, de verfilming van het boek van Milan Kundera. Een aangrijpend verhaal tegen een ongemeen boeiende politieke achtergrond en vooral: een verhaal dat nog niets van zijn relevantie heeft verloren. Wordt ongetwijfeld uitvoerig besproken, op Twitter en elders.

Leo Van Broeck

Een “architecturaal kwalitatieve leefomgeving” creëren, dat is de missie van Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck. Een pittige denkoefening in dit paradijs voor lintbebouwing en verkavelingen. Geen toeval, wellicht, dat hij naast architectuur ook filosofie studeerde.

Leo groeit op in een familie van handelaars: ze verkopen wild, gevogelte en delicatessen. Hij zal altijd een fijnproever blijven. Iemand die gretig leeft, in het besef dat er weinig zekerheden zijn in het leven. Een idealist, die het evenwicht zoekt tussen naïef dromen en realistische compromissen.

Nadat hij in 1981 zijn diploma burgerlijk ingenieur-architect behaalt, start hij zijn eigen bureau. In de jaren '90 gaat hij doceren aan de KULeuven en richt hij “Stichting Stad en Architectuur” op. Hij zet zijn schouders mee onder het Vlaams Architectuurinstituut en heeft sinds 2007 een eigen architectenbureau: Bogdan & Van Broeck. Sinds 2016 is hij Vlaams Bouwmeester. “Een splinterbom”, zo omschrijft hij Vlaanderen. De tijd dat we allemaal ons eigen, grote perceel kunnen volbouwen om dan van daar het halve land door te pendelen is afgelopen. Die mentaliteit moet veranderen, in de eerste plaats voor het welzijn van onze planeet. “De toekomst zal stedelijk zijn of niet zijn”.

Leo kiest onder meer voor een fragment uit de film Ragtime van Milos Forman. Een film die hem als tiener toont hoe lelijk onrecht kan zijn. Een levenslang moreel engagement is geboren.

Johan Heldenbergh

Alleen Elvis blijft bestaan krijgt een uitgesproken Gents tintje wanneer acteur en schrijver Johan Heldenbergh te gast is. Hij nam dit jaar de fictieserie De twaalf op, toerde door Vlaanderen en Nederland met de theatermonoloog MARX en vond ook nog de tijd om te trouwen.

Wanneer hij als idealistische tiener naar de toneelschool trekt, snakt hij meer naar de filmset dan naar de planken. En wil hij liever maken dan spelen. In zijn stoutste dromen is hij Steven Spielberg. Maar gaandeweg komt de liefde voor theater toch, en hoe! In 2006 richt hij samen met Arne Sierens Compagnie Cecilia op. Hij bouwt een indrukwekkende carrière uit als acteur én schrijver, maar ook de filmwereld omarmt hem. Johan speelt een rol in heel veel belangrijke Belgische films: Any Way the Wind Blows, Steve + Sky, Ben X, Aanrijding in Moscou, De Helaasheid der Dingen en natuurlijk ook in 2012, The Broken Circle Breakdown. De film is de Belgische inzending voor de Oscars en sleept een nominatie voor beste buitenlandse film in de wacht. De Oscar zelf volgt niet, maar de film wint wel de César Award voor Beste Buitenlandse Film.

Ondanks het professionele succes gaat hij in 2013 door een diep dal. Zijn relatie met actrice Joke Devynck strandt en hij worstelt met een depressie. Langzaam maar zeker vindt hij opnieuw grond onder de voeten, zowel professioneel als privé. De laatste jaren speelt Johan Heldenbergh mee in verschillende internationale films, naast grote namen als Jessica Chastain.

Een van Johans negen beeldfragmenten komt uit 8 ½ van Fellini, een klassieker in de avant-gardecinema over het gebrek aan inspiratie. Gelukkig voor Fellini, voor Johan én voor ons kunnen uit writer’s block de meest prachtige creaties ontstaan.

Khalid Benhaddou

Hij is een bijzondere stem uit de islam: Khalid Benhaddou, imam in de El Fath-moskee in Gent, voorzitter van het Platform Vlaamse Imams én auteur van het boek Is dit nu de Islam? - Hoe ik als moslim voor nieuwe tijden ga: rationeel, Europees en verzoenend. En hij is amper 30.

Khalids vader komt naar België als gastarbeider. Khalid groeit op in een traditioneel Marokkaans gezin met vijf broers en twee zussen. Hij is altijd een prima student, met een indrukwekkend goed geheugen. Als tiener stelt hij al kritische vragen, durft hij taboes te doorbreken en discussieert hij graag.

Na verschillende jaren islamstudies in Brussel is Khalid 18 wanneer hij voor het eerst gevraagd wordt om voor een publiek te praten. Hij heeft snel veel succes, maar zijn geest blijft zoekende. Het wordt zijn roeping om de brug te leggen tussen de Koran, die hij al sinds z’n 13de uit het hoofd kent, en de Europese maatschappij waarin hij opgroeit. Hij zoekt contact met andere islamkenners die in het buitenland studeerden en beseft dat hij nog maar een stukje van de lange en complexe islamgeschiedenis kent. Het is een doorstart in zijn parcours. Spiritualiteit is belangrijk, maar boven alles wil hij met een scherpe geest blijven kijken, blijven analyseren, blijven leren. Hij houdt een warm pleidooi voor een ‘mondiale verlichting van de islam’, where east meets west.

Eén van de beeldfragmenten die Khalid graag op zijn Elvis-lijstje zet, is een nummer van de Libanese zangeres Fairouz. Een absolute superster in de Arabische wereld, die mensen als geen ander verenigt.

Peter Hinssen

Technologie-ondernemer en auteur Peter Hinssen reist de wereld rond om lezingen te geven over de impact van technologie op de samenleving. Zelfs de London Business School en het Amerikaanse MIT vragen hem om hun studenten te komen toespreken. Alleen Elvis blijft bestaan zet zich graag mee in dat rijtje.

Peter zijn passie voor technologie komt niet uit de lucht gevallen. Hij ziet met eigen ogen hoe zijn vader, die buschauffeur is, na zijn werkuren zwoegt om zijn diploma burgerlijk ingenieur te halen. Wanneer hij de jonge Peter meeneemt naar een datacenter vol gigantische, zoemende computers maakt dat een onuitwisbare indruk. Wanneer Peter zes is, verhuist het hele gezin naar de Verenigde Staten. Op een mooie dag komt zijn vader thuis met een Osborne, de eerste draagbare computer. Peter raakt verslingerd aan programmeren.

Na zijn studies computerwetenschappen aan de Universiteit van Gent trekt Peter naar de Vlerick Business School. Hij richt al snel zijn eigen IT-bedrijf op, eCOM, dat hij na enkele jaren verkoopt. Het succes smaakt naar meer en intussen omschrijft hij zichzelf als een "serial entrepreneur". Zijn meest recente project is nexxworks, een bedrijf dat organisaties wil helpen om zich voor te bereiden op de toekomst. Verandering is spannend en zijn boodschap over wat ons te wachten staat, komt soms hard aan. Maar wie zijn kop in het zand steekt, die speelt pas echt met vuur.

Het leven is niet alleen aan de durvers, maar ook aan de mensen die anders en verder kijken dan de anderen. Een van Peters ultieme beeldfragmenten toont de ontploffing van de spaceshuttle Challenger amper een minuut na de lancering. Een schokkende technologische catastrofe die Peter in 1986 live op zijn tv-scherm ziet gebeuren. Zijn geloof in de onfeilbaarheid van de Amerikanen krijgt een eerste deuk.

Assita Kanko

Assita Kanko is een vrouw die vol in het leven staat. Op haar 38ste is ze een succesvol politica, auteur en activiste. Ze legde een mooi politiek parcours af bij de Franstalige partij MR, maar actieve politiek is niet waar ze de komende jaren op wil focussen. In haar derde boek, dat bij het begin van de herfst uitkwam, geeft ze haar ervaring en kennis door aan vrouwen met ambitie.

Assita wordt in 1980 geboren in Burkina Faso, als oudste in een gezin met zes kinderen. Ze emigreert in 2001 naar Nederland en woont sinds 2004 in België. Stapje per stapje vindt ze haar weg in de politiek, als parlementair medewerker en daarna als kandidaat voor MR. Vandaag is ze de drijvende kracht achter Polin, een politieke incubator voor vrouwen met interesse in een politieke carrière.

Een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in haar leven is bijzonder gruwelijk: op 5-jarige leeftijd wordt ze het slachtoffer van genitale verminking. Een “ritueel” waar vele miljoenen vrouwen wereldwijd het slachtoffer van zijn. Assita noemt het de ultieme fysieke onderwerping van de vrouw. Het voedt haar vuur als activiste: ze wil zich boven alles blijven inzetten voor vrouwenrechten - niet in het minst voor haar eigen dochter.

Een van de beeldfragmenten die ze kiest, komt uit een interview met auteur Simone De Beauvoir. Haar boek Le Deuxième Sexe maakt veel indruk op een nog erg jonge Assita. Dat een vrouw van de andere kant van de wereld problemen aankaart die zij herkent uit haar eigen leven, maakt haar duidelijk hoe wijdverspreid seksisme, discriminatie en misogynie zijn. Het boek steekt een lont aan die tot op vandaag blijft branden.

Sophie Dutordoir

Sophie Dutordoir is grote baas van de NMBS, een bedrijf waar iedereen een mening over heeft en dat ook het voorbije jaar vaak het mikpunt van kritiek was. Veel mensen zouden niet in haar schoenen willen staan. Maar zij durft. “Er passeren altijd treinen in het leven, maar je moet het lef en de zin hebben om er op te springen”.

Wanneer vader Dutordoir veel te jong overlijdt, voedt de moeder van Sophie haar en haar broers en zussen op met een duidelijke boodschap: werk hard, maar vergeet niet te genieten van het leven. Na een master Romaanse talen aan de Rijksuniversiteit Gent, studeert Sophie nog handels- en financiële wetenschappen en fiscaliteit aan de Brusselse EHSAL. Ze werkt jarenlang als adviseur op verschillende kabinetten. In 1990 maakt ze de overgang naar het bedrijfsleven en start ze bij Electrabel. Ze schopt het, na een korte uitstap naar Fluxys, uiteindelijk tot CEO.

In 2013 volgt een stap die weinig mensen zien aankomen: Sophie neemt ontslag en opent een kleine winkel met Italiaanse delicatessen, Poppeia. Een fascinerende spoorwissel die haar zowel bewondering als ongeloof oplevert en waar ze naar eigen zeggen al dertig jaar over dagdroomde. Status of macht is niet haar drijfveer, nooit geweest. En toch. Eind 2016 wordt ze geselecteerd als nieuwe CEO van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen. En ze zegt ja, met net zo veel overgave.

Sophie kiest voor een fragment van de bijzetting van Simone Veil omdat Veil voor haar een toonbeeld is van moed, visie, klasse en zo veel meer.

Jeroen Olyslaegers

Vorig jaar werd schrijver Jeroen Olyslaegers vijftig, maar op veel vlakken beleeft hij zijn tweede jeugd. Met dank aan zijn literaire doorbraak bij het grote publiek, in Vlaanderen én in Nederland. Wil, het genuanceerde relaas van een Antwerpse hulpagent in de Tweede Wereldoorlog, haalde de shortlist van de Libris Literatuurprijs en won de Fintro Literatuurprijs en de F. Bordewijk-prijs. Dat deed deugd. “Vroeger moest ik af en toe vechten om niet verbitterd te raken, nu zegt iedereen mij dat ik de hele tijd loop te stralen.”

“Hij heeft 'm te pakken, zijn Grote Roman”, jubelden de kranten. Na een postmoderne periode en een decennium waarin hij vooral in de theaterwereld actief was – met eigen stukken en bewerkingen – rijpte langzaam het idee voor een drieluik. Wij (2009), Winst (2012) en Wil (2017) zijn romans over identiteit, geheugen en moreel drijfzand.

Uitgerekend Jeroen Olyslaegers, een linkse activist met een wilde haardos, opvallende kralenkettingen en grote zilveren ringen, pende een aangrijpend verhaal neer over collaboratie dat over het hele politieke spectrum gesmaakt werd. En dat beschouwt hij zelf als het grootst mogelijke compliment. In een wereld met collectieve problemen – klimaatopwarming en armoede, om er maar enkele te noemen – is polarisatie alleen maar kostbaar tijdverlies.

Jeroen Olyslaegers is onlosmakelijk verbonden met Antwerpen. Hij werd geboren in Mortsel, groeide op in Kontich en studeerde Germaanse Talen “in ‘t stad”. Hij is in zijn columns en Facebook-posts niet mals voor het bestuur, maar koestert de stad zelf. Met woorden én met daden, zoals soepbedelingen en een "geefplein" voor speelgoed. In 2014 ontving Olyslaegers de Arkprijs van het Vrije Woord. De jury prees zijn "oprecht maatschappelijk engagement” en het feit dat hij “schrijnende maatschappelijke toestanden aan de kaak stelt". De ideale gesprekspartner om de kerstperiode mee in te gaan.

VRTNU VRTNU VRTNU