Je kan het boek van ‘De weg naar Mekka’ online bestellen via de webshop!

Het boek is uitgegeven bij Van Halewyck en vind je in de betere boekhandel.
Een fragment:

“De fundamentaliste van Salé

De naam deed mijn taxichauffeur verbaasd achteromkijken. Nadia Yassine? Natuurlijk kende hij haar. Waren we echt op weg naar Nadia Yassine? Ik knikte, maar begon zelf te twijfelen. De troosteloze buitenwijk van Salé zag er niet uit of hier de machtigste vrouw van de Marokkaanse politiek woonde. Alleen de reputatie van Salé, die van conservatief en islamistisch bolwerk, maakte aannemelijk dat iemand met de status van Nadia Yassine hier thuis was.

Onder een betrokken hemel wisselden mistroostige flatgebouwen en verwaarloosde plantsoenen elkaar af. Bij een sjofel stadion werden we omzwermd door jongelui die met spandoeken en voetbalsjaals zwaaiden en allerlei onverstaanbaars riepen.

Stapvoets reden we verder. Met de chauffeur keek ik uit naar een gebouw dat we als de gevangenis van Salé hoopten te herkennen. Daar zouden we zoals afgesproken worden opgewacht door iemand die ons naar het appartement van Yassine zou brengen.

Nadia Yassine was de dochter van de beruchte sjeik Abdessalam Yassine, voor velen de Marokkaanse Khomeini. Zijn islamistische organisatie Al Adl Wal Ihsan, Gerechtigheid en Liefdadigheid, was in Marokko buiten de wet gesteld maar werd gedoogd.
Volgens sjeik Yassine was de moslimgemeenschap die de Profeet de laatste tien jaar van zijn leven in Mekka had geleid, de meest volmaakte samenleving die ooit had bestaan. Het Westen was ten dode opgeschreven en de fakkel zou door de islamitische beschaving worden overgenomen. De sjeik zag dit over uiterlijk tien-twintig jaar gebeuren. Aanwijzingen voor die beslissende omwenteling waren in de Koran overvloedig te vinden.

In 1974 riep sjeik Yassine koning Hassan II in een open brief op te kiezen tussen een islamitische maatschappij en politieke chaos. Een dag later zat de sjeik achter de tralies. De vijftienjarige Nadia was er getuige van hoe de politie het huis binnenviel en haar vader meevoerde. Het was het moment waarop ze naar eigen zeggen in de ban raakte van de politieke dimensie van de islam.
Nadia Yassine nam mee de leiding van Gerechtigheid en Liefdadigheid. Haar belangrijkste wapenfeit dateerde van maart 2000, toen ze in Casablanca een grote protestmars leidde tegen de nieuwe familiewet, de moudawana.

De wet had de uitdrukkelijke zegen van de nieuwe koning Mohammed VI en zou polygamie bannen, de huwelijksleeftijd optrekken van veertien naar achttien en vrouwen in geval van scheiding recht geven op de helft van de bezittingen van de echtgenoot. Nadia Yassine liep aan het hoofd van een half miljoen demonstranten, onder wie volledig gesluierde vrouwen die met een koran zwaaiden. Volgens Yassine was de nieuwe wet opgedrongen door het Westen en ging ze lijnrecht in tegen wat de islam voorschreef. ‘Vrouwen worden niet beter beschermd dan door de sharia,’ was haar oordeel.

Sinds kort liep er ook een proces tegen Nadia Yassine. ‘Smaad aan de nationale heilige instellingen’, luidde de aanklacht. In juni 2005 had ze zich in een Marokkaans weekblad uitgesproken tegen de monarchie. ‘De republiek,’ vond Yassine, ‘staat het dichtst bij de islamitische opvatting van de maatschappij.’

We vonden de gevangenis van Salé en reden twee keer het vierkante gebouw rond. Bij een zijingang schoof een lange rij bezoekers aan. Ik deed mijn chauffeur stoppen en stapte uit. Aan de overkant van de straat knutselden twee jongens aan een motorfiets. Niemand zag eruit of hij op een Belgische crew stond te wachten.
Uit het niets dook een bebaarde jongeman op.
‘You look for Nadia Yassine?’
Ik knikte.
‘Come.’
De jongeman stelde zich voor als de schoonzoon van de notoire politica. ‘Ik ben met haar tweede dochter getrouwd,’ preciseerde hij en trok zijn kraag op.
Ik wist dat Nadia Yassine net als ik vier dochters had en dat we in hetzelfde jaar waren geboren. Ik was benieuwd of we nog meer gemeen hadden.
Nadia Yassine woonde twee hoog in een onopvallend flatgebouw.
‘Entrez!’ zei ze met een guitig glimlachje. Ze droeg een hoofddoek en had haar ogen fel opgemaakt.
Het interieur was dat van een Vlaamse doorzonwoning: een blankhouten ronde tafel, een bank met kussens, een computer in de hoek.
Tegen de muur hingen drie abstracte schilderijen.
‘Die heb ik zelf gemaakt,’ zei Nadia toen ze mij vragend zag kijken. ‘Wil iedereen thee?’
Het eerste wat ik van Nadia Yassine wilde weten, was waarom ze zich zo tegen de nieuwe moudawana verzette.
‘De wet stelt dat je achttien moet zijn om te trouwen. Prima, maar de helft van alle Marokkaanse vrouwen woont op het platteland. De armoe is daar zo groot dat een meisje van zestien maar drie keuzes heeft: trouwen, in de stad dienstmeisje worden of zich prostitueren. Dan zie ik ze het liefst trouwen.’
Kon ze zich dan niet vinden in de vooruitstrevende politiek van Mohammed VI?
‘Ik verwijt de Marokkaanse overheid dat ze met de moudawana voor de internationale gemeenschap haar blazoen oppoetst, maar tegelijk vrouwen niet in staat stelt hun vrijheden ook echt af te dwingen. Wat heb je aan het recht op echtscheiding als je economisch volledig van je man afhankelijk bent?’
Nadia praatte steeds gedrevener.
‘Ze hebben de familiewet veranderd, maar strafrechtelijk wordt een vrouw nog altijd als minderwaardig beschouwd. Wij willen teruggrijpen naar de islamitische teksten die veel meer gelijkheid voorstaan.’
‘Naar islamitische teksten teruggrijpen om te oordelen of iets valabel is of niet, komt in het Westen als fundamentalistisch over.’
Ze zette zich schrap. ‘Ecoutez! Onze beschavingen hoeven niet noodzakelijk te botsen, maar alleen als men ons een eigen identiteit gunt. En die identiteit is islamitisch, of je dat nu leuk vindt of niet. Vergeet niet dat je hier op bezoek bent bij een islamistische beweging. Ik ben een islamist!’
Ze lachte luidop om haar eigen woorden.
‘U voelt zich niet beledigd wanneer mensen u een fundamentaliste noemen?’
‘Helemaal niet. Maar ik heb niks te maken met het beeld dat die term in het Westen oproept. De Koran bevat een universele boodschap en ik zie niet in waarom we van houvast zouden moeten veranderen. Naar wie zouden we anders moeten teruggrijpen? Descartes? Darwin? Wij hebben het recht binnen onze eigen cultuur te blijven. De grote principes van de Koran worden trouwens letterlijk hernomen in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.’
‘Man en vrouw zijn in die Verklaring gelijk, maar niet in de Koran.’
Ze vertrok geen spier. ‘Wie zegt dat?’
‘In de Koran staat dat een man vier vrouwen mag hebben, maar niet dat een vrouw vier mannen mag hebben. Dus zijn ze niet gelijk.’
‘Een vrouw kan zich niet over vier mannen verdelen, dat is tegen de natuur. Vindt u dat normaal, een vrouw met vier mannen?’
‘Nee, maar vindt u een man met vier vrouwen normaal?’
‘Ook niet.’
‘Maar dat laat de Koran wel toe. Het andere niet.’
‘De Koran laat het toe, maar beperkt het tegelijk tot vier. Bovendien heeft een vrouw het recht zo’n huwelijk te weigeren.’
Ik voelde een vraag van vader tot moeder opkomen.
‘Hoe zou u zich voelen als een van uw dochters iemands vierde vrouw zou worden?’
‘Geen sprake van!’ Ze verhief haar stem. ‘De Koran geeft mij het volste recht niet in zo’n situatie te moeten leven.’
‘En als zij het zelf zou willen?’
Ze twijfelde. ‘Dat recht heeft ze.’
‘Dat weet ik, maar hoe zou u zich voelen?
‘Slecht.’ Ze nam een slok water. ‘Maar ik zou haar keuze respecteren. Als ze smoorverliefd is op die man en hem met zestig concubines wil delen, dan is dat haar zaak. Ikzelf zou een polygaam huwelijk nooit accepteren. Dat recht heb ik. Voilà.’
Ze keek om zich heen en haalde diep adem. ‘Dat was heftig! Wil er nog iemand thee?’”